από metereologos.gr
Παρασκευή 25 Μαΐου 2018
 
 

Στρατηγικές απομόνωσης vs σύγκλισης

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Οσο η Ακρα Δεξιά παρέμενε στο περιθώριο της πολιτικής σκηνής τα κόμματα δεν πολυσκέφτονταν πώς να την αντιμετωπίσουν. Παρότι υπόγεια ρεύματα επικοινωνίας έχουν καταγραφεί στα κομματικά συστήματα πολλών χωρών, τα κατεστημένα κόμματα κράτησαν αποστάσεις από το ακροδεξιό περιβάλλον όσο αυτό ήταν καχεκτικό. Τα πράγματα αλλάζουν καθώς η Ακρα Δεξιά γίνεται υπολογίσιμος παράγοντας στην κομματική αρένα: ποιος θεωρείται τότε ο ενδεδειγμένος τρόπος να αντιμετωπιστεί μια δύναμη που αξιοποιεί τις δυνατότητες της φιλελεύθερης δημοκρατίας για να την υποσκάψει; Μια περιεκτική απάντηση στο ερώτημα αναπτύσσεται σε δύο επίπεδα: το εκλογικό-εργαλειακό και το πολιτικό-κανονιστικό. Εν τέλει πώς θα περιοριστεί η επιρροή της Ακρας Δεξιάς χωρίς να θεωρηθεί παραβίαση της λαϊκής θέλησης και πώς μια δημοκρατία δεν θα φανεί υποχωρητική στην αμφισβήτηση θεμελιωδών της αρχών;

Καθώς οι οπαδοί της εκλογικής-εργαλειακής προσέγγισης θέλουν να κλείσουν γρήγορα το ζήτημα, ας σιγουρευτούμε ότι αντιλαμβανόμαστε για ποιο πράγμα (δεν) μιλάμε: αναφερόμαστε στις σχέσεις των κομμάτων του συνταγματικού τόξου με εκείνα τα κόμματα που το αμφισβητούν ή και ανοικτά το υπονομεύουν, ειδικότερα δε σε κοινοβουλευτικές διαδικασίες, πολιτικές αποφάσεις ή συνεργασίες, αλλά και στον τρόπο οργάνωσης του διαλόγου στα ΜΜΕ που περιλαμβάνει ή όχι αυτά τα κόμματα.  Οι πρώτοι διδάξαντες στο σημείο αυτό είναι οι Βέλγοι· κόντρα σε μια εργαλειακή προσέγγιση που αγνοώντας ιδεολογικά φορτία αναγνωρίζει τα κόμματα κυρίως από τα εκλογικά ποσοστά τους, οι δημοκρατικές κομματικές δυνάμεις της φλαμανδικής περιοχής στα τέλη της δεκαετίας του 1980 αποφάσισαν να τηρήσουν μια στάση «υγειονομικής ζώνης» (cordon sanitaire) μπλοκάροντας το ανερχόμενο ακροδεξιό Vlams Blok (σημερινό Vlams Belang) και αρνούμενες τη σύναψη συμφωνίας ή συνεργασίας μαζί του, από το τυπικό μέχρι το άτυπο και από το τοπικό μέχρι το ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η στάση υγειονομικής ζώνης που τηρούν κόμματα (αλλά και ΜΜΕ) στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής πολιτείας νομιμοποιείται από το ότι οι θεσμοί δεν αποτελούν διαμεσολαβητές και μόνο συμφερόντων, αλλά είναι οι ίδιοι στυλοβάτες των δημοκρατικών αξιών και συνεπώς δεν μεριμνούν για να αυξήσουν την υποστήριξη μόνο προς τους ίδιους αλλά πρωτίστως προς το σύστημα αξιών που υπηρετούν. Με άλλα λόγια, τα κόμματα δεν είναι απλώς εκλογικές μηχανές που μαζεύουν ψήφους αλλά φορείς ιδεολογίας, αξιών και θέσεων βάσει των οποίων απευθύνονται στο κοινό τους και συνάπτουν συνεργασίες οπόταν χρειαστεί.

Παρότι η λογική του cordon sanitaire δεν παραβιάζει το πλαίσιο οργάνωσης μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, οι πειρασμοί της παρέκβασης ή αγνόησής της είναι διαρκείς. Για να ξεκινήσουμε με μια ρεαλιστική εκδοχή, τέτοιοι πειρασμοί συνδέονται με την ενίσχυση της Ακρας Δεξιάς σε σημείο που μια αυστηρή υγειονομική ζώνη γίνεται μη λειτουργική. Ενα τέτοιο ζήτημα αντιμετώπισαν τα αυστριακά κόμματα το 2000, όταν η συμμετοχή του ακροδεξιού FPÖ στην κυβέρνηση ήταν περίπου μονόδρομος: κανένα κόμμα δεν είχε την απόλυτη πλειοψηφία, η κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού είχε αποδοκιμαστεί, το Κόμμα της Ελευθερίας του Γεργκ Χάιντερ είχε καταλάβει τη δεύτερη θέση στις εκλογές, ενώ εκ νέου προσφυγή στις κάλπες πιθανώς να έφερνε ένα αποτέλεσμα ευνοϊκότερο για το FPÖ.

Το μοντέλο που δοκιμάστηκε σε εκείνη τη σχεδόν αναγκαστική συνεργασία των Χριστιανοδημοκρατών με το FPÖ ήταν ένα υβριδικό μοντέλο που συνδύαζε την υπό όρους ενσωμάτωση της Ακροδεξιάς στη διακυβέρνηση με στοιχεία μιας περιορισμένης εφαρμογής της υγειονομικής ζώνης: παρότι το FPÖ κλήθηκε να συγκυβερνήσει, ο αρχηγός του αποκλείστηκε από το κυβερνητικό σχήμα και οδηγήθηκε σε παραίτηση από την ηγεσία του κόμματος ικανοποιώντας την απαίτηση για σχηματισμό κυβέρνησης «χωρίς συμμετοχή του Χάιντερ».

Εκτός από τη ρεαλιστική υπάρχει και η κυνική εκδοχή όσον αφορά τις αιτίες που αγνοείται ένα μοντέλο υγειονομικής ζώνης από τα κυρίαρχα κόμματα. Στο παρελθόν, πιο ευάλωτα εμφανίζονταν τα συντηρητικά κόμματα απέναντι στο ενδεχόμενο να διασκεδαστούν οι φόβοι σε σχέση με την όποια απειλή για τη δημοκρατία εμπεριέκλειε η άνοδος της Ακρας Δεξιάς, ενώ πλέον μια τέτοια στάση (με κορωνίδα την τοποθέτηση του πρώην υπουργού Δικαιοσύνης της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με την οποία αντιμετωπίζεται θετικά η ένταξη της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής στο «κλίμα της δημοκρατίας») τείνει να γενικευθεί. Οι αντιστάσεις κάμπτονται και τη θέση τους καταλαμβάνει ένα ιδιότυπο φλερτ με την Ακρα Δεξιά: όπως παρατηρούμε εγχωρίως και αλλού, κόμματα μιμούνται την αντικομματική ρητορική της, οικειοποιούνται την αντιμεταναστευτική ατζέντα της και κοπιάρουν το γκροτέσκο στιλ της, ενώ αδιακρίτως ιδεολογίας πολιτικοί επιδίδονται σε αγώνα δρόμου για τη διεκδίκηση των ψηφοφόρων της.

Θα αναρωτηθεί κανείς τι κακό έχει μια τέτοια διεκδίκηση και γιατί να αφήνονται ψηφοφόροι στην επιρροή της Ακρας Δεξιάς. Οι ψηφοφόροι δεν ψηφίζουν τα κόμματα αναίτια· λόγοι ιδεολογικής εγγύτητας, συναισθηματικής ταύτισης ή συμφωνίας σε ζητήματα πολιτικής προσανατολίζουν τις επιλογές τους. Παρότι είναι ορθός ο ισχυρισμός ότι τμήμα των εκλογέων των εθνικολαϊκιστικών κομμάτων τα ψηφίζει ευκαιριακά, πλέον η ψήφος στην Ακρα Δεξιά διέπεται από ιδεολογικές πεποιθήσεις και έχει σταθεροποιηθεί σημαντικά. Ετσι, για να διεκδικηθούν οι ψηφοφόροι της από τα υπόλοιπα κόμματα, θα έπρεπε αυτά να κάνουν υποχωρήσεις στην ατζέντα τους, ώστε να γίνουν ελκυστικά από εκλογείς με αντιφιλελεύθερες και αντιδραστικές αντιλήψεις.

Σε μια ελεύθερη εκλογική αγορά είναι αυτονόητο ότι κάθε είδους μετακινήσεις ψηφοφόρων είναι δυνατόν να παρατηρηθούν. Ομως αλίμονο αν στο όνομα μιας κυνικής ψηφοθηρίας θυσιαστούν ιδεολογικές και αξιακές αρχές και αγνοηθούν οι ισχύοντες περιορισμοί σε μια δημοκρατία. Η εμπειρία του Μεσοπολέμου είναι ακόμα νωπή και δηλωτική των τραγικών συνεπειών που είχε το εγχείρημα αφομοίωσης των ναζιστών στη δημοκρατία.

Η κυρία Βασιλική Γεωργιάδου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (19)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Σπουδαίος μάντης... | 23/12/2016 08:51
    Συμφωνώ απολύτως με τον σχολιαστή "Μάντη καλών ειδήσεων", ο οποίος προβλέπει: "Για όποιον δεν εθελοτυφλεί η διαδοχή των πολιτκών εξελίξεων είναι η ακόλουθη: Η Χρυσή Αυγή κατακτά διψήφιο ποσοστό ψήφων, τη δεύτερη θέση και τελικά την πρώτη θέση στο πολιτικό σύστημα. Αμέσως μετά διεκδικεί συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία και σε τελευταία φάση την αυτοδύναμη διακυβέρνηση της πατρίδας μας από την ίδια". Ήδη ο πρώτος στόχος, (το διψήφιο ποσοστό), έχει κατακτηθεί.
    Δημήτρης
    απάντηση40
     
     
    Με τον σύριζα στο 15-18 % και τη Χρυσή Αυγή στο 11,4 %... | 22/12/2016 12:21
    Προβλέπω αμφίρροπη μάχη για τη δεύτερη θέση στις αμέσως προσεχείς εθνικές εκλογές. Επειδή ο σύριζα καταρρέει ενώ η Χρυσή Αυγή καλπάζει, μάλλον θα πάρει τον "μπούλη" ο σύριζα!!!
    Α-μπούλης
    απάντηση72
     
     
    Στο 11,4 % ήδη... | 22/12/2016 10:16
    Σύμφωνα με τις τελευταίες δήθεν "μυστικές" δημοσκοπήσεις, η Χρυσή Αυγή ευρίσκεται ήδη στο 11,4 %, (έχοντας αυξήσει το ποσοστό της από την 20η Σεπτεμβρίου 2015, (οπότε και διεξήχθησαν οι πλέον πράφατες εθνικπές εκλογές), κατά 63,09 %, μέσα σε μόλις δεκαπέντε, (15), μήνες)!!!
    Δημοσκόπος
    απάντηση62
     
     
     
    ΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑ-ΣΤΡΕΨΑΤΕ ΤΙΣ ΓΕΝΙΕΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ"ΔΙΔΑΣΚΕΤΕ". | 22/12/2016 00:50
    Αντί να ψάχνετε να βρείτε μεθόδους και τρόπους αντιμετώπισης,κατατρόπωσης,εξόντωσης και εξάλλειψης της φασιστικής,ακροδεξιάς και του ναζισμού(εβιώσατε ως φοιτήτρια προ αμνημονεύτων χρόνων στη"φωλεά"του φσιστοναζισμού τι εστί καταπίεση και ρατσισμός από τους γερμαναράδες...)καλά θα κάνετε να βρείτε τρόπους και μεθόδους δια να πληρωθούν από το συγκρότημα εις το οποίο"αρθρογραφείτε"και να"βολευτούν"κυρία Βασιβολεμένη Βασίλω ,ενόψιν ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ,όλοι ΕΚΕΙΝΟΙ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΕΙΣ ΤΟ ΔΗΜΣ/ΦΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ και ενόψιν εορτών(επαναλαμβάνω)να τους ΕΥΧΗΘΕΙΤΕ.Λυπούμαι που κάποτε υπήρξατε δασκάλα μου στο πανεπιστήμιο.
    ΜΗ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΣ ΤΙΣ"ΔΙΔΑΧΕΣ῾
    απάντηση64
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Παπαρολογίας το..ανάγνωσμα | 21/12/2016 21:48
    Καθηγητές τρεις και εχάθη η Πατρίς !!!
    Nikolaos
    απάντηση123
     
     
    Μήπως η αρθρογράφος τάχει ολίγο χαμένα; Ή μήπως είναι στρατευμένη στην άκρα Αριστερά; | 21/12/2016 10:10
    Διότι πριν ομιλήσει για την άκρα Δεξιά και τον κίνδυνο, που αντιπροσωπεύει για την δημοκρατία, δεν θα έπρεπε - χρόνια τώρα - να είχε ομιλήσει για τον πολύ πιό άμεσο και μεγάλο κίνδυνο, που ΠΑΝΤΑ αντιπροσώπευε και αντιπροσωπεύει η άκρα Αριστερά για την δημοκρατία και τις ατομικές ελευθερίες; Λ.χ., για το ΚΚΕ, που επίσημος σκοπός του είναι η δικτατορία; Ή για τον Σύριζα, που καλύπτει κάθε αντιεξουσιαστή και τρομοκράτη, όταν δεν απεργάζεται ο ίδιος σχέδια ολοκληρωτικής επιβουλής; Μήπως το άρθρο της θα είχε πιό πολύ νόημα αν άλλαζε το "άκρα Δεξιά" σε "άκρα Αριστερά"; Διότι ιστορικά η άκρα Δεξιά δυναμώνει κυρίως ως σκληρή και εσχάτη αντίδραση στην βία και ολοκληρωτισμό της άκρας Αριστεράς...
    Ν. Πειρουνάκης
    απάντηση123
     
     
    Ή ύπαρξη του ΚΚΕ δεν παραπέμπει στόν Σταλινισμό | 21/12/2016 07:30
    Έξ όσων γνωρίζω το ΚΚΕ δεν υπέγραψε ποτέ την παραίτηση από την επιβολή της ιδεολογίας του διά του ενόπλου αγώνα (όπως έχουν υπογράψει όλα τα άλλα κόμματα της Χρυσής Αυγής μη εξαιρουμένης). Ουδέποτε το ΚΚΕ έχει αποκηρύξει τον Σταλινισμό και μάλιστα , πρόσφατα απεκατέστησε τον Ζαχαριάδη ,τον Ιωαννίδη και τον Μπαρτζώτα (όλοι εγκληματίες και κατακάθια του Σταλινισμού) εν επισήμω τελετή στόν Περισσό.Ουδέποτε απεκήρυξε τα Δεκεμβριανά όπου σε 2-3 μέρες ,30.000 Έλληνες σφαγιάστηκαν στήν Ούλεν και αλλού με τον φρικτότερο τρόπο και με άπειρο θράσος εξυμνεί τον "κόκκινο" Δεκέμρη και τον ανταρτοπόλεμο που επί 4 χρόνια ερήμωσε τη χώρα. Γιά τους χθεσινούς εγκληματίες σιωπή , για τα θύματα τους η λήθη.
    mnhmwn
    απάντηση72
     
     
    Η ομολογία... | 20/12/2016 14:15
    "Οι ψηφοφόροι δεν ψηφίζουν τα κόμματα αναίτια· λόγοι ιδεολογικής εγγύτητας, συναισθηματικής ταύτισης ή συμφωνίας σε ζητήματα πολιτικής προσανατολίζουν τις επιλογές τους. Παρότι είναι ορθός ο ισχυρισμός ότι τμήμα των εκλογέων των εθνικολαϊκιστικών κομμάτων τα ψηφίζει ευκαιριακά, πλέον η ψήφος στην Ακρα Δεξιά διέπεται από ιδεολογικές πεποιθήσεις και έχει σταθεροποιηθεί σημαντικά".
    Γιώργος
    απάντηση41
     
     
    Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον... | 20/12/2016 13:53
    Για όποιον δεν εθελοτυφλεί η διαδοχή των πολιτκπων εξελίξεων είναι η ακόλουθη: Η Χρυσή Αυγή κατακτά διψήφιο ποσοστό ψήφων, τη δεύτερη θέση και τελικά την πρώτη θέση στο πολιτικό σύστημα. Αμέως μετά διεκδικεί συγκυβέρνησνμε τη Νέα Δημοκρατυία και σε τελευταία φάση την αυτοδύναμη διακυβέρνηση τηςε πατρίδας μας από την ίδια.
    Μάντης καλών ειδήσεων
    απάντηση54
     
     
     
    ΤΙ ΛΕΓΟΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ; | 19/12/2016 14:58
    Είναι δύσκολο να συλλάβει ο αναγνώστης τι ακριβώς υποτονθορίζει η αρθρογράφος. Όσο οι θέσεις της ΧΑ κερδίζουν ευήκοα ώτα, τόσο η αμηχανία των ιεροεξεταστών της πολιτικής ορθότητας θα διευρύνεται. Ας την επιτείνουμε. Η Δημοκρατία πηγάζει από την λαϊκή βούληση; OXI, διότι τότε θα αναγνώριζε σε αυτήν το δικαίωμα να την καταργήσει. Η Δημοκρατία πηγάζει από την ισχύ του Νομοθέτη, δηλαδή την κυρίαρχη κανονιστική αρχή που φυσικά εκπροσωπεί η Άρχουσα Τάξη. Επομένως δεν έχει ισχυρότερη πολιτική νομιμοποίηση από τον Ναζισμό. Γι' αυτό ακριβώς και κάθε επαναστατική Νέα Τάξη δημιουργεί δίκαιο. Αν άρα η Δημοκρατία δεν αναγνωρίζει στην ναζιστική ΧΑ το δικαίωμα να υπάρχει, κατά τι διαφέρει από τον Ναζισμό;
    ΙΩΝ ΦΙΛΙΠΠΟΥ
    απάντηση3123
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων