από metereologos.gr
Δευτέρα 16 Ιουλίου 2018
 
 

Οι γεωπολιτικές φιλοδοξίες του Ερντογάν

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Σε καιρούς όπου στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές του κόσμου κυριαρχούν πολιτικές μετριότητες ο Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο νέος πρόεδρος της Τουρκίας, δεν κρύβει τις φιλοδοξίες του. Αν εξαιρέσουμε τον Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ο μόνος ηγέτης που έχει τρομερό δυναμισμό. Ο Ερντογάν πιστεύει ότι η Τουρκία πρέπει να γίνει η ουσιαστική δύναμη στην Εγγύς Ανατολή ώστε να μπορεί «να σταθεί» ίση με ίσους στην  Ευρώπη. Το πρόβλημά του είναι ότι η γεωγραφική θέση της Τουρκίας μεταξύ Ανατολής και Δύσης περιέχει και θετικά και αρνητικά στοιχεία. Αυτό τον κάνει πολλές φορές να το παρακάνει. Υπάρχει όμως ιστορική και γεωγραφική λογική στις φιλοδοξίες του.

Οπως ο πρόεδρος Τουργκουτ Οζαλ, στη δεκαετία του '80, ο Ερντογάν έχει όραμα να απομακρύνει την Τουρκία από τον Κεμαλισμό. Οσο ο Κεμάλ έδινε έμφαση στο Στρατό τόσο ο Ερντογάν -όπως και ο Οζαλ, άλλωστε -δίνει έμφαση στην «ήπια ισχύ»-στον πολιτισμό και στις οικονομικές διασυνδέσεις που δημιούργησε και τις οποίες προσπαθεί να προωθήσει σε όλο τον χώρο της πάλαι ποτέ Οθωμανικής αυτοκρατορίας, από τη Βόρεια Αφρική ως το οροπέδιο του Ιράν και την Κεντρική Ασία. Οπως σημειώνει ο μέγας ισλαμιστής Μάρσαλ Χάνγκσον του πανεπιστημίου του Σικάγου, η ισλαμική πίστη έχει τις ρίζες της στη θρησκεία των εμπόρων οι οποίοι μαζεύαν και ενώναν οπαδούς τους από τη μιαν όαση στην άλλην. Η ισλαμική ιστορία μας λέει ότι ήταν οι καθ' εαυτό  θρησκευτικές συνδέσεις σε όλο τον χώρο από τη Μέση Ανατολή ως τον Ινδικό ωκεανό εκείνες που καθορίζαν τις οικονομικές συνδέσεις με πολιτική υποστήριξη.

Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι η προώθηση του ήπιου μουσουλμανισμού στη Μέση Ανατολή είναι περίπλοκη υπόθεση και χρειάζεται πολιτική και στρατιωτική ισχύ την οποία όμως δεν διαθέτει. Η Τουρκία θα αναπτύσσει εμπορικές σχέσεις με τους ανατολικούς γείτονες της αλλά αυτές δεν θα φθάσουν ποτέ το μέγεθος των συναλλαγών με την  Ευρωπη. Μπορεί να κέρδισε «ζήτω» σε όλο τον ισλαμικό κόσμο για την οξύτατη αντίδραση του στο Ισραήλ αλλά αυτό είχε και ένα κόστος: Τη θέρμανση των σχέσεων του Ισραήλ με την Ελλάδα και το ελληνικό τμήμα της Κύπρου, γεγονός το οποίο επιτρέπει στους αντιπάλους της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο να συνεργάζονται για την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων.

Ο ντε φάκτο διαμελισμός του Ιράκ ανάγκασε την Τουρκία να ακολουθήσει μια πιο δημιουργική στάση απέναντι στους Κούρδους του Βορείου Ιράκ, γεγονός το οποίο υπονόμευσε την όποιαν επιρροή της Τουρκίας στο υπόλοιπο Ιράκ και αυτό, με τη σειρά του, υπονομεύει όλες τις τουρκικές προσπάθειες να επηρεάσει το Ιράν. Ο Ερντογάν θέλει να έχει ουσιαστική επιρροή στη Μέση Ανατολή αλλά το πρόβλημα του είναι ότι η Τουρκία «του» παραμένει τμήμα αυτής της Μέσης Ανατολής  και δεν μπορεί να ξεφύγει από τις πολυπλοκότητες της.

Ο Ερντογάν καταλαβαίνει ότι πρέπει να λύσει εν μέρει το Κουρδικό εσωτερικό πρόβλημα ώστε να κερδίσει μεγαλύτερη επιρροή στην  περιοχή. Μια μισο-αυτονομη επαρχία (Κουρδιστάν) ίσως είναι μια διέξοδος όμως μπορεί να αναθερμάνει τη δράση των εθνικιστών αντιπάλων του εντός της Τουρκίας. Σε κάθε περίπτωση μια τέτοια ενέργεια θα ήταν ένα συμβολικό βήμα το οποίο θα ουδετεροποιούσε τα θεμέλια του Κεμαλισμου--ο οποίος δίνει μεγάλη έμφαση στην Τουρκική Ανατολή. Αλλά, αν σκεφθούμε με πόση μαεστρία ξεδόντιασε τον Στρατό--κάτι που ήταν αδιανόητο μόλις πριν δέκα χρόνια -θα είναι λάθος να υποτιμήσουμε τον Ερντογάν. Το απόγειο της φιλοδοξίας του είναι ότι μπορεί να τα καταφέρει.


*Ο Robert D. Kaplan είναι ο κύριος γεωπολιτικός αναλυτής του αμερικάνικου ινστιτούτου διεθνών σχέσεων Stratfor.




Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (2)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Recep Tayyip Erdogan has been promising Turkish voters he’ll be “a running, sweating president” if elected to that office on Sunday, and, no question, there’s going to be a lot of running and sweating to do. | 13/08/2014 22:02
    Just the other side of Turkey’s frontiers, the self-declared “caliphate” of the self-proclaimed Islamic State has moved like some ancient horde of savage conquerors across much of Syria and Iraq. Hundreds of thousands of people have fled before the onslaught, and many inevitably will seek refuge in turkey a country that already has received an estimated 1 million people trying to escape earlier phases of the Syrian civil war. He has established himself as the almost unassailable strongman of Turkish politics, whatever title he holds, but he has left his country increasingly isolated in the region and on bad terms with some of its traditional best friends, including and especially the United States.he follows the same road like the ex-Yugoslavia under Milosevic.bad move for a self selfish leader.
    g/d
    απάντηση40
     
     
    Σχόλιο | 13/08/2014 08:02
    Καλώς πράττει ο κ. Ερντογάν, άλλωστε δεν είναι κανένας τυχαίος, πρόκειται για σημαντικόν ηγέτη. Σωστό είναι επίσης ότι η ισλαμική ιστορία μας λέει ότι ήταν οι καθ' εαυτό θρησκευτικές συνδέσεις σε όλο τον χώρο από τη Μέση Ανατολή ως τον Ινδικό ωκεανό εκείνες που καθόριζαν τις οικονομικές συνδέσεις με πολιτική υποστήριξη. Εμείς ως Ελλάς τι κάναμε για να προωθήσουμε την εξωτερική και εθνική μας πολιτική; Τι κάναμε στο Κυπριακόν τόσα χρόνια τώρα; Εκμεταλλευθήκαμε καθόλου τον «Ισκεντέρ»; Ναι μεν οι θρησκευτικές συνδέσεις υπάρχουν, υπάρχουν δε και τεράστιαι αντιθέσεις συμφερόντων εις τον Αραβικόν κόσμον.
    X
    απάντηση113