από metereologos.gr
Κυριακή 22 Οκτωβρίου 2017
 
 

Καταλωνία, Κουρδιστάν, Κοσσυφοπέδιο και Νότιο Σουδάν

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Τα δημοψηφίσματα περί ανεξαρτησίας στην Καταλωνία και στο ιρακινό Κουρδιστάν έφεραν στην επιφάνεια όλα τα ερωτήματα που υπάρχουν εδώ και χρόνια ως προς τη δυνατότητα αποσπάσεως του τμήματος ενός κράτους και της κηρύξεως ανεξαρτησίας. Η διεθνής πρακτική ποικίλει. Ενδεικτικές είναι οι περιπτώσεις του Κοσσυφοπεδίου και του Νοτίου Σουδάν.

Το 2008 το Κοσσυφοπέδιο ανακοίνωσε, μονομερώς, την ανεξαρτησία του από τη Σερβία. Η τελευταία δεν αποδέχθηκε την απόσχισή του θεωρώντας ότι παραβιάζει το ψήφισμα 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Έκτοτε 110 κράτη (μέχρι το 2017) έχουν αναγνωρίσει το Κοσσυφοπέδιο. Μεταξύ των κρατών που αρνούνται την αναγνώριση περιλαμβάνονται δύο μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας (Ρωσία και Κίνα).

Το Νότιο Σουδάν ήταν μία σχετικώς αυτόνομη περιοχή του κράτους του Σουδάν. Μετά από δύο εμφυλίους πολέμους και 40 έτη αιματηρών συγκρούσεων το Νότιο Σουδάν προχώρησε σε δημοψήφισμα το 2011 όπου το 98% του πληθυσμού ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας του. Το Σουδάν ήταν ένα από τα πρώτα κράτη που έσπευσαν να αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Εντός 5 ημερών το Νότιο Σουδάν έγινε δεκτό ως κράτος μέλος του ΟΗΕ ενώ 80 κράτη, περιλαμβανομένων και των κρατών μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας το είχαν ήδη αναγνωρίσει.

Από τα δύο παραδείγματα καθίσταται προφανής η βαρύνουσα σημασία που έχει η αναγνώριση της ανεξαρτησίας από το κράτος που γίνεται η απόσχιση. Στην περίπτωση του Νοτίου Σουδάν η αναγνώρισή του από το Σουδάν οδήγησε στην καθολική αποδοχή της αποσχίσεως του από τη διεθνή κοινότητα. Αντιθέτως, η άρνηση της Σερβίας να αναγνωρίσει την απόσχιση του Κοσσυφοπεδίου έχει ως αποτέλεσμα να παραμένει εκκρεμές το θέμα του τελικού καθεστώτος με τη διεθνή κοινότητα διχασμένη.

Και η αυτοδιάθεση των λαών; θα μπορούσε να ρωτήσει ευλόγως κάποιος. Είναι γεγονός ότι είναι μία από τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Αυτό δημιουργεί την απατηλή εντύπωση ότι αναφέρεται σε ένα δικαίωμα που απολαμβάνουν όλοι οι λαοί του κόσμου, ανεξαιρέτως. Εάν πράγματι συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε θα είχαμε μείζονα αλλαγή στους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Στη μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα διεθνή πρακτική, η αρχή της αυτοδιαθέσεως αφορά αποκλειστικώς σε λαούς που βρίσκονται είτε (α) σε αποικιακό καθεστώς είτε (β) σε περιοχές που είναι γεωγραφικά και πολιτικά διακριτές από το υπόλοιπο έδαφος του κράτους που τις διοικεί και παράλληλα ο λαός τους δεν συμμετέχει στη διοίκηση του κράτους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο λαός έχει τις ακόλουθες δυνατότητες: (α) ανεξαρτησία, (β) ενσωμάτωση σε γειτονικό κράτος, (γ) σύνδεση με άλλο ανεξάρτητο κράτος και (δ) επιλογή οποιουδήποτε άλλου πολιτικού καθεστώτος. Ο λαός πρέπει να αποφασίσει ελεύθερα να επιλέξει οποιαδήποτε από αυτές τις τέσσερις δυνατότητες. Είναι αυτονόητο ότι η αυτοδιάθεση ενός λαού δεν είναι εσωτερικό θέμα του μητροπολιτικού κράτους.

Κατ’ αντιδιαστολή προς τα ανωτέρω, δεν γίνεται αποδεκτό ότι διακριτές ομάδες,όπως εθνικές ομάδες ή μειονότητες, που ζουν σε ήδη ανεξάρτητα κράτη μπορούν να επικαλεσθούν την αρχή της αυτοδιαθέσεως για να αποσπασθούν από το κράτος. Κατ’ επέκταση, η αρχή της αυτοδιαθέσεως δεν θα μπορούσε να εφαρμοσθεί σε έναν λαό που έχει ήδη ξεφύγει από το αποικιακό καθεστώς, έχει δημιουργήσει κράτος και έχει αποκτήσει την ανεξαρτησία του.
Μοναδική περίπτωση όπου θα μπορούσε να γίνει δεκτή εξαίρεση από αυτόν τον κανόνα είναι όταν μία ομάδα γίνεται “αντικείμενο ακραίων και αδιάκοπων διώξεων” και παράλληλα δεν υπάρχει οποιαδήποτε “λογική προοπτική” αλλαγής της καταστάσεως. Θεωρητικώς αυτή ήταν η κατάσταση του Κοσσυφοπεδίου. Ακόμη, όμως και αυτή η περίπτωση παρουσιάζει πρακτικά προβλήματα σε πιθανή εφαρμογή της.

Το θέμα της Καταλωνίας συνδέεται άμεσα με την τάση που παρατηρήθηκε κατά τη δεκαετία του 1990 να αποσχισθούν πλούσιες κοινωνίες από τους φτωχούς εταίρους τους. Τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας ξεκίνησαν Σλοβενία και Κροατία το 1991. Το 1993 ηευρισκόμενη σε καλύτερη οικονομική μοίρα Τσεχία θέλησε να φύγει από το κοινό κράτος με τη φτωχή Σλοβακία. Την ίδια περίοδο δημιουργήθηκαν κινήματα όπως η Λίγκα του Βορρά που θέλουν να αποσπάσουν την ευημερούσα Βόρειο Ιταλία απότο υπανάπτυκτο Νότο. Αντιστοίχως, οι πλούσιοι Φλαμανδοί θέλουν να χωρισθούν από τους φτωχούς γαλλόφωνους Βαλώνους στο Βέλγιο. Είναι προφανές όμως, ότι κατά τεκμήριο στην Ευρώπη δεν υφίσταται δικαίωμα αυτοδιαθέσεως.

Οι συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες που διεκδικούν αυτό το δικαίωμα συμμετέχουν ισότιμα στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας, δεν καταπιέζονται και απολαύουν ελεύθερα τα δικαιώματά τους. Κατ’ επέκταση το θέμα τους, είναι αποκλειστικώς εσωτερικό θέμα του κράτους στο οποίο βρίσκονται. Εάν επιθυμεί, μπορεί να τους δώσει το δικαίωμα να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους μέσω δημοψηφίσματος, όπως έγινε στη Σκωτία πριν μερικά χρόνια. Δεν έχει όμως τέτοια νομική υποχρέωση.

Διαφορετική είναι η περίπτωση του ιρακινού Κουρδιστάν, υπό την έννοια ότι μέχρι προσφάτως οι Κούρδοι της περιοχής καταπιέζονταν και διώκονταν από το καθεστώς Σαντάμ Χουσεΐν.Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν ότι οι Κούρδοι εδώ και χρόνια έχουν δική τους αυτονομη περιοχή, νομικά κατοχυρωμένη, όπου αυτοδιοικούνται.

Επιπλέον πρόβλημα είναι η έκταση των εδαφών που διεκδικεί το Κουρδιστάν από το Ιράκ. Σε αυτό περιλαμβάνονται πλούσιες πετρελαιοπαραγωγές περιοχές που δεν ανήκαν στο αυτόνομο Κουρδιστάν. Απελευθερώθηκαν από τους Κούρδους το τελευταίο διάστημα και τις περιέλαβαν αυθαιρέτως στο δημοψήφισμα. Ίσως σε αυτό το σημείο να είναι και το μακροχρόνιο κλειδί της λύσεως στο πρόβλημα Σε οποιαδήποτε περίπτωση, το γεγονός ότι η κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ αντιτίθεται στην ανεξαρτησία του Κουρδιστάν, δείχνει ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας.


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (8)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
     
    Ενδιαφέρον | 13/10/2017 19:07
    Κύριε Συρίγε έχετε δημοσιεύσει ένα ενδιαφέρον άρθρο. Διεθνολόγος
    Panos Terz
    απάντηση10
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Κούρδοι στην Τουρκία | 13/10/2017 19:05
    Στο Ιράκ αποτελούν οι Κούρδοι 16- 20 τοις 100 του συνολικού πληθυσμού. Ανταποκρίνεται στην ιστορική αλήθεια, ότι το καθεστώς του περιβόητου δικτάτορα Σαντάμ Ηουσσείν έχει διαπράξει κατά του κουρδικού πληθυσμού πολλά και απαίσια εγκλήματα, ακόμη και σε επίπεδο γενοκτονίας, κάτι που οι Κούρδοι δεν θα ξεχάσουν ποτέ. Μόνον σε μιά μικρή περίοδο (1970-1972 ) έχει παρωχηθεί στους Κούρδους μία περιορισμένη αυτοδιαθεση και συμμετοχή στην κυβέρνηση της Βαγδάτης ( περσική λέξη : Δώρον Θεού ). Το 1991 έχει δημιουργηθεί με απόφαση των Ηνωμένων Εθνών μία Ζώνη προστασίας των Κούρδων και το 2003 έχουν οι Κούρδοι συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του καθεστώτος του δικτάτορα. Προς το παρόν κατέχουν οι Κούρδοι μία μεγάλη τοπική αυτονομία. κάτι που μερικοί ονομάζουν και de facto κράτος, αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Ο κουρδικός πληθυσμός ζει από πολιτική και πολιτισμική άποψη ενμέρει σχεδόν κάτω από μεσαιωνικές συνθήκες ζωής και καθοδηγείται παραδοσιακά από τις δύο αντιμαχόμενες δυναστείες των Μπαρζάνι και των Ταλαμπάνι.
    Panos Terz
    απάντηση20
     
     
    Λύση του κουρδικού προβλήματος | 13/10/2017 19:01
    Λύση του κουρδικού προβλήματος Η ιδανική λύση θα ήταν αναμφιβόλως η δημιουργία ενός ενιαίου κουρδικού κράτους, αλλά δεν διαπιστώνουμε ως απαραίτητη βάση μίαν επίσης ενιαία εθνική κουρδική συνείδηση. Εκτός τούτου όλες οι χώρες με κουρδικό πληθυσμό είναι όπως στο παρελθόν κατά την ίδρυση ενός ενιαίου, ομογενούς και μεγάλου κουρδικού κράτους, το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να ανατρέψει την ισορροπία σε αυτήν την άκρως νευραλγική περιοχή. Επομένως θα υπάρχουν μόνον ρεαλιστικές επί μέρους λύσεις του ζητήματατος μέσω μίας εκτενούς τοπικής αυτονομίας ,η οποία προϋποθέτει την αναγνώριση των Κούρδων από την εκάστοτε χώρα ως εθνική μειονότητα. Όμως στην περίπτωση του Ιράκ ουσιαστικά δεν πρόκειται για εθνική μειονότητα, αλλά για μία από τις τρεις μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες ( Σιίτες, Σουννίτες, Κούρδοι ) του κράτους Ιρακ. Αυτή η ιδιαίτερη θέση των ιρακινών Κούρδων ανησυχεί αυτονοήτως πολύ την Τουρκία. Και όμως απoκλείεται να αναγνωρίσουν οι Τούρκοι τους Κούρδους ως ισότιμη εθνότητα. Πάντως η Τουρκία δεν θα επιτρέψει στους Κούρδους να αποσχισθούν δια παντός και να ιδρύσουν ένα ανεξάρτητο κράτος. Κάτι τέτοιο ίσως να είναι φυσικά κάτω από μίαν λίαν ευνοϊκή συγκυρία για τους Κούρδους το πρώτο σημαντικό βήμα για την δημιουργία του ενιαίου κουρδικού κράτους. Οι Κούρδοι της Συρίας καθώς και οι Κούρδοι του Ιράν θα προσπαθήσουν να αναγνωρισθούν ως εθνική μειονότητα και θα απαιτήσουν εκτενή αυτονομία.
    Panos Terz
    απάντηση20
     
     
    Καταλωνία και Διεθνές Δημόσιο Δίκαιο | 13/10/2017 18:52
    Ισπανία και Καταλωνία, υπό τον φακό του Κρατικού Δικαίου, του Συνταγματικου Δικαίου και του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου 1. Σύμφωνα με το σύνταγμα από το 1978 υπάρχει στην Ισπανία ένα έθνος και σημειώνονται πέραν τούτου και μερικές εθνότητες. Το δεύτερο τεμάχιο επιτρέπει ευρεία ερμηνεία που θα μπορούσε να οδηγήσει κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες σε αποσχισμό. 2. Το Κρατικό Δίκαιο στηρίζεται στην κυριαρχία του κράτους και στην ακεραιότητα της επικρατείας (εδάφους) . Εώ πρόκειται και για μία βασική αρχή του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου. 3. Το Διεθνές Δημόσιο Δίκαιο εμπεριέχει μεταξύ άλλων και την βασικήν αρχή της αυτοδιάθεσης ενός έθνους που πραγματοποιείται μέσω της δημιουργίας ενός κράτους, εάν δεν υφίσταται αυτό ακόμη ή στα πλαίσια ενός ήδη υπάρχοντος κράτους υπό τη μορφή μίας αυτονομίας ή μέσω των διεθνώς αναγνωρισμένων και στο σύνταγμα εμπεριεχομένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Ισπανών πολιτών. Η αυτοδιάθεση της καταλανικής εθνότητας έχει ήδη υλοποιειθεί στα πλαίσια του υπάρχοντος ισπανικού κράτους διαθέτοντας μίαν εξελιγμένη αυτονομία, και οι φορείς της αυτοδιάθεσης κατέχουν όλα τα διεθνώς αναγνωρισμένα και καταγραμμένα στο ισπανικό σύνταγμα ανθρώπινα δικαιώματα όπως όλοι οι άλλοι ισπανοί πολίτες. Συνέχεια
    Panos Terz
    απάντηση20
     
     
    Καταλωνία..., 2ο | 13/10/2017 18:49
    2ο4.Στην περίπτωσή μας συγκρούονται μεν οι δύο βασικές αρχές της κυριαρχίας του κράτους από το ένα μέρος και της αυτοδιάθεσης μίας εθνότητας από το άλλο μέρος, αλλά η κυριαρχία του κράτους κατέχει προτεραιότητα. 5. Μία μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας θα αποτελούσε παραβίαση του ισχύοντος συντάγματος του ισπανικού κράτους και θα μπορούσε να αξιολογηθεί ως εσχάτη προδοσία με βαρυσήμαντες συνέπειες. 6.Η νόμιμη απόκτηση της ανεξαρτησίας υπό τη μορφή του αποσχισμού συντελείται σε γενικές γραμμές επί τη βάσει μίας συμφωνίας μεταξύ της κεντρικής και της περιφεριακής κυβέρνησης ( Τσεχοσλοβακία : Τσεχία και Σλοβακία) 7. Η νομιμη ανακήρυξη της ανεξαρτησίας μπορεί να λάβει χώραν επίσης μέσω ενός δημοψηφίσματος όλου του λαού ενός κράτους, δηλαδή όλων των ισπανών πολιτών. 8. Ο μονομερής αποσχισμός της Καταλωνίας θα είχε τις εξής συνέπειες : α) Η καταλωνία δεν θα είναι , οτε θα έχψει τη δυνατότητα να γίνει αυτόματα μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. β) Η Καταλωνία μάλλον δεν θα αναγνωρισθεί διπλωματικά από άλλα κράτη, γιατί θα μπορουσαν να ακολουθήσοεν και άλλες εθνότητς όχι μόνονστην Ισπανία, αλλά και σε άσλλα κράτη (π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Γαλλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στο Βέλγιο κτλ.) 9. Σύμφωνα με το Διεθνές Δημόσιο Δίκαιο (θεωρία και πράξη) επιτρέπεται η μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας σε περίπτωση συστηματικής και βαρείας παραβίασης βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών μίας εθνότητας (ή εθνικής μειονότητας) έως την προσπάθεια γενοκτονίας (π.χ. Κόσοβο).
    Panos Terz
    απάντηση20
     
     
    Αποψεις περι ανεξαρτησιας.... | 13/10/2017 15:24
    Κυριε Συριγο.....μιλαμε για ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΕ, Μελη του πρωτου κοσμου ....οχι για τριτοκοσμικους αγριους.... Εχετε την εντυπωση οτι υπαρχει περιπτωση να φυγει η Σκωτια απο το Ηνωμενο Βασιλειο, Η Βαυαρια απο την ομοσπονδιακη Γερμανια ή η Βαλονια απο την Φλανδρα..... Να μην πω για το Τεξας και την Καλιφορνια... Αυτες οι αποσχισεις λειτουργουν μονο σε τριτοκοσμικες χωρες με θλιβερα και αιματηρα αποτελεσματα
    Expat
    απάντηση83