από metereologos.gr
Τετάρτη 23 Μαΐου 2018
 
 
Βρούσαλης ΝικόλαςΛέκτορας Πολιτικής Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ 

Νέους επιστήμονες ή χαρτί τουαλέτας;

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Tο υπουργείο Παιδείας αποφάσισε να δώσει φέτος συνολικά είκοσι μία (21) πιστώσεις στα πανεπιστήμια για συμβασιούχους λέκτορες (τον γνωστό θεσμό του ‘407’). Την ίδια εποχή πέρσι μόνο του το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων είχε πάρει είκοσι δύο. Ταυτόχρονα το υπουργείο αρνείται να διορίσει εκατοντάδες εκλεγμένους λέκτορες και απολύει ή θέτει σε διαθεσιμότητα χιλιάδες διοικητικούς υπαλλήλους. Όλα αυτά εγείρουν το ερώτημα πώς θα λειτουργήσουν τα ελληνικά πανεπιστήμια. Θα σταθώ εδώ αποκλειστικά στις ανάγκες των ΑΕΙ.

Η συμμετοχή στην πανεπιστημιακή διαδικασία, όταν είναι επιτυχημένη, μοιάζει με τη συμμετοχή σε μια μπάντα. Ο βιολονίστας καθοδηγεί τα άλλα μέλη της μπάντας, και ταυτόχρονα καθοδηγείται από αυτά. Το επιτυχημένο πανεπιστημιακό μάθημα έχει την ίδια δομή: καθοδηγείς τη σκέψη φρέσκων μυαλών σε μια ιδέα, και αυτά με τη σειρά τους της ρίχνουν φως από απροσδόκητες σκοπιές, αναδιαμορφώνοντας το μοτίβο, τον ρυθμό, κλπ. Αυτό το είδος επιτυχημένου μαθήματος τείνει να γίνει είδος προς εξαφάνιση στα ελληνικά πανεπιστήμια, εν μέρει επειδή διαθέτουν όλο και λιγότερους βιολονίστες. Ο λόγος φοιτητών προς μέλη διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού (ΔΕΠ) στα ελληνικά ΑΕΙ είναι πάνω από 40:1 (http://www.pd.ntua.gr/?p=185), δηλαδή από τους υψηλότερους στην Ευρώπη (στο Ηνωμένο Βασίλειο ο λόγος είναι κάτω από 20:1). Ταυτόχρονα ο αριθμός των εισακτέων αυξάνει, πράγμα που κάνει τον λόγο ακόμα πιο δυσμενή για τα μέλη ΔΕΠ και για τους ίδιους τους φοιτητές. Έτσι όλα τα μέλη της μπάντας στερούνται τη δυνατότητα να αναπτύξουν τα ταλέντα και τις ικανότητές τους όπως θα μπορούσαν, και να γνωρίσουν σε βάθος το αντικείμενο που έχουν επιλέξει.

Βέβαια ο θεσμός του συμβασιούχου λέκτορα πολύ σπάνια αξιοποιήθηκε για την ανάπτυξη του ταλέντου (ή την αναζήτηση της αλήθειας, που είναι ο σκοπός της έρευνας). Πολλά πανεπιστημιακά τμήματα έκαναν χρήση του θεσμού για να εκμεταλλευτούν νέους επιστήμονες, φορτώνοντάς τους μαθήματα που δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να κάνουν μέλη ΔΕΠ, και πληρώνοντάς τους ψίχουλα, μέχρι και 62.5 ευρώ το μήνα (http://www.efsyn.gr/?p=111349)! Ωστόσο η de facto κατάργηση του 407 θα κάνει τα πράγματα πολύ χειρότερα για τους φοιτητές, και για τους επίδοξους πανεπιστημιακούς στην Ελλάδα. Το έδαφος για αυτή την κατάργηση - και τις συνέπειές της - είχε προλειανθεί πριν αρκετό καιρό. Εξηγούμαι.

Το υπουργείο πλέον λέει ευθέως στα τμήματα: «Αν θέλετε να καλύψετε τις διδακτικές σας ανάγκες νοικιάστε μόνοι σας νέους επιστήμονες με τα δικά σας λεφτά». Τα τμήματα διερωτώνται «Πού θα τα βρούμε;». Η απάντηση του υπουργείου: «Πάρτε λιγότερα στυλό και λιγότερο χαρτί τουαλέτας. Το κωλόχαρτο να υποκατασταθεί από νέους επιστήμονες».

Ο νόμος 4115/2013, που ψηφίστηκε τον Ιανουάριο, θέσπισε μια καινούρια βαθμίδα πανεπιστημιακού: αυτή του ‘πανεπιστημιακού υποτρόφου’. Οι πανεπιστημιακoί υπότροφοι ‘είτε κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος, είτε υποψήφιοι διδάκτορες, είτε εξαιρετικής τεχνικής εμπειρίας, δύναται να προσλαμβάνονται... δια πράξεως του οικείου Τμήματος με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου.’ Με άλλα λόγια, αν κάποιο τμήμα έχει διδακτικές ανάγκες που δεν μπορούν να καλύψουν τα μέλη ΔΕΠ, τότε μπορεί να προκηρύξει θέση και να την πληρώσει με τα δικά του κονδύλια. Κατά συνέπεια, η  κατάργηση του 407 εξωθεί τους νέους επιστήμονες, διδακτορικούς και μεταδιδακτορικούς, σε ένα νέο είδος θεσμοποιημένης εκμετάλλευσης στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε τμήματος. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το υπουργείο πλέον λέει ευθέως στα τμήματα: «Αν θέλετε να καλύψετε τις  διδακτικές σας ανάγκες νοικιάστε μόνοι σας νέους επιστήμονες με τα δικά σας λεφτά». Τα τμήματα διερωτώνται «Πού θα τα βρούμε;». Η απάντηση του υπουργείου: «Πάρτε λιγότερα στυλό και λιγότερο χαρτί τουαλέτας. Το κωλόχαρτο να υποκατασταθεί από νέους επιστήμονες».

Το φαινόμενο αυτό λέγεται ‘πραγμοποίηση’ [reification]. Η πραγμοποίηση λαμβάνει χώρα όταν ένα πρόσωπο Α φέρεται σε ένα πρόσωπο Β, ή αντιλαμβάνεται τον Β, σαν πράγμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι υποψήφιοι ‘πανεπιστημιακοί υπότροφοι αντιμετωπίζονται σαν χαρτί τουαλέτας, ή σαν άμεσο υποκατάστατό του. Και αυτό ανεξάρτητα από το μέσο επίπεδο της αμοιβής τους, που στην περίπτωσή των ‘υποτρόφων’ θα είναι, σχεδόν σίγουρα, πολύ χαμηλότερο από τον μέσο μισθό του πρώην 407. (Κάποιοι πιστεύουν ότι η πραγμοποίηση είναι ένα πολύ γενικό φαινόμενο. Μάλιστα θεωρούν ότι είναι υπαρξιακά αναγκαίο χαρακτηριστικό κάθε οικονομίας βασισμένης στην μισθωτή εργασία. Ωστόσο η μισθωτή εργασία δεν συνεπάγεται πραγμοποίηση των προσώπων simpliciter, αλλά και προσωποποίηση των πραγμάτων. Τίποτα από αυτά δεν επηρεάζει το επιχείρημα που αναπτύσσω εδώ.) Ποια πρέπει να είναι η απάντηση των πανεπιστημιακών συνολικά στην επιδιωκόμενη εξαθλίωση των νεότερων συναδέλφων τους, και στη συνεχή επίθεση στην αξιοπρέπειά τους;

Μόνη διέξοδος, κατά τη γνώμη μου, είναι η κατάργηση των νόμων που ανέφερα παραπάνω, η αντιστροφή των μέτρων που τους κατέστησαν δυνατούς, και κατά συνέπεια η ανατροπή της κυβέρνησης. Αναγκαίο μέσο για όλα αυτά είναι η σύγκλιση των κινητοποιήσεων πανεπιστημιακών, καθηγητών και δασκάλων, και  φοιτητών, με επίκεντρο τα πανεπιστήμια. Αυτό δεν συνεπάγεται ‘κλειστά’ πανεπιστήμια, σχολεία, κλπ. Τα πανεπιστήμια μπορούν και πρέπει να μείνουν ανοιχτά. Αυτή είναι άλλωστε μια πρώτης τάξης ευκαιρία να αποκτήσουν τα μαθήματα την ελεύθερη μορφή που όφειλαν να έχουν. ‘Όφειλαν’ επειδή το πανεπιστήμιο δεν είναι εξεταστικό κέντρο, ή πρόγραμμα μαθητείας, ή προθάλαμος για την αγορά εργασίας, αλλά μια κοινότητα που καλλιεργεί τις συνθήκες για την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μελών της.



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (10)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Εξω η οικογενειοκρατία! | 18/09/2013 23:09
    Με τα άρθρα και σχόλιά σας μπερδεύετε το κόσμο. Υπερβολές μόνο, από όλες τις πλευρές, και η αλήθεια χαμένη ανάμεσα. Είναι ξεκάθαρο ότι τα πανεπιστήμιά μας είχαν τις ευκαιρίες τους - και οικονομικές βεβαίως. Αρκετές ομάδες ή άτομα αδράξανε αυτές τις ευκαιρίες και δημιουργήσανε μονάδες αριστείας. Μπράβο τους και χαίρομαι. Ωστόσο οι υπόλοιποι πολλοί δυστυχώς αράξανε! Κατασπαταλήθηκαν τα χρήματα σε όργανα και υλικά που σκούριασαν ή σκουριάζουν. Αυτό γιατί έγιναν καθηγηταράδες άνθρωποι χωρίς γνώσεις και εμπειρίες. Αυτοί έβαλαν μετά τα παιδιά τους και γέμισαν τα πανεπιστήμια με κόρες και γιους. Αυτό να καθάριζε μόνο είναι αρκετό για άμεση άνοδο των πανεπιστημίων. Εξω η οικογενειοκρατία λοιπόν!!SOS
    Εξω η οικογενειοκρατία!
    απάντηση1911
     
     
    RE: | 18/09/2013 14:07
    'μια κοινότητα που καλλιεργεί τις συνθήκες για την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μελών της' δεν ρωτάς τον φορολογούμενο αν θέλει να πληρώνει για την ανάπτυξη της προσωπικότητας σου;
    zimb
    απάντηση1514
     
     
    ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ ΣΕ ΑΕΙ ΚΑΙ ΘΡΑΣΥΤΑΤΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΥΝΥΠΕΥΘΥΝΩΝ. | 17/09/2013 19:01
    Σε ένα από τα μεγάλα ΑΕΙ που εδρεύει στην Αθήνα, έχουν γίνει τα τελευταία 13 χρόνια παράνομες προσλήψεις, με πλαστές προϋπηρεσίες, πλήθος συγγενών καθηγητών, υπάλληλων κ.λπ. Αυτές έγιναν από προϊστάμενους, διοικήσεις, κ.λπ. Πρόσφατα ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ότι, το συγκεκριμένο ΑΕΙ θα μπει στο πρόγραμμα διαθεσιμότητας υπαλλήλων!! Τα μέλη της οικογενειοκρατίας αποτελούν την μεγάλη πλειοψηφία. Εκλέγουν υπηρεσιακά συμβούλια, διοικήσεις, συνδικαλιστές κ.λπ. Τελευταία η συνδικαλιστική αλητεία κ.λπ., υπεύθυνοι για παράνομες προσλήψεις, ακόμη και τέκνων τους, με περίσσευμα θράσους κάνουν προτάσεις στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, για την διαθεσιμότητα και την αξιολόγηση υπαλλήλων. Επομένως έχουν πλήρη κάλυψη. Όλους αυτούς πρέπει να τους στείλουν αμέσως στον Κορυδαλλό. Με την διαθεσιμότητα θα «την πληρώσουν» οι έξω από τις "φαμίλιες". Σε ένα τέτοιο εργασιακό περιβάλλον, είναι δυνατόν να ζητά το Υπουργείο εσωτερική αξιολόγηση; Δεν χρειάζεται διαθεσιμότητα, να σταλούν στον Κορυδαλλό για εγκλήματα κατά του Δημοσίου συμφέροντος. Αν το κάνουν, θα αδειάσει το ΑΕΙ και ως εκ τούτου δεν θα χρειαστεί διαθεσιμότητα. Η διαθεσιμότητα θα τους σώσει από τις ποινικές ευθύνες ή ακόμη χειρότερα να παραμείνουν στην θέση τους και θα τεθούν σε διαθεσιμότητα οι εκτός οικογενειοκρατίας. Μπορείτε να δείτε στην απογραφή υπαλλήλων που έκανε το υπουργείο, να έχουν τα ίδια επώνυμα -αν και θα δείτε μέρος μόνο των ημετέρων- ή από τον τηλεφωνικό κατάλογο του ΑΕΙ. Θα δείτε να γίνονται υπάλληλοι στα 60 τους, πρώην συναλλασσόμενοι εργολάβοι με το ΑΕΙ κ.λπ. Εκτός, εάν η κυβέρνηση με προκάλυμμα την διαθεσιμότητα υπάλληλων στο συγκεκριμένο ΑΕΙ, διασώσει τους παράνομους. Ε, όχι και έτσι, «Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει»! Η κοροϊδία και κουτοπονηριά σε τέτοιο σημείο, είναι πλέον εμετική. Επιβάλλεται να σταλούν εισαγγελείς και επιθεωρητές τάχιστα. Τέλος πια στα τεχνάσματα και τις μεθοδεύσεις. Ας αφήσουν την άθλια προπαγάνδα για «κοπανατζήδες» (άλλο και αυτό), που αποβλέπει στον απ
    ΠΕΤΡΟΣ
    απάντηση1311
     
     
     
    Τι σαχλαμαρες θεε μου | 17/09/2013 15:38
    Τι σχεση εχουν οι αριθμοι μαθητων ανα καθηγητων με την ποιοτητα μαθησης. Θελετε να μας πειτε οτι ο λογος που εχουμε μονο 1 πανεπιστημιο στα πρωτα 800 του κοσμου ειναι επειδη δεν εχουμε αρκετες γραματεες η προδιδακτορικους? Καλα λεει το υπουργειο. Κοψτε τις σπαταλες και αναλαβετε τις υποχρεωσεις σας. Καθε πανεπιστημιο στις ΗΠΑ εχει ενα προυπολογισμο και δουλευει με τα λεφτα που εχει. Εσεις γιατι δεν μπορειτε. Μονη διεξοδος ειναι να στρωθητε να δουλεψετε, να κανετε ερευνα, να ανοιξετε εταιρειες με αυτα που θα ανακαλυψετε και να δωσετε μεσω αυτων δουλεια σε νεους, αντι να προσπαθειτε να καταργησετε νομους και κυβερνησεις
    USA florida
    απάντηση2240
    Απαντήσεις  3 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Εξυγίανση στα ΑΕΙ τώρα! | 17/09/2013 12:56
    Οι κ.κ. πρυτάνεις έχουν απωλέσει προ καιρού κάθε ίχνος αξιοπρέπειας. Ας απαντήσουν, λοιπόν για τις εκατοντάδες παράνομες προσλήψεις διαφόρων «ημετέρων», με ΠΛΑΣΤΕΣ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΕΣ, στις οποίες έχουν προβεί πολλοί εξ αυτών χρόνια τώρα, για την οικογενειοκρατία και για το, ως εκ τούτου όργιο ανομίας και διαφθοράς, που επικρατεί στα ΑΕΙ και, ας αφήσουν τις κινήσεις εντυπωσιασμού και το «αντάρτικο», που έχουν ξεκινήσει. Αλλά, φυσικό είναι να αντιδρούν, διότι έχουν «δει» τα Πανεπιστήμια ως «τσιφλίκι» τους, διότι διακυβεύονται τα συμφέροντά τους και τίθεται σε κίνδυνο το μέλλον των «δικών τους παιδιών», που εκείνοι διόρισαν με αδιαφανείς (και πολλές φορές σκανδαλώδεις) διαδικασίες.
    Στέλλα Κ.
    απάντηση2517
     
     
    Ρεαλισμος | 17/09/2013 12:43
    Η πραγματικοτητα ειναι οτι σε μια χωρα οπου ολα τα οικονομικα μεγεθη συρικνωνονται 40-50% ειναι σουρεαλιστικο να επιδιωκεις να κρατησεις τα ΑΕΙ στο μεγεθος που ειχαν προ κρισης. Η μονη βιωσιμη λυση θα περιλαμβανε αναλογη μειωση των ΑΕΙ με κλεισιμο και συγχωνευσεις τμηματων. Λυσεις τυπου ΑΘΗΝΑ που αφηνουν το μεγεθος των ΑΕΙ ανεγγιχτο το μονο σιγουρο αποτελεσμα που θα εχουν ειναι η ταχυτατη παρακμη όλων των πανεπιστημιων της χωρας. Δεν υπαρχουν ευκολες λυσεις, θα πρεπει με πραγματισμο και θαρρος μια φωτισμενη ηγεσια του υπουργειο παιδειας να παρει τις δυσκολες και επωδυνες αποφασεις που θα κλεισουν ενα κομματι των ΑΕΙ για να σωθει το υπολοιπο... δηλαδη κλαφτε τα ΑΕΙ..
    Πανεπιστημιακος
    απάντηση2513
     
     
    Μόνο ο Σύριζα θα σώσει τα ΑΕΙ!.. | 17/09/2013 08:29
    Εντυπωσιάζει το ότι ορμώμενος από μία συζήτησι (sic) για ένα υπαρκτό πρόβλημα, ο κ. Βρούσαλης πραγματοποιεί (αν δεν "πραγμοποιεί"...) ένα τεράστιο, πλην ανακόλουθο, άλμα στο τέλος του άρθρου ζητώντας την ανατροπή της κυβερνήσεως! Ωραία ανάλυση, ωραία επιχειρηματολογία! Κατά τα άλλα φαίνεται πως δεν έχει ακούσει τίποτε για την υπερχρέωσι και πτώχευσι της χώρας, για τα οποία υπεύθυνοι υπήρξαν ο (πελατειακός) κρατισμός, εφ' ού... σιγή. Τέλος, θα έπρεπε να ξέρει πως τα ΑΕΙ ΕΙΝΑΙ προθάλαμος για την αγορά εργασίας, αλλά θα συμφωνήσω πως αν αυτό γίνεται με ελεύθερη ανάπτυξι της προσωπικότητος, ακόμη καλύτερα... Αλλά πότε έγινε αυτό στα κυριαρχούμενα από αριστερούς κουκουλοφόρους ελληνικά ΑΕΙ;
    Ν. Πειρουνάκης
    απάντηση3924