από metereologos.gr
Πέμπτη 19 Ιουλίου 2018
 
 

Πώς θα αποτιμηθεί το κατοχικό δάνειο

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης να διεκδικήσει εκ νέου την αποπληρωμή του κατοχικού δανείου και των πολεμικών αποζημιώσεων δεν θα χρειαστεί μόνο ισχυρή νομική θεμελίωση των απαιτήσεων για να υποχρεωθεί η Γερμανία να τις ικανοποιήσει. Θα χρειαστεί επίσης να διαχειριστεί και την εσωτερική πλειοδοσία, η οποία κατά καιρούς προβάλλει δυσθεώρητες απαιτήσεις και αστρονομικά ποσά.  

Οσον αφορά το κατοχικό δάνειο, πρέπει πρώτα να αποφασιστεί σε ποιο νόμισμα θα γίνουν οι αποτιμήσεις και με βάση ποια αγορά ομολόγων θα γίνει ο ανατοκισμός. Αραγε με την ελληνική, αφού το δάνειο έγινε σε δραχμές, ή τη γερμανική, αφού αυτό ήταν το κράτος που το εισέπραξε;  

Η εκτίμηση σε δραχμές είναι δυσχερής, γιατί η αξία του νομίσματος άλλαζε ταχύτατα λόγω του ιλιγγιώδους πληθωρισμού που επικρατούσε στην Κατοχή επειδή τα αποθέματα είχαν μεταφερθεί στο εξωτερικό και δεν υπήρχε αντίκρισμα σε χρυσό. Συνεχίστηκε όμως και μεταπολεμικά λόγω του Εμφυλίου και σταθεροποιήθηκε μόνο μετά το 1953. Ούτε τότε υπήρξε όμως αγορά μακροχρόνιων ομολόγων, η οποία λειτούργησε για πρώτη φορά το 1998, και έτσι μια αποτίμηση με ελληνικούς όρους θα δώσει «ψίχουλα».

Αν τώρα η αποτίμηση γίνει με τα  λεγόμενα «κατοχικά μάρκα», θα είναι πάλι αδιέξοδη, γιατί αυτά δεν ήταν κανονικό νόμισμα αλλά πιστωτικά σημειώματα στο εσωτερικό κάθε κατεχόμενης χώρας που χρησιμοποιήθηκαν για να καμουφλάρουν την απαλλοτρίωση αγαθών και πλούτου χωρίς να φαίνεται ως αρπαγή, αφού ο κάτοχός τους θεωρητικά μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει για να αγοράσει άλλα προϊόντα.  Στην πραγματικότητα, το σχήμα ήταν μια εσωτερική «πυραμίδα» που κατέρρεε μόλις κάποιος πήγαινε να ανταλλάξει τα κατοχικά μάρκα με γερμανικά προϊόντα.

Μια τρίτη επιλογή είναι να αποτιμηθεί το κατοχικό δάνειο σε μεταπολεμικά γερμανικά μάρκα, πράγμα που εκ πρώτης όψεως φαίνεται να συμφέρει την Ελλάδα γιατί οι αποδόσεις τους ήταν σημαντικές. Και αυτή η μέθοδος όμως οδηγεί σε υπερβολικά χαμηλή εκτίμηση γιατί μετά τον πόλεμο η ηττημένη Γερμανία βρέθηκε σε δεινή οικονομική κατάσταση και το μάρκο κατέρρευσε στο 10% της αξίας του νεότερου που το αντικατέστησε. Η νομισματική μεταρρύθμιση του 1948 σημαδεύτηκε επίσης από την πλήρη απαξίωση γερμανικών περιουσιακών τίτλων, με τα ομόλογα να πέφτουν κάτω από το 1% της προηγούμενης αξίας τους.

Η μόνη ρεαλιστική μέθοδος είναι να αποτιμηθεί το κατοχικό δάνειο σε ένα νόμισμα και σε μια αγορά που λειτούργησαν αδιατάρακτα όλη τη μεταπολεμική περίοδο και το καλύτερο παράδειγμα είναι τα αμερικανικά ομόλογα. Τα ποσά που θα υπολογιστούν θα είναι μικρότερα από τις αστρονομικές εκτιμήσεις, κανείς όμως διεθνής αξιολογητής δεν θα μπορέσει να τα αμφισβητήσει. Με παρόμοια διαδικασία έχουν άλλωστε αποτιμηθεί και άλλα περιουσιακά στοιχεία που είχε λεηλατήσει η ναζιστική Γερμανία - όπως ο χρυσός και οι καταθέσεις των εβραίων - και γι' αυτό υπάρχουν πολλά δεδικασμένα για την εγκυρότητά της. Διαφορετικά, αν επικρατήσει μια τακτική πλειοδοσίας, θα φουντώσουν μεν οι εγχώριες προσδοκίες για πακτωλό χρημάτων αλλά τελικά θα διευκολυνθεί η Γερμανία, αφού η ίδια γνωρίζει επακριβώς την πραγματική έκταση των υποχρεώσεών της και στη διαπραγμάτευση θα της ήταν εύκολο να καταρρίψει τους υπέρογκους ισχυρισμούς.

Ο κ. Νίκος Χριστοδουλάκης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας και πρώην υπουργός.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (2)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Είχατε τις ευκαιρίες... | 09/05/2013 12:02
    Ο κ. Χριστοδουλάκης made it his business (κατά Ντίκενς η έκφραση) να μας γίνει ο θεωρητικός και επιστημονικός τεκμηριωτής της διεκδίκησης του λεγόμενου κατοχικού γερμανικού δανείου (ή είναι απλώς κλοπή...). Εγώ έχω να του κάνω την εξής παρατήρηση: είχατε κ. Χριστοδουλάκη πολλές ευκαιρίες στην ζωή σας... Από το πολυτεχνείο, καθηγητής της ΑΣΟΕΕ, στέλεχος του σημιτικού πασοκ, 11 χρόνια γενικός γραμματέας, υφυπουργός και τέλος πρώτος τη τάξει υπουργός... Ότι δώσατε, δώσατε, ότι εκτιμούσατε και ιεραρχούσατε είχατε την σπάνια δυνατότητα να το επιχειρήσετε... Τα αποτελέσματα των προσπαθειών σας είναι εδώ και κρίνονται θετικά ή αρνητικά... δεν έχει επί του προκειμένου σημασία... Δεν νομίζετε λοιπόν ότι είναι καιρός να δείτε ιστορικά και κριτικά την κυβερνητική δραστηριότητα εκείνης της περιόδου και να αποτολμήστε με θάρρος και ειλικρίνεια μια κριτική αποτίμηση, μία μαρτυρία για εκείνη την εποχή και για αναγκαίες αλλαγές... και να ΠΑΨΕΤΕ ΝΑ ΔΙΚΔΙΚΕΙΤΕ την επάνοδο σας στο προσκήνιο της επικαιρότητας και μάλιστα για ένα θέμα κρισιμότατο για το οποίο ο μέντορας κ. Σημίτης όχι τυχαία δεν έχει πει κουβέντα... Αυτά...
    cnpap
    απάντηση143
     
     
    Πολύ καλό | 29/04/2013 14:02
    Επιτέλους ένας που βάζει την λογική πάνω από τα ουρλιάσματα και τις ανοησίες του ενός και του άλλου άσχετου. Το καλύτερο θα ήταν να σταματήσουν τα ΜΜΕ ιδιαίτερα τα αριστερά να ασχολούνται με το θέμα τώρα. Όσο ποιο πολύ το παρουσιάζουν τώρα, τόσο ποιο πολύ εξαγριώνουν τον μέσο Γερμανό και δημιουργούν ένα έντονο ανθελληνικό κλίμα που μόνο μειονεκτήματα για την Ελλάδα φέρνει. Το θέμα είναι βαρύ εθνικό και πρέπει χωρίς τυμπανοκρουσίες και λαικισμούς, με σύνεση και προσοχή να προετοιμαστεί, και όταν είναι όλα υπολογισμένα και έτοιμα τότε να παρουσιαστεί δυναμικά. Οι ποιο πολύ Γερμανοί ούτε ξέρουν περί τίνος ακριβώς πρόκειται και θεωρούν όλο το θέμα μόνο σαν έκρηξη μίσους εναντίων τους.
    stefan_g
    απάντηση1612