από metereologos.gr
Κυριακή 22 Ιουλίου 2018
 
 
Μασσαλάς Χρήστος Β. Καθηγητής, π. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 

Τι πανεπιστήμιο θέλουμε;

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η χώρα μας, ως σύνολο θεσμών, εδώ και χρόνια υπολειτουργεί. Ο βασικότερος θεσμός του, το πανεπιστήμιο, περνάει από κρίση σε κρίση. Το ερώτημα είναι γιατί;

Οι περιπέτειες της χώρας και ο λαϊκισμός του πολιτικού συστήματος, σε όλες τις εκφάνσεις του, έδωσαν χώρο στη χαλαρότητα των θεσμών και στον εξοστρακισμό της αλήθειας, της αξιοκρατίας και της διαφάνειας.

Ο πανεπιστημιακός θεσμός παρασύρθηκε κι αυτός στη δίνη των τεκταινόμενων. Έτσι, αντί να ανθίσει ένα ήρεμο περιβάλλον αναζήτησης της αλήθειας, κυριάρχησε το «θορυβώδες» με υποβάθμιση της έννοιας του διαλόγου και του επιχειρήματος.

Το αποτέλεσμα ήταν ολέθριο..

Η κρίση ήταν και είναι η ευκαιρία να αποκατασταθεί το τρωθέν κύρος του. Πώς όμως;

Τις παθογένειες που το πολιτικό σύστημα εμφύτεψε στο πανεπιστήμιο είναι εθνικό χρέος του ίδιου, στο σύνολό του, να τις άρει, δείχνοντας τον ανάλογο σεβασμό και δίνοντας σ’ αυτό τον αναλογούντα ρόλο στην προσπάθεια ένταξης της χώρας στις «έμπειρες» κοινωνίες της Ευρώπης. Αν δεν το πράξει, η χώρα δεν θα έχει μέλλον. Άλλωστε, η αξιοποίηση της επιστήμης - τεχνολογίας και η αυτό - διόρθωση της μέχρι τώρα πορείας της θα αποτελέσουν την αρχή της νέας ιστορικής της περιπέτειας για την οικοδόμηση του μέλλοντός της.

Ας σκεφτούν οι πολιτικοί ότι η κοινωνία μας έχει ανάγκη από έναν ανθηρό θεσμό που να σηματοδοτεί ποιότητα. Σήμερα κάτι τέτοιο δεν υπάρχει. Το πολιτικό χρώμα, οι σκοπιμότητες και οι αυτοσχεδιασμοί κυριάρχησαν και κυριαρχούν.

Αν όμως το πανεπιστήμιο αποτελέσει την αρχή αναδόμησης της χώρας, υπάρχει ελπίδα.

Η αναδόμηση του ελληνικού πανεπιστημίου δεν μπορεί να γίνει μόνο με νομικές διατάξεις, αλλά κυρίως με ενέργειες που θα στοχεύουν στη δημιουργία παράδοσης για την αναζήτηση, το διάλογο με βάση το επιχείρημα, την αμφισβήτηση, το σεβασμό του άλλου και των νόμων της πολιτείας και προπαντός στην απόδοση της επένδυσης του ελληνικού λαού. Σήμερα η όποια επένδυση στην εκπαίδευση, με τη μετανάστευση των νέων επιστημόνων, χαρίζεται σε ξένες χώρες.

Για τη βελτίωση της λειτουργίας του έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά. Όσα όμως και να ξαναγραφτούν, αν δεν υιοθετηθεί ένας ελάχιστος κοινός τόπος από το σύνολο του πολιτικού κόσμου, δεν πρόκειται να έχουν καμιά συμβολή στην αναβάθμιση της λειτουργίας του ελληνικού πανεπιστημίου και μαζί στη δυνατότητα να βρει η κοινωνία μας το δρόμο της σ’ έναν αναρχούμενο κόσμο.

Αν αυτό το απλό και δύσκολο αίτημα ικανοποιηθεί, το εθνικό αυτό πρόβλημα θα βρει τη λύση του.

Στη συνέχεια θα παραθέσω κάποιες χιλιο - διατυπωμένες σκέψεις που ίσως να είναι μέρος του τρόπου αντιμετώπισης του προβλήματος.

- Η εθνική πολιτική για το πανεπιστήμιο πρέπει να έχει συνέχεια και να μην αλλάζει με την αλλαγή της κυβέρνησης και μάλιστα με την αλλαγή του υπουργού της ίδιας κυβέρνησης. Η προϋπόθεση αυτή οδηγεί στην καθιέρωση μόνιμου υφυπουργού παιδείας με αρμοδιότητα κυρίως την ανώτατη εκπαίδευση.

- Η σημερινή κατάσταση του κάθε πανεπιστημίου να αξιολογηθεί, τόσο ως προς το ανθρώπινο δυναμικό, όσο και ως προς τις υποδομές του. Με βάση το αποτέλεσμα της αξιολόγησης να καθοριστεί ο αριθμός των νέων που μπορεί να εκπαιδευτεί με επάρκεια από τον κάθε επιστημονικό του κλάδο. Οι επιστημονικοί κλάδοι που υπολειτουργούν να αναστείλουν τη λειτουργία τους.

- Να ενισχυθεί ή μάλλον να αρχίσει να χρηματοδοτείται η βασική έρευνα και ιδιαίτερα οι ερευνητικές ομάδες με αξιόλογο ερευνητικό έργο με στόχο τις νησίδες αριστείας.

- Οι δωρεάν παροχές προς τους εκπαιδευομένους να συνοδεύονται από αυστηρά κριτήρια.

- Τα πανεπιστήμια που υπολειτουργούν να αναστείλουν τη λειτουργία τους.

- Να θεσπιστούν εθνικά βραβεία διδασκαλίας και έρευνας.

- Να τονωθεί το κύρος των πανεπιστημιακών δασκάλων με απαλλαγή από το άγχος διαβίωσης.

- Να ενισχυθούν οι ανθρωπιστικές σπουδές και να οργανωθούν - λειτουργήσουν τμήματα σε αντικείμενα που η έρευνα και το ανθρώπινο δυναμικό που θα εκπαιδεύουν θα βοηθήσουν την αξιοποίηση του εθνικού μας πλούτου, π.χ. ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διατροφή.

- Να ιδρυθεί - λειτουργήσει διεθνές κέντρο κλασικών σπουδών με έμφαση στην αρχαιολογία.

- Να εφαρμοστεί στο σύνολό του ο νόμος 4009/2011 και να γίνει διάλογος για τη βελτίωσή του (π.χ. διαδικασίες κρίσεων μελών ΔΕΠ).

Και τέλος

Στο κάθε πανεπιστήμιο η διαμόρφωση του ενεργού πολίτη να καταστεί στόχος...

Με αυτές τις σκέψεις, ίσως, στο περιβάλλον που αναπτύχθηκε η ιδέα του σχολείου και η πολιτική συνείδηση να ανθίσει η αισιοδοξία για ένα καλύτερο μέλλον.



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (13)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Εκθέτεις | 28/09/2016 20:52
    κάποιον "ανόητο" Νίτσα, με τα πολλά μέσα, στο Διαδίκτυο, και εκφράζεις τις ενοχές σου; Μετέχεις σε τέτοια παιχνίδια; Με ποιον; Ο ΕΥ έφυγε... Μέσα στο αίμα, ο δυστυχής...
    Εσείς: ΛΑ ΛΑ ΛΑ... Τα λεφτά
    απάντηση00
     
     
     
    Αμα επιτραπει | 28/09/2016 19:14
    να ιδρυθουν ιδιωτικα πανεπιστημια επιπεδου, τοτε ισως συνελθει το κρατικο πανεπιστημιο. Αλλα βλεπεις μαχονται με νυχια και με δοντια να μη επιτρεψουν κατι τετοιο.....Αλλοιμονο. Ομοια κι ισα ειμαστε ολοι.....
    AZAZEL
    απάντηση30
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Όλοι γνωρίζουμε τα πάντα | 28/09/2016 15:11
    Σε αυτή τη χώρα όλοι γνωρίζουμε τα πάντα εκτός από τη δουλειά μας. Έτσι είναι απόλυτα φυσιολογικό άνθρωποι που στην καλύτερη περίπτωση είδαν για τελευταία φορά το αμφιθέατρο είναι τότε που πήραν πτυχίο να μιλάνε για την παιδεία. Άνθρωποι που δεν γνωρίζουν ούτε καν τη διαφορά μεταξύ αυτόνομου και αυτοδοιήκητου. Οι μόνοι που δεν ερωτήθηκαν ποτέ σοβαρά για την παιδεία είναι τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας. Οι μόνοι που δεν ερωτήθηκαν ποτέ για την υγεία είναι οι γιατροί. Είμαστε όλοι γιατροί, είμαστε καθηγητές είμαστε πολιτικοί, είμαστε οικονομολόγοι, ψυχολόγοι, μηχανικοί, κτλ.
    Ανώνυμος / η
    απάντηση191
     
     
     
    Η παιδεία απαιτεί τάξη. | 28/09/2016 13:27
    Δεν είναι μόνο το αισθητικά απαράδεκτο αποτέλεσμα των αφισοκολλήσεων που επιβαρύνει το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο. Είναι η υπονόμευση της πολιτείας σε αυτό, ειδικά όταν το χρησιμποιεί σαν εργαλείο εξυπηρέτησης μικροκομματικών αναγκών. Το Πανεπιστήμιο θα έπρεπε να είναι ο χώρος εκκίνησης για την ανάκαμψη της οικονομίας. Πρέπει να αφεθεί στην ησυχία του. Ας δώσουμε ένα άλλον χώρο στο άσυλο, χώρο πιο ανθεκτικό στη φθορά και τη βία. Το Πανεπιστήμιο χρειάζεται ηρεμία για να λειτουργήσει. Αλλά δεν μπορεί να ελεγθεί χώρα με ισχυρά Πανεπιστήμια. Κι αυτό δεν βολεύει την γερμανική αντιπροσωπεία που μας διοικεί. Οι "δημοκρατικά" ευαίσθητοι υπαλλήλοι του Σόιμπλε έχουν άλλες έννοιες...
    Δημήτρης
    απάντηση94
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Το Ελληνικό Πανεπιστήμιο μπορεί; | 28/09/2016 13:14
    Ναι μπορεί, υπό προϋποθέσεις όπως: 1. Να σέβεται το ίδιο τον εαυτό του και οι παραβάτες να τιμωρούνται και μάλιστα αυστηρά. 2. Να αποβληθεί τελείως η γάγγραινα των κομμάτων καθώς και οποιουδήποτε άλλου φορέα προκαταλήψεων και να θωρακιστεί με κάθε μέσο η ακαδημαϊκή ελευθερία εντός των ορίων της Αριστοτελικής μεσότητας. 3. Να στηρίζει με όλα τα μέσα κάθε προσπάθεια αναβάθμισης της ποιότητας σε όλα τα επίπεδα, με βάση την εσωτερική ισορροπία όπου με τη λογική ισορροπείται η επιθυμία και ο θυμός. 4. Να αποδείξει με έργα ότι είναι ικανό να εξασφαλίσει τις πιο πάνω προϋποθέσεις και συνεπώς έχει την ικανότητα να αυτοδιοικηθεί και δεν χρειάζεται την παρέμβαση της όποιας πολιτείας.
    Ι. Ν. Χατζόπουλος, Ομότιμος καθηγητής
    απάντηση160
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    όλα σωστά, εκτός από τη διαμόρφωση | 28/09/2016 09:47
    Να τελειώσουμε με την καραμέλα ότι διαμορφώνεται ο 20χρονος, το πολύ-πολύ να επηρεαστεί κάπως, η διαμόρφωση γίνεται τα πρώτα χρόνια της ζωής, το ξέρουμε από την εποχή του Πλάτωνα, το επιβεβαιώνουν όλες οι έρευνες έκτοτε, το εφαρμόζουν στα εκπαιδευτικά τους συστήματα όλοι οι λαοί που πρόκοψαν: Για νηπιαγωγούς και για δασκάλους επιλέγουν τους καλύτερους (στη Γλώσσα, την ξένη Γλώσσα, τα Μαθηματικά και τα Καλλιτεχνικά τουλάχιστον!) και τους εκπαιδεύουν επί 5 και 6 χρόνια στα σχετικά Πανεπιστήμια, τα οποία είναι Πανεπιστήμια και όχι χώροι σαλιγκαροειδούς ανέλιξης (έρποντας, γλύφοντας και με τα κομματικά κέρατά του ο καθείς). Αυτοί αναλαμβάνουν τους νεοσσούς, όχι άνθρωποι ΚΑ-ΤΩ από τη ΒΑ-ΣΗ.
    νικ
    απάντηση250
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Aυτοί που γνωρίζουν | 28/09/2016 08:57
    τι πανεπιστήμιο θέλουν και τάχουν πάνε έξω και ησυχάζουν.
    βλαχοδήμαρχος
    απάντηση181
     
     
    Στο εξωτερικό ο καθηγητής | 28/09/2016 08:54
    αξιολογείται σε σχέση με τις επιτυχίες των σπουδαστών του. Εδω σε σχέση με την κομματική του ταυτότητα. Στο εξωτερικό τα πανεπιστήμια είναι εκκλησίες, εδω χαμαιτυπεία μπαχαλάκηδων. Στο εξωτερικό μετά 2-3 φορές αν κοπείς πας σπίτι σου, εδω τελειώνεις και στα 80 σου. Γιατι? Μα γιατί το σύστημα επιθυμεί περιθωριοποίηση των περισσότερων φοιτητών,κομματική αλητεία και τα γνωστά τσατσορωμείκα κόλπα της ξεφτίλας.
    Όχι,ε?
    απάντηση300
     
     
    Mε το άσυλο της αλητείας | 28/09/2016 07:35
    και το αναξιολόγητο των καθηγητών το ελληνικό πανεπιστήμιο έχει προ πολλού αποβιώσει. Θέλει χαστούκια απο στιβαρά χέρια για να συνέλθει και όχι απο συνήθη πολιτικά περτρίμματα τύπου αλέξης και πράσσειν άλογα. Τους παραδώσαμε τα παιδιά μας ''κουφέτα'' απο τις πανελλήνιες και τα περιθωριοποίησαν με την χαλαρότητα του παν.συστήματος. Όσοι μπορούν στείλτε τα παιδιά σας έξω να σπουδάσουν.Οι άλλοι κάνετε το σταυρό σας.
    καμμένος πατέρας
    απάντηση312