από metereologos.gr
Σάββατο 21 Ιουλίου 2018
 
 

Η αστοχία της τρόικας

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Τις μέρες αυτές γίνεται συζήτηση για τα λάθη της τρόικας και της σημασίας τους. Δε θα μπω σε μία σε βάθος συζήτηση για το θέμα. Είναι φανερό ότι πολλές από τις αναρτήσεις της στήλης αυτής έχουν ασχοληθεί με το θέμα αυτό στην πολύ απλή βάση ότι ευθύς εξαρχής είχαμε δηλώσει ξεκάθαρα τη θετική στάση απέναντι στη διάσωση αλλά όχι και σε ορισμένα βασικά σημεία της εφαρμογής της.

 Η στήλη αυτή θα σταθεί σ’ ένα μόνο αλλά σημαντικό σημείο (μεταξύ άλλων) του βίου και της πολιτείας της Τρόικα στην Ελλάδα. Στην προβλεπτική της ικανότητα! Ή μάλλον καλύτερα στην έκταση της αστοχίας της (βλέπε Διάγραμμα 1).

Διάγραμμα 1. Οι αστοχίες των προβλέψεων της Τρόικα στην Ελλάδα

Πηγή: Pisany Ferry et al. (2013) EU-IMF assistance to euro-area countries: an early assessment, Bruegel.

 

Αναρωτιέμαι πραγματικά πώς τα πολύ υψηλού επιπέδου τεχνοκρατικά κλιμάκια για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα έδιναν συστηματικές αστοχίες. Αναρωτιέμαι αν οι αστοχίες αυτές ήταν τεχνοκρατικά λάθη ή με τρόπο οργανωμένο οδήγησαν τις πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης σε ένα συγκεκριμένο μονοπάτι αντιμετώπισης της Ελληνικής και γενικότερα της Ευρωπαϊκής κρίσης. Το μονοπάτι αυτό χαρακτηρίστηκε από συγκεκριμένες ιδεοληψίες που καθόρισαν την επικρατούσα οικονομολογική σκέψη την περίοδο 2008 – 2011 με εύκολο αντίπαλο την προοπτική της άτακτης πτώχευσης. Έτσι ουδέποτε ακολουθήθηκε ο τρίτος δρόμος της διάσωσης με μεγαλύτερο σεβασμό στην ανθρώπινη κοινωνία. Να σημειώσω μόνο ότι ο τρίτος δρόμος είναι κυρίαρχος σήμερα ως πολιτική διάσωσης. Η μεταφορά του βάρους της διάσωσης από τους φορολογουμένους στους μεγάλους πιστωτές των τραπεζών και η πρόθεση Outright Monetary Transactions της ΕΚΤ, το δείχνουν πολύ καθαρά.

 Αν όμως είχαν δημοσιοποιηθεί ορθές προβλέψεις θα είχαν ληφθεί ποτέ οι πολιτικές αποφάσεις που ελήφθησαν; Θα είχε βρεθεί ποτέ Ευρωπαϊκός πολιτικός ηγέτης που θα είχε λάβει παρόμοιες αποφάσεις; Πιστεύω πως όχι. Όχι διότι κάποιοι θα είχαν σκεφτεί τους φουκαράδες τους Έλληνες αλλά διότι θα είχαν δείξει ότι είναι επικίνδυνοι για τους ίδιους τους λαούς τους.

 Φαίνεται λοιπόν ότι δεν είναι τόσο ουδέτερος ο ρόλος των οικονομολόγων και των τεχνοκρατών.

 Πάντως θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν αναφερόμαστε μόνο στα εκ των υστέρων ομολογημένα λάθη του IMF (πολλαπλασιαστής και υπερεκτίμηση των αποτελεσμάτων των διαρθρωτικών αλλαγών). Το σημείωμα αυτό τονίζει την επί ένα μακρό διάστημα συστηματικότητα της αστοχίας των προβλέψεων ενώ ήδη υπήρχαν διαθέσιμα εργαλεία και αναλύσεις (από το 2010), πολύ πριν τις ομολογίες των λαθών, που έδειχναν πολύ καθαρά την κατεύθυνση που θα έπαιρναν τα πράγματα. Μην ξεχνάμε μάλιστα ότι η ΕΚΤ και η Commission ουδέποτε παραδέχθηκαν ότι υπήρξαν παρόμοια λάθη.  

 Όταν μία πράξη ή πολιτική κρίνεται, αναζητούνται δύο ακόμα συνιστώσες: Η επίγνωση των αποτελεσμάτων και η πρόθεση για την εφαρμογή της πολιτικής. Φαίνονται ότι και στα δύο ζητήματα υπάρχει ένα έλλειμμα στους υπευθύνους που έδιναν οδηγίες στην Τρόικα. Υπήρξε μία κυριαρχία της τάσης που προσέδωσε τιμωρητικό χαρακτήρα στο Ελληνικό πρόγραμμα σταθεροποίησης δημιουργώντας την εικόνα της Ελληνικής πλευράς ως υπευθύνου για την αποτυχία εφαρμογής;

Προσπάθησαν να κρατήσουν ανοικτή την πόρτα της εξόδου από το ευρώ για μία οικονομία που αδυνατεί να επιτύχει τα standards του σταθεροποιητικού προγράμματος; Σε κάθε περίπτωση πάντως η συστηματικότητα της αστοχίας απαιτεί ερμηνεία. Σε τελευταία ανάλυση λάθη κάνουν όλοι. Οι προθέσεις όμως έχουν ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχουν τέτοια αποτελέσματα.

 Αυτή είναι ίσως από τις σοβαρότερες πολιτικές διαστάσεις της αρνητικής λειτουργίας της Τρόικα στην Ελλάδα που επέδρασε καθοριστικά στην πορεία διαμόρφωσης της επίλυσης της Ευρωπαϊκής κρίσης και στην αποδιάρθρωση της Ελληνικής κοινωνίας και του πολιτικού σκηνικού. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι επέδρασε καθοριστικά στη γενικευμένη παγκόσμια συσσώρευση γνώσης για την επίλυση παρόμοιων σοβαρών προβλημάτων. Για τον τελευταίο αυτό λόγο και για το ότι την πλήρωσε ο Ελληνικός λαός βέβαια, αυτά τα θέματα θα πρέπει να αποτιμηθούν με ακρίβεια.

Ο κ. Π.Ε. Πετράκης είναι καθηγητής ΕΚΠΑ



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (5)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    de lete giati egine isos giati de xerete | 11/01/2014 17:42
    i politiki pou efarmostike den exei tuxaies epiloges o kathe paragodas poulave meros stis apofaseis efarmogis tis tokane gia sigekrimenous logous ta apotelesmata itan provlepsima o xronos tha mas dixei poioi ke giati ferthikan m afto to tropo se mia xora sigoura oxi gia to xreos to xreos ine siptoma ke aformi den ine aitia ke skopos na thimoude pados oti mia xora ine ethnos genia ke istoria ke oxi arithmoi xrimatistiriou perimenoume ke de xexname oi propagandes de boroun na exalipsoun tis pragmatikes aities ke de dinoun sigxoroxartia oi logoi prepei na ine sto ipsos tis thisias, alla diskolo fainetai afto, epomenos perimenoume
    mado
    απάντηση00
     
     
     
    Mην απενοχοποιείτε την | 11/01/2014 10:31
    κυβέρνηση κ.Καθηγητά με το εξαίρετα μεροληπτικό άρθρο σας. Η τρόικα ναι μεν παραδέχτηκε τα τεχνικά της λάθη αλλά ταυτόχρονα επεσήμανε ότι οι προυποθέσεις πραγμάτωσης των λαθών αυτών ήτο η παρέκκλιση της κυβέρνησης απο τους συμπεφωνηθέντες όρους εφαρμογής του μνημονίου.Για παράδειγμα η τρόικα τελευταία εδήλωσε επίσημα ότι ''εκπλήσσεται που βλέπει τέτοια εμμονή διαχείρισης της διαθεσιμότητας των Δ.Υ την στιγμή που άξιοι προσοντούχοι νέοι αναμένουν στην ουρά να προσφέρουν αρτιώτερο έργο.....''
    Δ.Ρ
    απάντηση83
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων