Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2014
 
 

Τα δύο όπλα κατά της χοληστερίνης

Ειδική διατροφή και περισσότερη σωματική άσκηση
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Ολοι έχουμε ακούσει ότι πρέπει να προσέχουμε τη χοληστερίνη μας γιατί η υψηλή συγκέντρωση χοληστερίνης στο αίμα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Οσους έχουν υψηλή χοληστερίνη οι γιατροί αρχικά τους συμβουλεύουν να προσέχουν τη διατροφή τους και κυρίως να μειώσουν την πρόσληψη λιπών και χοληστερίνης. Αυτό οδηγεί συνήθως σε μείωση της συγκέντρωσης της ολικής χοληστερίνης στο αίμα. Είναι όμως αυτό επιθυμητό και ικανό να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων;

Προτού μπούμε σε λεπτομέρειες για το ποιος είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την πρόληψη ή και μείωση των αρνητικών συνεπειών που έχει η υψηλή συγκέντρωση χοληστερίνης, ας γνωρίσουμε πρώτα τη χοληστερίνη και τις ιδιότητές της. Και θα ξεκινήσουμε με την ερώτηση ενός φοιτητή πριν από μερικά χρόνια: Αφού η χοληστερίνη είναι τόσο κακή για την υγεία μας, γιατί υπάρχει στον οργανισμό μας; Η χοληστερίνη εκτός του ότι φράζει τις αρτηρίες της καρδιάς έχει και άλλες, πολύ πιο σημαντικές και θετικές για την υγεία ιδιότητες. Πρώτον, χωρίς χοληστερίνη η μεμβράνη των κυττάρων στο σώμα μας δεν μπορεί να σχηματισθεί και να λειτουργήσει σωστά. Χωρίς μεμβράνη το κύτταρο, και άρα ο οργανισμός, πεθαίνει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα! Δεύτερον, η χοληστερίνη αποτελεί το βασικό συστατικό για την παραγωγή των στεροειδών ορμονών που, εκτός των άλλων, είναι υπεύθυνες για την αναπαραγωγή του ανθρώπου. Αρα χωρίς χοληστερίνη δεν υπάρχει ζωή. Παρενθετικά, ο ανωτέρω φοιτητής δεν πέρασε τις εξετάσεις γιατί αυτά έπρεπε να τα γνωρίζει!

Επειδή ακριβώς η χοληστερίνη είναι τόσο σημαντική για την ύπαρξη της ζωής και για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, η φύση προέβλεψε ώστε να έχει πάντα στη διάθεσή της αρκετή χοληστερίνη και να μην εξαρτάται από τη χοληστερίνη που προσλαμβάνουμε μέσω της τροφής. Ετσι, πάνω από τα 2/3 της χοληστερίνης που κυκλοφορεί στο αίμα παράγονται από τον ίδιο τον οργανισμό και μόνο το 1/3 προέρχεται από την τροφή που τρώμε. Επειδή όμως η πολλή χοληστερίνη δεν κάνει καλό, η φύση επινόησε έναν τρόπο ώστε όταν προσλαμβάνουμε περισσότερη χοληστερίνη μέσω της τροφής ο οργανισμός μας να μειώνει τον ρυθμό παραγωγής της δικής του χοληστερίνης. Ετσι, στους περισσότερους ανθρώπους τα επίπεδα της ολικής χοληστερίνης του αίματος παραμένουν σταθερά. Πολλές φορές όμως ο οργανισμός αδυνατεί να ρυθμίσει αποτελεσματικά τη σχέση ενδογενούς παραγωγής και εξωγενούς πρόσληψης χοληστερίνης με αποτέλεσμα την αύξηση της συγκέντρωσης της χοληστερίνης στο αίμα.

Η χοληστερίνη δεν κυκλοφορεί ελεύθερη στο αίμα αλλά χρησιμοποιεί τις λιποπρωτεΐνες του αίματος ως μεταφορικό μέσο. Ετσι, το μεγαλύτερο ποσοστό χοληστερίνης μεταφέρεται από τις λιποπρωτεΐνες χαμηλής πυκνότητας (LDL) και τις λιποπρωτεΐνες υψηλής πυκνότητας (HDL). Σε έναν υγιή νέο 30 ετών η ολική χοληστερίνη είναι γύρω στα 150 mg/dl. Από αυτά, τα 100 mg/dl περίπου μεταφέρονται στο αίμα με τις LDL (LDL χοληστερίνη) και τα 50 mg/dl με τις HDL (HDL χοληστερίνη). Ο διαχωρισμός σε LDL και HDL χοληστερίνη είναι πολύ σημαντικός! Οι LDL μεταφέρουν τη χοληστερίνη στις αρτηρίες και όταν οξειδώνονται τείνουν να προσκολλώνται στα τοιχώματα των αρτηριών της καρδιάς προωθώντας έτσι τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών που συχνά οδηγούν στο έμφραγμα. Με άλλα λόγια, οι LDL είναι οι «κακές» λιποπρωτεΐνες που μεταφέρουν τη χοληστερίνη στην περιφέρεια και την εναποθέτουν στα τοιχώματα των αγγείων προάγοντας έτσι την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Από την άλλη πλευρά, οι HDL, οι «καλές» λιποπρωτεΐνες, κάνουν ακριβώς το αντίστροφο. Μαζεύουν δηλαδή τη χοληστερίνη από την περιφέρεια και τη μεταφέρουν στο συκώτι, αποτρέποντας έτσι την εναπόθεσή της στα τοιχώματα των αρτηριών.

Οπως ανέφερα και στην αρχή, όταν σε κάποιον διαγνωσθεί υψηλή χοληστερίνη ο γιατρός αρχικώς συνιστά αλλαγή της διατροφής με έμφαση στη μείωση πρόσληψης τροφών που περιέχουν πολλά λιπαρά και ιδιαίτερα κεκορεσμένα λίπη και χοληστερίνη. Επαρκεί όμως η δίαιτα για μείωση της χοληστερίνης και επιτυγχάνει τον τελικό στόχο που είναι η πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων; Η απάντηση είναι αρνητική σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας μεγάλης σε έκταση έρευνας που δημοσιεύθηκε προσφάτως στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό «New England Journal of Medicine». Στην έρευνα αυτή έλαβαν μέρος 180 γυναίκες (45-64 ετών) και 197 άνδρες (30-64 ετών). Ολοι οι εθελοντές είχαν χαμηλή HDL χοληστερίνη και μέτρια προς υψηλή LDL χοληστερίνη, η συγκέντρωση όμως της χοληστερίνης συνολικά (HDL και LDL) ήταν μικρότερη του επιπέδου που απαιτεί φαρμακοθεραπεία. Οι επιστήμονες χώρισαν τους εθελοντές σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε δίαιτα (λιγότερο από το 30% της ενέργειας λιπαρά, λιγότερο από 7% κεκορεσμένα λιπαρά και λιγότερα από 200 mg χοληστερίνη την ημέρα), η δεύτερη ομάδα ακολούθησε ένα πρόγραμμα άσκησης (περίπου 16 χλμ. γοργό περπάτημα ή τρέξιμο την εβδομάδα), η τρίτη ομάδα συνδυασμό δίαιτας και άσκησης, ενώ στους εθελοντές της τέταρτης ομάδας δόθηκαν οδηγίες να συνεχίσουν τον τρόπο ζωής που είχαν ως τότε. Η έρευνα, που διήρκεσε έναν χρόνο, έδειξε ότι από μόνη της η δίαιτα δεν είναι ικανή να μειώσει σημαντικά τη συγκέντρωση της LDL, της «κακής» χοληστερίνης στο αίμα. Σωματική άσκηση σε συνδυασμό με δίαιτα είναι απαραίτητη όχι μόνο για τη μείωση της «κακής» χοληστερίνης αλλά και για τη διατήρηση ή και αύξηση της συγκέντρωσης της HDL, της «καλής» χοληστερίνης.

Είναι από χρόνια γνωστό ότι όταν κάποιος ακολουθεί δίαιτα που οδηγεί σε μείωση της συγκέντρωσης της χοληστερίνης μειώνει όχι μόνο την «κακή» αλλά και την «καλή» χοληστερίνη, μειώνοντας έτσι τη θετική επίπτωση που θα μπορούσε να έχει η μείωση της «κακής» χοληστερίνης στην υγεία. Ο συνδυασμός δίαιτας και άσκησης όχι μόνο μειώνει την «κακή» χοληστερίνη πιο αποτελεσματικά απ' ό,τι από μόνη της η δίαιτα, αλλά και ­ ίσως σπουδαιότερο ακόμη ­ διατηρεί ή και αυξάνει την «καλή» χοληστερίνη, μεγιστοποιώντας έτσι το θετικό αποτέλεσμα. Καλή υγεία

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα θετικά αποτελέσματα της άσκησης παρουσιάζονται από τούτη τη στήλη. Σιγά σιγά οι επιστήμονες αποδεικνύουν αυτό που όλοι υποψιαζόμαστε: ότι η σωματική δραστηριότητα είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία του οργανισμού και για τη διατήρηση καλής υγείας. Και δεν χρειάζεται να ξοδεύουμε ώρες στα γυμναστήρια για να δρέψουμε τους καρπούς της άσκησης. Για κάποιον που είναι εντελώς «καθιστικός τύπος», μισής ώρας έντονο περπάτημα τέσσερις-πέντε φορές την εβδομάδα μπορεί να επιφέρει δραματική μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών ­ και όχι μόνο ­ παθήσεων. Περιττό βεβαίως να πούμε ότι όσο περισσότερη η φυσική δραστηριότητα, χωρίς να φθάνουμε στα άκρα, τόσο καλύτερα και τα αποτελέσματα για την υγεία μας.

Ο κ. Λάμπρος Σ. Συντώσης, Ph.D. είναι αναπληρωτής καθηγητής Διατροφής - Μεταβολικής Βιοχημείας, διευθυντής του Κέντρου Ερευνας της Παχυσαρκίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τέξας.



ΡΕΠΟΡΤΑΖ περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (0)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.