από metereologos.gr
Τρίτη 28 Μαρτίου 2017
 
 

«Ελλην», «Ρωμηός», «Γραικός» σε διάλογο

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο στις19-21 Ιανουαρίου με θέμα τους συλλογικούς προσδιορισμούς και τις ταυτότητες
«Ελλην», «Ρωμηός», «Γραικός» σε διάλογο
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Γραικός ο: παλαιότερη ονομασία των Ελλήνων, που είχε επικρατήσει κυρίως στα χρόνια της Tουρκοκρατίας· (πρβ. Ρωμιός). [αρχ. (διαλεκτ.) εθν. Γραικός (όν. των Ηπειρωτών Δωριέων) & ελνστ. αντδ. Γραικός < λατ. Graecus < αρχ. Γραικός]

Ο ορισμός στο Λεξικό Τριανταφυλλίδη για την ονομασία των Ελλήνων στην εποχή της Τουρκοκρατίας έχει παραπομπή και στο Ρωμιός:

Ρωμιός ο, θηλ. Ρωμιά: (οικ., συναισθ.) Ελληνας, συνήθ. σε προτάσεις που εκφράζουν κάποιο συναίσθημα φιλοπατρίας, εθνικής περηφάνιας κτλ.: Εμείς οι Ρωμιοί, όταν είμαστε ενωμένοι, κάνουμε θαύματα. Ο ~ διακρίνεται για το φιλότιμό του. [μσν. Ρωμαίος `πολίτης του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους΄ με συνίζ. για αποφυγή της χασμ. < ελνστ. Ρωμαίος `πολίτης της Ρώμης΄ (πρβ. μσν. Ρωμανία `το ανατολικό ρωμαϊκό κράτος΄, ελνστ. σημ.: `ρωμαϊκό κράτος΄ < λατ. Romanus `Ρωμαίος΄, δες και ρωμαϊκός, Ρούμελη) (διαφ. το τσιγγ. Rom `άντρας, όνομα της φυλής΄)· Ρωμι(ός) -ά]
Ρωμιός, Γραικός, Ελληνας, είναι έννοιες συνώνυμες σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές, αποτελούν τοπικά εθνικά δηλωτικά, είναι φορτωμένα με ιστορικές διαδρομές στη Βαλκανική; Γιατί άραγε κάποιοι πιστεύουν ότι το Γραικός είναι μειωτικό τώρα, τη σημερινή εποχή;

Αφορμή για αυτές τις σκέψεις έδωσε ανακοίνωση του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών με την οποία γνωστοποιούσε τη διοργάνωση του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου «"Ελλην", "Ρωμηός", "Γραικός": Συλλογικοί προσδιορισμοί και ταυτότητες». Το συνέδριο, το οποίο θα διεξαχθεί στις 19-21 Ιανουαρίου στο αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» στο Κεντρικό Κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30), εντάσσεται στο πλαίσιο του επετειακού εορτασμού των 180 χρόνων λειτουργίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και αποτελεί την κεντρική επιστημονική εκδήλωση του επετειακού εορτασμού κατά τον Ιανουάριο του 2017.

Αναστοχασμός και έντονος διάλογος

Οπως αναφέρει η επιστημονική επιτροπή, «οι ραγδαίες πολιτικές και οικονομικές μεταβολές, καθώς και η ανάδυση νέων κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων, που χαρακτήρισαν τις τελευταίες δεκαετίες, συνοδεύτηκαν από ζωηρό αναστοχασμό σε ζητήματα ταυτοτήτων. Τα ζητήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος αλλά και της δημόσιας ιστορίας, προκαλώντας έντονο διάλογο, καθώς και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιστημονική παραγωγή. Η σχετική έρευνα εμπλούτισε τις γνώσεις μας, εκλέπτυνε την ιστορική μας ματιά, συνέβαλε σε νέες κριτικές προσεγγίσεις, διευρύνοντας τον προβληματισμό μας αναφορικά με τις ιστορικές διαδρομές των εννοιών που χρησιμοποιήθηκαν ως συλλογικοί προσδιορισμοί, τόσο από τη διεθνή όσο και από την ελληνική βιβλιογραφία».
«Οι θεματικές του συνεδρίου θα επικεντρωθούν στο περιεχόμενο και στις έννοιες που προσέλαβαν σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές όροι που σήμερα παραπέμπουν στη συλλογικότητα των Ελλήνων. Φιλοξενώντας παραδείγματα από διαφορετικές ιστορικές εμπειρίες και κοινωνικοπολιτικά περιβάλλοντα, από τον αρχαιοελληνικό κόσμο μέχρι τον 19o αιώνα και τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, το συνέδριο έχει στόχο να αναδείξει τις σύνθετες διεργασίες συγκρότησης των συλλογικών προσδιορισμών ("Ελλην", "Ρωμηός", "Γραικός") και τη χρήση τους στα εκάστοτε ιστορικά συμφραζόμενα και στην ιστορική έρευνα».

Θεματικές

Η επιστημονική / οργανωτική επιτροπή, πρόεδρος της οποίας είναι η καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού κυρία Ολγα Κατσιαρδή-Hering, απαρτίζεται από την καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού κυρία Αναστασία Παπαδία-Λάλα, την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού κυρία Μαρία Ευθυμίου, την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας του Βυζαντινού Κράτους κυρία Ειρήνη Χρήστου, την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας του Βυζαντινού Κράτους κυρία Κατερίνα Νικολάου, την επίκουρη καθηγήτρια Αρχαίας Ιστορίας κυρία Σοφία Ανεζίρη, την επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού κυρία Κατερίνα Κωνσταντινίδου, την επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας Νέου Ελληνισμού κυρία Βάσω Σειρηνίδου, τον επίκουρο καθηγητή Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας κ. Βαγγέλη Καραμανωλάκη και τον επίκουρο καθηγητή Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας κ. Σπυρίδωνα Γ. Πλουμίδη.

Στο συνέδριο θα παρουσιάσουν τις εισηγήσεις τους 45 ομιλητές (στα ελληνικά και στα αγγλικά), εκ των οποίων οι οκτώ θα έλθουν από πανεπιστήμια του εξωτερικού: Η κυρία Lidia Cotovanu, δρ της École des Hautes Études en Sciences Sociales, θα εισηγηθεί «Οι πολλαπλές αναπαραστάσεις των "Ρωμαίων" / "Γραικών" στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες: Η μαρτυρία του Ματθαίου Μυρέων (αρχές του 17ου αιώνα)» στο πλαίσιο της συνεδρίας «Ο ευρύς χώρος της διασποράς και ο κόσμος των Βαλκανίων» την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου.

Η κυρία Nadia Danova, από το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών της Σόφιας, θα μιλήσει με θέμα «Οι ελληνικοί δρομοδείχτες ως εργαλείο και καθρέφτης διαμόρφωσης εθνικών ταυτοτήτων» στη συνεδρία «Προσδιορισμοί και ταυτότητες: Το εθνικό πλαίσιο» το Σάββατο 21 Ιανουαρίου. Ο κ. Tudor Dinu, από το Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου, θα παρουσιάσει το θέμα «Ελληνες κληρικοί, άρχοντες, έμποροι και τεχνίτες στο Βουκουρέστι των Φαναριωτών (1716-1821): Οι εθνικοί τους προσδιορισμοί» στη συνεδρία «Ο ευρύς χώρος της διασποράς και ο κόσμος των Βαλκανίων» την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου. Την ίδια ημέρα και στην ίδια συνεδρία ο κ. Νικόλας Πίσσης, από το Freie Universität Berlin, θα μιλήσει για «Διακρίσεις και αμφισημίες: Συλλογικοί προσδιορισμοί στον ορθόδοξο κόσμο του 17ου αιώνα».

Την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου ο κ. Ιωάννης Ζελεπός, από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου, θα παρουσιάσει το θέμα «"Ελληνικόν γένος" και "Ελληνισμός" στον θρησκευτικό λόγο κατά τις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης (τέλη 18ου αιώνα έως 1821)» στο πλαίσιο της ενότητας «Από τον θρησκευτικό στον εθνικό λόγο». Ο κ. Anthony Kaldellis, από το Ohio State University, θα κάνει εισήγηση με θέμα «The Byzantine view of ancient romanization» στη συνεδρία «Το Παρόν διαβάζει το Παρελθόν: Ο κόσμος των αυτοκρατοριών» την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου.

Ο κ. Johannes Koder, από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, θα μιλήσει για «"Ρωμαϊστί" - Παρατηρήσεις για τη γλωσσική romanitas των Βυζαντινών» στη συνεδρία «Πολυγλωσσία, προσδιορισμοί και ταυτότητες στον βυζαντινό κόσμο» την ίδια ημέρα, όπου επίσης θα εισηγηθεί το θέμα «Mediterranean networks and the emergence of Hellenic identities» ο κ. Irad Malkin, από το Tel Aviv University, στη συνεδρία «Προσδιορισμοί και ταυτότητες στον κόσμο της αρχαιότητας».
Στην ενότητα «Ο λόγος των ελίτ, ο λόγος των εξουσιών», την ίδια ημέρα, η κυρία Αγγελ Nικολάου-Kονναρή, από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, θα μιλήσει με θέμα «"Ολος ο τόπος ήταν γεμάτος Pωμαίοι": Αυτο/ετεροπροσδιορισμοί και ταυτότητα/ες στην Kύπρο κατά τη λατινική κυριαρχία (1191-1571)».

Την κεντρική ομιλία του διεθνούς συνεδρίου θα εκφωνήσει η κυρία Κατσιαρδή-Hering, με θέμα «"Ελλην", "Ρωμηός", "Γραικός": Από το πολυεθνικό στο εθνικό», την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου στις 10 π.μ. και εκτός των προαναφερθεισών συνεδριών τα θέματα των ενοτήτων είναι: «Προσδιορισμοί και ταυτότητες: Μαρτυρίες και προσλήψεις», «Ο ευρύς χώρος της διασποράς και ο κόσμος των Βαλκανίων», «Προσδιορισμοί και ταυτότητες: Tα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης».

Οι υπόλοιποι ομιλητές εκτός όλων των προαναφερομένων είναι: Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη (Ιόνιο Πανεπιστήμιο), Πάνος Βαλαβάνης (ΕΚΠΑ), Ελπίδα Βόγλη (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Εφη Γαζή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), Πάρις Γουναρίδης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Τόνια Κιουσοπούλου (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Ηλίας Κολοβός (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Παρασκευάς Κονόρτας (ΕΚΠΑ), Δημήτριος Κοντογεώργης (ΕΑΠ / Ιόνιο Πανεπιστήμιο), Κώστας Κοπανιάς (ΕΚΠΑ),Φωκίων Κοτζαγεώργης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Γιάννης Κουμπουρλής (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Αγγελική Κωνσταντακοπούλου (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Ανδρέας Λυμπεράτος (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Ικαρος Μαντούβαλος (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Σοφία Μεργιαλή-Σαχά (ΕΚΠΑ), Κωνσταντίνος Μπουραζέλης (ΕΚΠΑ), Γιώργος Πάλλης (ΕΚΠΑ), Θεοδώρα Παπαδοπούλου (δρ Ιονίου Πανεπιστημίου), Δημήτρης Παυλόπουλος (ΕΚΠΑ), Francesco Scalora (μεταδιδάκτωρ ΕΚΠΑ).

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα του συνεδρίου στον σύνδεσμο: http://hellen-greek-romaios.internationalconference.arch.uoa.gr/fileadmin/arch.uoa.gr/uploads/secr/Ellin/Program_gr.pdf


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Κοινωνία περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (17)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    ψωροκωτσιανίτες | 08/01/2017 04:15
    οι γερμανός, είναι Αλαμανός, γότθος, ντόιτς. Ο γάλλος, νεογαλάτης, φράγκος. Ο ολυμπιακός, γαύρος, θρύλος και να μην χάνει όπως το Αιγάλεω. Η αρπαχτή είναι κονόμα, παντελόνιασμα. Το συνέδριο, καλαμπούρι, χαβαλές, αερλογίες, πολυχώρος για καμάκι...
    β.π.
    απάντηση17
     
     
    για ορισμένα από τα σχόλια... | 07/01/2017 23:36
    Κούλης, μετά Τσιπρας, ξανά Κούλης, ξανά Τσιπρας, αντε και Βαγγελας για λίγο, αφού ο Γιωργάκη μας τελείωσε. Φωφη; Α ναι και Φωφη. Και να λέτε και πάλι καλά.
    nbg
    απάντηση33
     
     
    Γραικός = Ελεύθερος | 07/01/2017 22:37
    Στην γλώσσα των Καδμείων ο Γραικός ή Hrako το οποίο σταδιακά μετατράπηκε σε Ράκο δασεινόμενο, ή Ραϊκο, σημαίνει ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ.
    Συνταξιούχος
    απάντηση16
     
     
    Νιώθω υπερήφανος "Γραικός" Έλληνας | 07/01/2017 03:32
    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο χαρακτηρισμός «Γραικός, Ραιχός, Ραχός, Ραικός, κλπ» είναι ξενόγλωσσος. Είναι όμως ο μέγιστος τίτλος τιμής που μπορεί να δοθεί σε άνθρωπο. Εμείς δε οι Έλληνες θα πρέπει να καμαρώνουμε γι’ αυτόν και ιδιαίτερα γιά την σημασία του και σε καμία περίπτωση να δυσανασχετούμε. Για να δούμε οι «ομιλητές» θα τολμήσουν να αναλύσουν ή να ετυμολογήσουν τον «Γραικό»;
    Συνταξιούχος
    απάντηση818
     
     
    Όχι Ρωμηοί | 06/01/2017 18:06
    Liddell-Scott λήμμα «Γραικὸς » = Ἕλληνες, ὠνομάσθησαν, τὸ πρότερον Γραικοὶ καλούμενοι. Ἐτυμολογικὰ λήμματα: γραίνω, γράω, γραῖος, γραῒς, γραὺς, γραικίζω, γραικιστὶ. ΜΕΓΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟΝ Ῥαικός Ἀπὸ τοῦ Γραικὸς, ἀποβολῇ τοῦ γ. ETYMOLOGICON GUDIANUM Γραικὸς Καλλίμαχος [fr. 160 Schneider] "Γραικοὶ καὶ γαίης ἡμετέρης ἀδαεῖς." παρὰ τὸ ῥαῖσαι Ῥαικός καὶ Γραικός· διὰ γὰρ τὴν κατὰ πόλεμον ἀνδρείαν οὕτως οἱ Ἕλληνες ἐκαλοῦντο· ἢ ἀπό τινος Ἕλληνος Γραικοῦ. ΖΩΝΑΡΑΣ Ῥαικὸς ὁ Ῥωμαῖος. Ἐπίχαρμος· φιλεῖ εἶναι γραικὸς, ἀποβολῇ τοῦ γ ῥαικὸς. ΗΣΥΧΙΟΣ Ῥαικὸς Ἕλλην. Ῥωμαῖοι δὲ τὸ Γ προσθέντες, Γραικὸν φασι. ΦΙΛΟΞΕΝΟΣ Ῥαικός Ἐπίχαρμος (fr. 184 Kaibel). Φιλόξενος δὲ εἶναι Γραικός, καὶ ἀποβολῇ τοῦ γ Ῥαικός
    C.M.G.
    απάντηση97
     
     
     
    Χεσιμο | 06/01/2017 16:11
    Οι ακαμάτηδες βολεμένοι κρατικοδίαιτοι χαραμοφάηδες χλευάζουν και αποχαυνώνουν τους νέους με συναντήσεις περί φυλής και άλλες χιτλερικές μπουρδες. Και οι νέοι απαντούν με το χέσιμο της σημαίας και του αγάλματος του Περικλή και του Κολωκοτρώνη.
    Ανεργος νέος
    απάντηση545
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Εδώ ο κόσμος χάνεται και Μαργιωρή χτενίζεται | 06/01/2017 13:09
    Οι μπουρδολόγοι εθνικοφασισταριά συνεχίζουν με όπιο της φυλής και του ονόματος. Ο κόσμος έχει εξαθλιωθεί και τρώει από τα σκουπίδια και σεις οι φραπεδιάρηδες κάνετε φασιστοειδή "επιστημονικές"κονφερενς για μπουρδες. Καλύτερα να μας λέγανε Γερμανούς η Τούρκους κλπ και να είχαμε δουλειά και πολιτική ηρεμία. αντί της μιζέριας, καταπίεσης και πατριδοκαπηλίας από τη μαφία των πολιτικών και δημοσίων υπαλλήλων.
    Το όπιο του Εθνικισμου
    απάντηση1692
     
     
     
    Μια καλή ιδέα θα ήταν επίσης | 06/01/2017 12:28
    να αναρωτηθούν όλοι οι βολεμένοι "επίκουροι" διδάσκοντες τι θα γίνει με τις χιλιάδες των αποφοίτων του Τμήματος Ιστορίας - Αρχαιολογίας αλλά και Φλολογίας που δεν βρίσκουν ποτέ δουλειά και είναι καταδικασμένοι στην ανεργία!
    Επικούριος
    απάντηση4726
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Τελικα ας το καταπιουμε το χαπι | 06/01/2017 11:55
    Αντι για Hellenes ειμαστε γνωστοι ανα τον κοσμο ως greeks απο το ονομα μιας μικρης μονο φιλης των αρχαιων. Οσο για το Ρωμιοι ειναι η απολυτη ξεφτυλα που υποδηλωνη την Ρωμαιοποιηση ολων των Ελληνων μετα τους ελληνιστικους χρονους απο τους εισβολεις Λατινους Ρωμαιους. Ασε δε που πολλες φορες στο εξωτερικο στους ελεγχους διαβατηριων δεν εχουν ιδεα τι εθνικοτητα ειμαστε και ποια ειναι αυτη η "Hellenic Republic" και μερικες φορες ρωτανε κι ολας where are you from???
    Ρωμαιοενετονορμανοαλβανοτουρκοσπορος
    απάντηση2653
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Ραικός και όχι Γραικός | 06/01/2017 11:01
    Σύμφωνα με τον Ησύχιο το "γ" προσετέθη από τους Ρωμαίους. Βλέπετε επίσης "Ραχός". Ραικοί ή Ραιχοί ή Ραχοί, ή Γραικοί.
    Συνταξιούχος
    απάντηση628
     
     
     
    συγγέντρωση μπουρδολόγων! | 06/01/2017 06:36
    από τα θέματα που θα συζητηθούν οιποιοσδήποτε είχε την όρεξη να ασχολιθεί λίγο αντικειμενικά με την ιστορία θα καταλάβει αμέσως ότι η ονομασία Έλλην δεν έχει καμιά σχέση με το γρεκός η ρωμιός. ο Έλλην είναι το ελεύθερο πνεύμα η δε άλλες ονομασίες απλώς αναιρούν αυτή την ελευθερία σκέψης. Γρεκός έχει την έννοια του σκλάβου για την περίοδο της ρωμαιοκρατίας και ρωμιός έχει την έννοια του ρωμαιοχριστιανού την περίοδο της τουρκοκρατίας και του οθωμανισμού. και επειδή η εκκλησία και η φαναριώτες κατώρθωσαν και καπέλωσαν τον εθνικοαπελυθερωτικό αγώνα των ελλήνων δημιούργησαν τη θεοκρατική φεουδαρχία που βοιώνουμε σήμερα σαν συέχεια της ρωμαικής αυτοκρατορίας. βλεπε 'Μεγάλη Ιδέα'
    την αλήθεια ρεεεε...!
    απάντηση1571
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
-