από metereologos.gr
Τρίτη 17 Ιουλίου 2018
 
 

Πόσο αριστερός ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου;

Με αφορμή την επέτειο 18 χρόνων από τον θάνατό του, το ΒΗmagazino επιχειρεί μια κατάδυση στις ρίζες της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα, καθώς και στις γνωστές και άγνωστες αριστερές ιδέες ενός σοσιαλιστή ηγέτη
Πόσο αριστερός ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου;
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

2 Ιουνίου 1985, ημέρα εκλογών. Μετά τη δύση του ηλίου, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρακολουθούσε τα αποτελέσματα από το σπίτι του στο Καστρί. Σε μια εποχή δίχως exit polls, Διαδίκτυο και ιδιωτική τηλεόραση, η έκβαση της αναμέτρησης του ίδιου με τον τότε πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, ήταν λιγότερο προβλέψιμη. Ωστόσο, τα μηνύματα που λάμβανε ο ιδρυτής του ΠαΣοΚ εκείνη την ημέρα του καλοκαιριού ήταν ελπιδοφόρα.

Αργά το βράδυ, καθώς είχε ολοκληρωθεί η καταμέτρηση σε ποσοστό εκλογικών τμημάτων τέτοιο που να θεωρείται ενδεικτικό, ο ιδρυτής του ΠαΣοΚ καθησυχάστηκε μόνο όταν παρατήρησε το ποσοστό του ΚΚΕ. Ηταν μικρότερο από 10%, λιγότερο από όσο είχε λάβει στις ευρωεκλογές έναν χρόνο νωρίτερα. «Αν είναι σε αυτό το ποσοστό το ΚΚΕ, πάμε καλά» φέρεται να είπε ο Ανδρέας Παπανδρέου στον στενό κύκλο συνεργατών και φίλων που είχαν συγκεντρωθεί στο σπίτι του. Και πράγματι, το ΠαΣοΚ ανανέωσε τη λαϊκή εντολή επιτυγχάνοντας το - εξωπραγματικό για τα σημερινά δεδομένα - 45,82%.

Ουδείς μνημονεύει σήμερα τον ιδρυτή του ΠαΣοΚ ως έναν αριστερό ηγέτη, ειδικά υπό την έννοια της «ορθόδοξης» Αριστεράς. Ωστόσο, οι στιγμές στην πορεία του που ανέπτυξε λόγο τόσο ριζοσπαστικό ώστε να «ανταγωνίζεται» τα κόμματα της Αριστεράς δεν σπάνιζαν. Από τα μαθητικά του χρόνια, όταν αποβλήθηκε από το Κολλέγιο Αθηνών εξαιτίας της συμμετοχής του στην έκδοση της μαθητικής εφημερίδας «Το ξεκίνημα» και του μαρξιστικής εμπνεύσεως άρθρου του «Οι οικονομικές σχέσεις των τάξεων», οι αναφορές του σοσιαλιστή ηγέτη στην Αριστερά και στη μυθολογία της υπήρξαν πολλές. Οπως επίσης και οι πολιτικές σχέσεις με τα στελέχη της που εκτείνονταν από τη συμπόρευση ως την απόλυτη τρικυμία του 1989. Μόνο ως απότοκες των παραπάνω μπορούν να χαρακτηριστούν οι - μολαταύτα, αυθαίρετες - συγκρίσεις που συχνά επιχειρούνται μεταξύ του Ανδρέα Παπανδρέου και του σημερινού προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα.

O πονοκέφαλος της Κεντροαριστεράς

Επιπλέον, σήμερα, ανάμεσα σε προκλήσεις και αναφορές στην Ιστορία, η παράταξη την οποία ίδρυσε ο πρώην Πρωθυπουργός, η πολύφερνη Κεντροαριστερά, αναζητεί εναγωνίως την ταυτότητά της. Πρόκειται εξάλλου για έναν «πονοκέφαλο» της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας εν συνόλω. Καθώς αύριο συμπληρώνονται 18 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, μια αναδρομή σε γνωστές και άγνωστες ιδεολογικά φορτισμένες στιγμές του παραμένει χρήσιμη. Επιπλέον, είναι επίκαιρη και διαθέσιμη προς πολλαπλές αναγνώσεις τόσο από τη σημερινή Κεντροαριστερά όσο και από την ίδια την Αριστερά.

Με την εκλογική νίκη του ΠαΣοΚ το 1981 και την Αλλαγή, ο Ανδρέας Παπανδρέου ευαγγελίστηκε τη δικαίωση τριών γενιών: της γενιάς της Εθνικής Αντίστασης, της γενιάς του ανένδοτου καθώς και της γενιάς του Πολυτεχνείου. Επρόκειτο για μια αφήγηση η οποία ασφαλώς αφορούσε το αριστερό ακροατήριο και ελάχιστα γινόταν λόγος για τη μεταρρύθμιση του κράτους. Η επούλωση των μετεμφυλιακών τραυμάτων των ηττημένων ήταν ζητούμενο. Τουλάχιστον η πρώτη τετραετία του ΠαΣοΚ στην εξουσία στηρίχτηκε πάνω της, όπως και η πορεία προς αυτή, ήδη από το 1970.

Παραμένει ακόμη ασαφές το τι ήταν εκείνο που έκανε έναν αστό πολιτικό, πρώην καθηγητή Οικονομικών σε αμερικανικό πανεπιστήμιο, να πετάξει το κοστούμι και να βγει στον δρόμο με πέτσινα μπουφάν και ζιβάγκο, να ηγηθεί ενός αντιστασιακού κινήματος, του ΠΑΚ, του οποίου τα μέλη το ενέτασσαν στο κύμα διαμαρτυρίας της εποχής κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, κατά των επεισοδίων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού, κατά του καθεστώτος της Χιλής. Καθώς και να ιδρύσει ένα σοσιαλιστικό κόμμα με έμβλημα, κατά μια εκδοχή, εμπνευσμένο από την ΕΠΟΝ, την οργάνωση νέων του ΕΑΜ. Μάλιστα ο ίδιος αντιτέθηκε σφόδρα στους προερχόμενους από την Ενωση Κέντρου συντρόφους, οι οποίοι ήθελαν το κόμμα να ονομαστεί Πανελλήνιο Δημοκρατικό Κίνημα.

Από τον Κέινς στον Πάμπλο

Σύμφωνα με μια αφήγηση, καθοριστική στιγμή ήταν οι οκτώ μήνες τους οποίους είχε περάσει ως φυλακισμένος της χούντας. Στην απομόνωση της φυλακής, παρέα με βιβλία Γραμμικού Προγραμματισμού και φοβίες, ένας άνθρωπος ο οποίος τρεφόταν από τη συλλογική δράση και απολάμβανε την ανθρώπινη παρουσία, είναι πιθανό να υπέστη κρίση ταυτότητας. Μετά την αποφυλάκισή του, επήλθε η απογοήτευση από τα σχεδόν τρία χρόνια αποτυχίας των όποιων «θεσμικών» προσπαθειών για την πτώση της δικτατορίας των Απριλιανών. Τα διαβήματα ξένων κυβερνήσεων και η «αστικού τύπου» διπλωματία δεν κατέστη δυνατό να ρίξουν τους πραξικοπηματίες. Είχε καταστεί επιτακτική ανάγκη η κινητοποίηση να είναι αντιστασιακή, περίπου επαναστατική.

Μπορεί κατά τα χρόνια του στις ΗΠΑ μόνιμες αναφορές του να ήταν ο Τζον Μέιναρντ Κέινς καθώς και ο μέντοράς του, Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ, ωστόσο ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε διαβάσει το «Κεφάλαιο» του Καρλ Μαρξ σε ηλικία 14 ετών. Ηδη από νεαρός παρακολουθούσε στενά και με θαυμασμό την πορεία του Λέοντος Τρότσκι - επί δικτατορίας συνδέθηκε φιλικά με τον διάδοχο του Τρότσκι στη γραμματεία της 4ης Διεθνούς, Μιχάλη Ράπτη, με τον οποίο παρέμειναν φίλοι ως το τέλος. Ανέπτυξε πυρετώδη δράση για το παλαιστινιακό ζήτημα, προσεγγίζοντας τον Γιάσερ Αραφάτ.

Με τη Μεταπολίτευση, ενέταξε στο ΠαΣοΚ πλήθος στελεχών προερχόμενων από το ΚΚΕ, πολλούς τροτσκιστές (τους οποίους συντόμως διέγραψε), αλλά και κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '70 επέλεξε να στηρίξει συνδικαλιστές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς κατά τις μεγάλες απεργίες. Η μόνη διαρροή ψήφων την οποία φοβόταν ανέκαθεν ήταν εκείνη προς τα αριστερά. Ο λόγος του τις δεκαετίες του '70 και του '80 αντανακλούσε μια συνεχή αγωνία να είναι αντιδεξιός, αντιαμερικανικός, ριζοσπαστικός. Ακόμη και η ανακοίνωσή του μετά την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Αθήνα το 1974 ήταν οξεία απέναντι στη νέα κατάσταση, στην οποία - πρόωρα - απέδιδε φιλονατοϊκά χαρακτηριστικά.

Ο Ανδρέας και η Αμερική

«Αντι, δεν μπορούμε να τα βρούμε;» ρώτησε, πίσω στο 1964, τον τότε υπουργό παρά τω Πρωθυπουργώ στην κυβέρνηση της Ενωσης Κέντρου, Ανδρέα Παπανδρέου, ο Βίνσεντ Τζόις, επικεφαλής της αμερικανικής USIA, μιας διπλωματικής υπηρεσίας των ΗΠΑ υπεύθυνης για την επικοινωνία των θέσεων της υπερδύναμης.
«Από εδώ και πέρα δεν θα με αποκαλείς Αντι, θα με αποκαλείς "κύριε υπουργέ"» ήταν η απόκριση του Ανδρέα. Η διένεξη αφορούσε την εκπομπή του αμερικανικού προγράμματος Voice of America (και της συνακόλουθης αντικομμουνιστικής προπαγάνδας) από τα ελληνικά ραδιοκύματα. Η δημοσιοποίηση του παραπάνω διαλόγου μερικούς μήνες αργότερα ήρθε προκειμένου να στείλει το μήνυμα ότι ο Ανδρέας έχει απολέσει οριστικά την αμερικανική υπηκοότητά του.

Ως το 1964 ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αφήσει την έδρα του στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ των ΗΠΑ και είχε επιστρέψει στην Ελλάδα έπειτα από πρόσκληση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο τότε διαπρεπής οικονομολόγος δεν άργησε να εμπλακεί στην ελληνική πολιτική σκηνή και στα εσωκομματικά της Ενωσης Κέντρου.

Ωστόσο, καθώς η στάση των Αμερικανών υπήρξε δεδομένα ψυχροπολεμική απέναντι σε καθετί αριστερίζον τη συγκεκριμένη περίοδο, ο γιος τού τότε Πρωθυπουργού συχνότατα κατηγορούνταν από τον Τύπο, αλλά και από στελέχη της Αριστεράς, ως «άνθρωπος των Αμερικανών». Ο ίδιος ουδέποτε απέκρυψε τη στενή σχέση του με τους Αμερικανούς. Το γραφείο του στην οδό Σουηδίας είχε μετατραπεί σε ένα μικρό think tank όπου επιστολές και συμβουλές κατέφθαναν, κυρίως από έναν κύκλο προοδευτικών συμβούλων του προέδρου Κένεντι, ανάμεσά τους ο πρώην ειδικός βοηθός του Κένεντι σε θέματα εθνικής ασφάλειας, Καρλ Κάιζεν, και ο οικονομολόγος Τζον Κένεθ Γκάλμπρεϊθ. Ηταν οι ίδιοι οι οποίοι άσκησαν πίεση για την αποφυλάκισή του επί δικτατορίας.

Η καχυποψία της Αριστεράς

Οι παραπάνω σχέσεις κατά πολλούς «έθρεψαν» την καχυποψία της Αριστεράς απέναντι στον Ανδρέα Παπανδρέου. Στις κρυφές συναντήσεις του με τον εντεταλμένο από τον Ηλιού Λεωνίδα Κύρκο, όπου διερευνούσαν το ενδεχόμενο πολιτικής συμπόρευσης με την ΕΔΑ μετά τα Ιουλιανά, το θέμα επανερχόταν επίμονα στην κουβέντα. Επιπλέον, ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αντίστοιχο πρόβλημα και με την «αριστερή» πτέρυγα της Ενωσης Κέντρου. Ακόμη και αργότερα, μετά τη δικτατορία, μετά τον ακτιβιστικό αντιδικτατορικό αγώνα με το ΠΑΚ, κατά την πρώτη πενταετία του ΠαΣοΚ, αμφισβητήθηκε έντονα από στελέχη της Δημοκρατικής Αμυνας (μιας εκ των αρχικών «συνιστωσών» του ΠαΣοΚ) ότι λειτουργούσε ως πράκτορας των Αμερικανών. Και βεβαίως, ακόμη και κατά τη δεκαετία του '80, όταν η ΕΟΚ ταυτιζόταν από μέρους του με το ΝΑΤΟ ως «το ίδιο συνδικάτο», τα πυρά συνεχίστηκαν με αφίσες αριστερής εμπνεύσεως να κυκλοφορούν και να απεικονίζουν τον ίδιο πλάι σε μπίρες, αστερόεσσες και κόκα-κόλες.

Οι κοριοί του παρακράτους

Ποια ήταν, όμως, η πραγματική σχέση του Ανδρέα Παπανδρέου με τους Αμερικανούς; Και πόσο αντιαριστερή υπήρξε; Εχουν δει το φως της δημοσιότητας πλείστα έγγραφα αμερικανικών και άλλων δυτικών μυστικών υπηρεσιών που περιγράφουν τον Ανδρέα περίπου ως «διάβολο» με αντιδυτική δράση.

Ενδεικτικό είναι ότι στην πρώτη εκείνη θητεία του ως υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, ανάμεσα στα καθήκοντά του ήταν και η εποπτεία της ΚΥΠ, τότε στενά συνεργαζόμενης με τη CIA - το γνωστό «παρακράτος της Δεξιάς». Αφότου αντιλήφθηκε ότι το τηλέφωνο του γραφείου του παρακολουθείται, κάλεσε επανειλημμένως τους τεχνικούς της ΚΥΠ να αφαιρέσουν τον κοριό. Εκείνοι αρνούνταν, δηλώνοντας ότι δεν γνωρίζουν πώς να κάνουν κάτι τέτοιο. Τα συνεργεία των συνεργαζόμενων υπηρεσιών για τις υποκλοπές ήταν εγκατεστημένα λίγο πιο δίπλα, στο τότε κτίριο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, πάνω από του Zonar's. Και ασφαλώς «άκουγαν» απρόσκοπτα.

Από το 1970 και έπειτα, στο πλαίσιο της γενικότερης ριζοσπαστικοποίησης, ο λόγος του Ανδρέα έλαβε έντονα αντιαμερικανική χροιά. Αν και οι σχέσεις του ΠΑΚ με τα υπόλοιπα αντιδικτατορικά κινήματα ήταν μάλλον ψυχρές, δεν δίσταζε να οικειοποιηθεί το αντιαμερικανικό λεξιλόγιο των πιο ριζοσπαστικών εξ αυτών. Μιλούσε συχνότατα για «αμερικανοκίνητη» δικτατορία, για «διευθυντήριο», για την παντοδυναμία των αμερικανικών πολυεθνικών επιχειρήσεων.

Ωστόσο, μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι ότι σπανίως απέδιδε τις κατηγορίες του προσωπικά στον εκάστοτε αμερικανό πρόεδρο, στον Τζόνσον, στον Νίξον ή στον Ρίγκαν, αλλά στον αμερικανικό παράγοντα συνολικά, στο «κράτος» της διπλωματίας και των μυστικών υπηρεσιών. Και αυτή αποτελεί σίγουρα μια διαφορά του με τον ηγέτη της σημερινής Αριστεράς Αλέξη Τσίπρα. Αν θεωρήσει κάποιος ότι σήμερα είναι η Γερμανία που επιχειρεί να παρέμβει στην ελληνική πολιτική, οι βολές του Τσίπρα απευθύνονται προσωπικά προς την καγκελάριο Μέρκελ και προς τον υπουργό Οικονομικών της.

Οι τρεις πολιτικές ταφές του Ανδρέα

Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Ανδρέα Παπανδρέου είχαν - λανθασμένα - προβλέψει τον πολιτικό θάνατό του τρεις φορές, πολύ πριν από τον φυσικό. Η πρώτη ήταν με την αιφνίδια παραίτησή του από την κυβέρνηση της Ενωσης Κέντρου το 1965. Η δεύτερη ήταν μετά τις εκλογές του 1974, όταν το ΠαΣοΚ δεν επιβεβαίωσε τις προσδοκίες του ίδιου και σημείωσε κάτω του αναμενόμενου επίδοση. Η πιο πρόσφατη ήταν στα τέλη της δεκαετίας του '80, εξαιτίας της ασθένειάς του, του στενού κύκλου συνεργατών του και των επιλογών στην προσωπική ζωή του, αλλά και της γεωπολιτικής κοσμογονίας στην οποία οδήγησε η πτώση της Σοβιετικής Ενωσης.

Το 1987, στην αυγή μιας περιόδου όπως η τελευταία, όταν η απήχησή του έβαινε μειούμενη, ο Ανδρέας Παπανδρέου επιχείρησε τον «εκσυγχρονισμό» του σοσιαλιστικού λόγου του και μια ρεαλιστική στροφή. Καθώς προέβαινε στις γνωστές δηλώσεις για το χρέος («ή θα μας καταπιεί ή θα το αντιμετωπίσουμε») και επιχειρούσε πολιτική λιτότητας με υπουργό Οικονομικών τον Κώστα Σημίτη, προσπάθησε να επικαιροποιήσει τον χαρακτήρα της σοσιαλδημοκρατίας. Σε συνέντευξή του στην επιθεώρηση «New Perspectives» είχε παρατηρήσει: «Μεταξύ σοσιαλιστών, η αντίληψη του κράτους πρόνοιας έχει υποστεί κάποιες μεταβολές, καθώς αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα της εφαρμογής». Βεβαίως, συντόμως θα ακουγόταν το σύνθημα «Τσοβόλα, δώσ' τα όλα», αλλά και η Αριστερά θα συνεργαζόταν με τη Δεξιά.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανατροπή όλων θα ήταν διεθνής: η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και η προσαρμογή της ρεαλπολιτίκ στη νέα πραγματικότητα. Τον Ιούλιο του 1991, σε διάλεξή του με τίτλο «Τι σημαίνει σοσιαλισμός σήμερα;» στο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, παρέθεσε κάποιες σκέψεις οι οποίες θα ακούγονταν εξίσου φρέσκες στο περιβάλλον οποιουδήποτε σημερινού φόρουμ περί Κεντροαριστεράς. Παρατίθεται ένα μικρό απόσπασμα, αντί επιλόγου.

«Το σοσιαλιστικό μοντέλο που έχουμε στο μυαλό μας πρέπει να "διορθώνει" την αγορά εκεί που αποτυγχάνει. Αυτό είναι όντως ο κύριος κανόνας. Σημαίνει την απουσία της ανεργίας - και μια κατανομή εισοδήματος που φθάνει σε υψηλά επίπεδα δικαιοσύνης. Αυτό επιτυγχάνεται με οικονομικές και εισοδηματικές πολιτικές, οι οποίες όμως πρέπει να είναι συνεπείς προς τη νομισματική πολιτική, η οποία έχει αντιπληθωριστικά χαρακτηριστικά. Αυτός ο όρος γίνεται απαραίτητος λόγω της ανάγκης επιβίωσης στον στυγνό ανταγωνισμό που αναπτύσσεται από το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα. Αυτό κάλλιστα μπορεί να είναι το τεστ-κλειδί για το είδος του μοντέλου που συζητάμε».

*Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 22 Ιουνίου 2014




ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Βλέμματα περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ευ. Βενιζέλος: «Ζωντανή η μνήμη του ηγέτη της αλλαγής» 
 
 
σχόλια (47)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Ήταν άρχοντας και ηγέτης! | 25/06/2014 08:06
    Ο Ανδρέας ήταν άρχοντας! Αφού πρώτα έφτιαξε το σοσιαλιστικό κίνημα και το επάνδρωσε με τους σωστούς σοσια-ληστές, έπιασε μετά και με τα δυο του χέρια την κουτάλα κι έφαγε,έφαγε,έφαγε κι αυτός κι όοοολο το κίνημά του! Και ως σωστός φιλάνθρωπος,πέταξε και στο λαουτζίκο κάτι ψιχουλάκια ως αντΑΛΛΑΓΗ για τα ψηφαλάκια, γιατί ήξερε καλά πως ο ραγιάς,άμα γλυκαθεί λιγάκι, θα τον ευχαριστεί και θα τον βλέπει ως ευεργέτη δια βίου! Κι όλα αυτά με δανεικά λεφτά,τα οποία ήξερε πολυ καλά πως η Ελλάδα δε θα μπορούσε ποτέ να επιστρέψει. Πώς ονομάζεται ένας τέτοιος πολιτικός,αγαπητοί; Μα είναι ολοφάνερο ...Αρχοντας και Ηγέτης
    και ορκίζομαι!
    απάντηση18114
     
     
    Ουδείς ασφαλέστερος εχθρός | 24/06/2014 17:15
    Όλοι όσοι τον βρίζουν και τον γλυφανε και ήταν ευεργετημενοι .
    εκ του ευεργετηθέντος αχάριστου
    απάντηση16104
     
     
     
    THANKS ANTREA | 24/06/2014 11:54
    O ANTROPOS EFERE TH DHMOKRATIA STHN ELLADA. H TOTE DEXIA HTAN ENTELOS ANTIDRASTIKH. AS THYMHTHOUME TA TAGMATA ANEPITHYMHTON GIA TOUS ARISTEROUS FOITHTES STO STRATO POU AYTOS TA EXALHPSE.
    chris
    απάντηση19180
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Πανω απο όλα άνθρωπος . | 24/06/2014 06:42
    Με τον Αντρέα περάσαμε καλά , κερδίσαμε αρκετά , μπορέσαμε και σπουδασαμε τα παιδιά μας . Κι όλα αυτα με ένα μεροκάματο . Πολιτικό που αγαπούσε τον εργάτη σαν τον Ανδρέα δύσκολα θα ξαναδούμε .
    3 Σεπτέμβρη
    απάντηση33195
    Απαντήσεις  4 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Andreas Papandreou | 24/06/2014 02:53
    He was not a leftist or a rightist, he was a DISTURBED PERSONALITY.The only job he was fit to fill was that of a University professor. we can fill pages upon pages of examples that prove his disturbed/schizophrenic personality, I will mention one: * his government introduces civil marriage, not a bad policy, I agree. * at the age of 75 ( while he was still Prime minister he divorces his 2nd wife ( yes 2nd) and marries a 35 year old - ME PAPA KAI ME KOUMPARO - in a religious ceremony. policy I agree
    Thanos
    απάντηση17314
     
     
    ο καταστροφεας της Ελλαδος | 24/06/2014 02:10
    Πόσο Εθνοπροδοτης και οχλοπλανος ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου; Αυτος ειναι ο σωστος τιτλος.
    Εθνικιστης Μεσολογγιτης
    απάντηση19027
     
     
    Αριστερός.....και παπαρια..... | 24/06/2014 01:14
    Ενας ψεύτης και επιστήμονας λαόπλανος ήταν.πέτυχε δυο αχτυπητους στόχους.περασε καλα......πολυ καλα......μεχρι τέλους.και κατάφερε τη μεγαλύτερη εθνική συμφορά στις 18/10/1981.τη μεγαλύτερη μετα απο εκείνη της 29/5/1453.δικαιως συγκαταλέγεται στο πάνθεον των μεγάλων ηγετών.(Στάλιν,χιτλερ,μεγας ναπολεων,Αλέξης τσιπρας,γιαννης αλαφουζος και βλασης Τσάκας)
    Karpathos13
    απάντηση16826
     
     
    Ο Αττίλας της Ελλάδος | 24/06/2014 00:55
    Έκανε πολλά για την διάλυση του κράτους, αλλα με την αλλαγή του εκλογικού νομου 47% και την επιστροφή των λεωφορείων στους Σταμουλοκολαδες, έδειξε, το πόσο μεγάλος παλιάνθρωπος ήταν.
    φανουρης
    απάντηση18420
     
     
    Άθλιος Λαοπλάνος Ολετήρας | 23/06/2014 22:55
    Ο μεγαλύτερος καταστροφέας της Ελλάδας στην σύγχρονη ιστορία της. Αποδείχθηκε ανάξιος να κάνει την όποια "ΑΛΛΑΓΗ" φώναζε απο τα μπαλκόνια και τις καταστροφικές συνέπειες της πολιτικής του πληρώνουμε ακόμα και σήμερα. Είναι όμως τρομακτικό ότι αυτός ο λαός που θέλει να θεωρείται έξυπνος ακόμα δεν κατάλαβε το μέγεθος της καταστροφής που προξένησε ο λαοπλάνος ολετήρας και ετοιμάζεται να κάνει ξανά το ίδιο λάθος ψηφίζοντας έναν άλλο αεριτζή με ένα πολύ πιο επικίνδυνο συνάφι από επαγγελματίες ψευτοπροοδευτικούς που το μόνο που θέλουν είναι εκδίκηση για την μιζέρια τους και προσωπικό όφελος . Εύχομαι να μην ξανακάνουμε το ίδιο λάθος
    Λαταβάζης
    απάντηση18019
     
     
    Τον ψήφισα μια φορά | 23/06/2014 21:20
    και σήμερα τον θεωρώ ότι ήταν ο καταστροφέας του μέλλοντος της χώρας. Ήταν ο χειρότερος ηγέτης που είχε η νεώτερη Ελλάδα, μια αληθινή κατάρα. Μετά την πτώση της χούντας ήταν μια μοναδική ευκαιρία να οργανωθεί ένα μοντέρνο κράτος, μια παραγωγική οικονομία και προπάντων νέα μοντέρνα πολιτικά κόμματα με άξιους νέους πολιτικούς. Αυτός με την δύναμη που είχε αντί αυτού, γέμισε το κράτος με διαφθορά και το κόμμα του με ανίκανους και λαμόγια και κατέστρεψε όλη την παραγωγική οικονομία που υπήρχε. Το μόνο καλό που έκανε ήταν ότι σταμάτησε τον διωγμό των αριστερών, συγχρόνως όμως με την πολιτική του εξάπλωσε μια άρρωστη αριστερή ιδεολογία στην κοινωνία μας ενάντια σε κάθε αλλαγή και πρόοδο.
    stefan_g
    απάντηση18616
     
     
    LAOPLANOS | 23/06/2014 19:19
    MEGAS LAIKISTHS H KALYTERA LAOPLANOS POY ME THN THN KOROIDIA TOY HGETH THS ARISTERAS EMEINE STH EKSOYSIA, AN DEN KANO LATHOS , 15 XRONIA SXEDON, KYBERNONTAS ME DANEIKA POY SHMERA PLHRONOYME.
    andreas
    απάντηση17512
     
     
    Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΑΣ | 23/06/2014 18:19
    Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΑΣ , ΞΕΚΑΘΑΡΑ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΩΝ ( ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΟΛΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΦΥΣΙΚΑ) ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΝΤΡΕΑ.......μετά το τέλος της 1ης 4ετίας , η Ελλάδα είχε ΗΔΗ βάλει τα θεμέλια της χρεωκοπίας και μετά την 2η συνεχόμενη 4ετία ....η Ελλάδα ΧΡΕΩΚΟΠΗΣΕ ΟΡΙΣΤΙΚΑ !! Και για να προλάβω κάποιους που ίσως έχουν άλλη γνώμη , αν και το θέμα αυτό δεν έχει γνώμες να θυμίσω ότι ο ΓΙΟΥΝΚΕΡ είπε ότι η Ελλάδα πτώχευσε ουσιαστικά από το 1999......ΔΗΛΑΔΗ ???? ΜΕΤΑ ΤΗΝ 8ετία του Ανδρέα !!! ΕΞΩ ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ-ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ-ΕΟΚ και ΝΑΤΟ ΤΟ ΙΔΙΟ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟ τον βάζανε να λέει οι ΗΠΑ για να καταστρέψει το ΚΚΕ( Εσωτερικού και μη ) και το κατάφερε κι αυτό γιατί ο στόχος ήταν : ΟΧΙ ΚΚΕ ΚΑΙ ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ
    MEGA ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΑΣ
    απάντηση16617
     
     
     
    Ψευτοδιλήμματα | 23/06/2014 17:46
    Στην Ελλάδα το δίλημμα αριστερός-δεξιός είναι ουτοπία. Τα κόμματα πουλάνε ιδεολογία μέχρι να καταλάβουν την εξουσία και 100-200 άνθρωποι να ριμάξουνε τα κρατικά ταμεία. Αληθινό πλιάτσικο. Για να κρατήσουνε τα στόματα κλειστά πετάνε τα κόκκαλα στην πλέμπα. Το φαινόμενο ξεκινά απο την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Ο Αντρέας Παπανδρέου υπήρξε τεχνίτης του είδους. Αυτή είναι η αλήθεια που αρνείται να δει η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων.
    Κατερίνα Δ. απο εξωτερικό
    απάντηση21218
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Φάομεν, ποίομεν αύριο γαρ αποθνήσκομεν. Αυτός ήταν. | 23/06/2014 17:43
    Ήταν ο άνθρωπος που ευτυχώς για μας δεν κατόρθωσε να επιβάλει ένα καθεστώς τύπου Μπάαθ. Απόδειξη των δικτατορικών του τάσεων είναι η κατάργηση του σταυρού προτίμησης (ίσχυσε μια φορά) χάριν του διορισμού όλων των βουλευτών , η απόπειρά του μέσω Κοσκωτά να ελέγξει τον τύπο και η ταχύτητα με την οποία διέγραφε κάθε διαφορετική φωνή στο ΠΑΣΟΚ. Έφερε την απροσχημάτιστη διαφθορά στον δημόσιο βίο συνδυασμένη και με γκομενοδουλειές που θυμίζουν Καντάφι,Αφρική και Λατινική Αμερική (αγαπημένος του μαθητής ο Τσοχατζόπουλος). Ήταν ο αρχηγός της κλίκας που μας κατέστρεψε.
    Ο προβληματιζόμενος.
    απάντηση21445
     
     
    Τόσο ξύλο φάγαμε και μυαλό δεν βάλαμε. | 23/06/2014 17:37
    Η σημερινή δυστυχία, οικονομική καταστροφή και το θανατικό, με δύο κατά μέσον όρο αυτοκτονίες ημερησίως και πολλές ανεξιχνίαστες απώλειες ανθρώπινης ζωής, υπερβαίνουν τα μεγέθη της περιόδου της Γερμανικής κατοχής. Τουλάχιστον μετά την κατοχή η Χώρα ήτανε δεύτερη σε βαθμό ανάπτυξης μετά την Ιαπωνία, ενώ σήμερα ψάχνουμε ακόμη φως στο τούνελ και φαγητό στους σκουπιδοτενεκέδες. Παρά ταύτα υπάρχει ακόμη κόσμος που ασχολείται με τις αρλούμπες της μεταπολίτευσης, τον Αντρέα και το γιό του. Φαίνεται ότι υπάρχει ακόμη αρκετό κριμένο λίπος και το βαρέλι είναι τρύπιο τελικά!
    Αγιάννης
    απάντηση20629
     
     
    ο τυχωδιωκτης | 23/06/2014 17:30
    τι αριστερος ο ιδιος ο πατερας του εελεγε δεν πιστεευει σε τιποτα ,ενας αριβιστας ,δημαγωγος καιροσκοπος με το ενα ποδι στον ταφο αλλαξε τον εκλογικο νομο και με 47% δεν μπορουσε να κυβερνηθει η χωρα ,με το ενα ποδι στον ταφο ολος ο οτε μια μετοχη κλπ αλλαξε το dnaτου ελληνα εκανε μεγαλυτερη ζημεια στην ελλαδα απο οτι εκανε ο αλκιβιαδης στον ελληνισμο
    ο ποντιος
    απάντηση21346
     
     
    ΛΑΟΠΛΑΝΟΣ | 23/06/2014 16:22
    Ο μεγαλύτερος λαοπλάνος που έβγαλε ο τόπος… Έταζε, έδινε όπου τον βόλευε (βλέπε Κρήτη) , κάλυπτε τα λαμόγια του που τρώγανε από παντού…. Θα ξεχάσουμε το Τσοβόλα δώστα όλα;;;;;; Θα ξεχάσουμε ότι όλα τα λαμόγια δημοσιογραφίσκοι που στηρίζουνε ακόμα αυτό το έκτρωμα της πολιτικής το ΘΑΣΟΚ είναι γέννημα θρέμμα της πολιτικής του Ανδρέα;;;; Θα ξεχάσουμε το ΘΑ ΘΑ ΘΑ ΘΑ ΘΑ ΘΑ ΘΑ;;;; H μήπως να ξεχάσουμε ότι έβγαλε το Νο1 προδότη της Ελλάδας των Γιωργάκη:;;
    Ανώνυμος / η
    απάντηση21642
     
     
    Volos:Eπί τού παραπάνω σχολίου μου.... | 23/06/2014 15:25
    Καί αποτέλεσμα,τών παραπάνω,ήταν νά τόν πάει η συνκυβέρνηση Μητσοτάκη Κύρκου Φλοράκη,( μέ λαμέ κουστούμια) στό ειδικό δικαστήριο,γιά να υπερασπιστούν τά κεκτημένα τού αριστεροδεξιού σκηνικού,πού κρατούσαν τήν Ελλάδα σέ μία αντιπαράθεση,πού τούς βόλευε.Τουτ'εστιν,ο ΑΝΤΡΈΑΣ τούς χάλασε τήν μανέστρα,καί έκανε τήν ΑΛΛΑΓΗ.
    Volos
    απάντηση32199
     
     
    Αν αριστερός σημαίνει:φορτώνω τη χώρα δάνεια, | 23/06/2014 15:04
    ..διορίζω αβέρτα φτιάχνοντας ένα άχρηστο κ τερατώδες Δημόσιο που χρεώνει ανεπανόρθωτα τη χώρα,κάνω μερικά εκατομμυριάκια δώρο στον εαυτό μου(τουλάχιστον τη φορά που τον πιάσανε,γιατί δεν είμαι τόσο αδαής να πιστεύω πως δεν υπήρξαν κι άλλες),επιτρέπω και στους υπουργούς μου να κάνουν το ίδιο(το δεξί του χέρι βρίσκεται στη φυλακή σήμερα),τους εναλλάσσω συχνά πυκνά για να φάνε όλοι,δείχνω και το δρόμο στο φουκαριάρη τον Έλληνα να μάθει να ζει με ρεμούλες-λαδώματα-μίζες κ τον καθιστώ συνένοχο άρα ανεκτικό κ δεκτικό στη διαφθορά,ανακυκλώνω με περιεργο τροπο τις συσκευασίες παμπερς κ γενικά ανοίγω το δρόμο για ένα ατελείωτο φαγοπότι του δημόσιου χρήματος....τότε ΝΑΙ! Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν...
    πολύ αριστερός!
    απάντηση22528