από metereologos.gr
Κυριακή 22 Ιουλίου 2018
 
 
Μασσαλάς Χρήστος Β. Καθηγητής, π. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 

Η Παραπλάνηση…

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η παραπλάνηση έχει καταστεί στοιχείο της πολιτικής πράξης και περιλαμβάνει το ψέμα, την αποσιώπηση, τη διαστρέβλωση και μερικώς τη μπλόφα. Οι παραπάνω μορφές παραπλάνησης βρίσκονται σε αντιδιαστολή με την αλήθεια.

Το ψέμα είναι μια πράξη που στοχεύει στην παραπλάνηση, με επινόηση γεγονότων που δεν ισχύουν, με την άρνηση γεγονότων που ισχύουν, με ανειλικρινή σύνδεση των πραγματικών γεγονότων. Ο ψεύτης οδηγεί ηθελημένα τον ακροατή του σε ένα λανθασμένο συμπέρασμα, χωρίς να  διατυπώνει ρητά αυτό το συμπέρασμα.

Η αποσιώπηση έγκειται στην απόκρυψη πληροφοριών που αποδυναμώνουν τη διαδικασία προσέγγισης της αλήθειας.

Η διαστρέβλωση συνίσταται στον τονισμό ή και την υποβάθμιση συγκεκριμένων γεγονότων ώστε να ενισχυθεί κάποια θέση ή στάση.

Η μπλόφα έχει σκοπό να μεταβιβάσει κάτι ανακριβές. Αλλά, σε αντίθεση με το ψέμα, πρόκειται μάλλον για εξαπάτηση παρά για ανακρίβεια.

Το σημαντικό είναι ότι οι πολιτικοί παραπλανούν και τον ίδιο το λαό τους. Ο λόγος είναι η πίστη τους ότι εξυπηρετούν το συμφέρον της χώρας τους. Ισχυρίζονται πως η παραπλάνηση είναι ένα χρήσιμο εργαλείο διακυβέρνησης μέσα σ’ έναν επικίνδυνο κόσμο.

Είναι σχετικά εύκολο αυτοί που χαράζουν πολιτική να πουν ψέματα στους πολίτες, γιατί ελέγχουν τους μηχανισμούς συγκέντρωσης και μετάδοσης πληροφοριών. Μάλιστα, επειδή οι ηγέτες στα δημοκρατικά καθεστώτα έχουν εξάρτηση από την κοινή γνώμη, η επιστράτευση του ψέματος με τη μορφή κινδυνολογίας κυριαρχεί στις δημοκρατίες.

Το γεγονός αυτό προκαλεί σοβαρή ζημιά σε κάθε δημοκρατική πολιτεία, επειδή δημιουργεί μια τοξική κουλτούρα ανεντιμότητας, ενθαρρύνοντας την ανειλικρίνεια στην καθημερινή ζωή. Πρέπει να σημειωθεί ότι η υπερβολική αποσιώπηση και η διαστρέβλωση μπορούν να έχουν εξίσου ατυχείς επιπτώσεις, αλλά τα είδη αυτά παραπλάνησης δεν έχουν τον ίδιο βαθμό επικινδυνότητας με την ανεξέλεγκτη ψευδολογία.

Η ψευδολογία δυσκολεύει τους πολίτες μιας Δημοκρατίας να επιλέξουν πολιτικές προτάσεις και πρόσωπα και, πάνω απ’ όλα, δυσκολεύει την αγορά ιδεών η οποία καλλιεργείται εκεί όπου υπάρχουν υψηλά επίπεδα διαφάνειας και ειλικρίνειας. Εξάλλου, το κόστος της συναλλαγής σε περιβάλλον παραπλάνησης είναι τεράστιο, γεγονός που ενισχύει τη διαφθορά και υπονομεύει το κράτος δικαίου. Τέλος, η διάχυτη ψευδολογία μπορεί να αλλοτριώσει τους πολίτες σε σημείο που να χάσουν την πίστη τους στη δημοκρατική διακυβέρνηση και να είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν κάποια μορφή απολυταρχίας.

Το συμπέρασμα είναι ότι η παραπλάνηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη σε κάθε πολιτεία. Κατά τον Καντ το ψέμα αποτελεί τη μεγαλύτερη παραβίαση του καθήκοντος που έχει ο άνθρωπος προς τον εαυτό του.

Στη μικρή μας χώρα η αλήθεια είναι το ζητούμενο. Οι πολίτες έχουν χάσει την εμπιστοσύνη στους πολιτικούς και το περιβάλλον ανειλικρίνειας κυριαρχεί, δίνοντας χώρο στο χάος.

Οι πολιτικές προτάσεις των κομμάτων, πολλές φορές, δεν είναι τεκμηριωμένες και δίνουν χώρο στο λαϊκισμό. Η τελευταία προεκλογική περίοδος έδωσε χώρο για αποδυνάμωση της αγοράς των ιδεών και το πραγματικό νόημα της Δημοκρατίας. Από τα τηλεοπτικά παράθυρα ξεπήδησαν ύβρεις, προπηλακισμοί και προτάσεις που δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική. Άλλες φορές μπορούσε κάποιος να διαπιστώσει αποσιώπηση παραμέτρων του πολιτικού προβλήματος για απλούστευση της λύσης του και άλλες φορές κυριαρχούσαν βολικές συνδέσεις καταστάσεων που ενίσχυαν τη διαφοροποίηση από τους αντιπάλους και έδιναν ελπίδες. Η αγορά ελπίδας ήταν το χαρακτηριστικό της προεκλογικής περιόδου.

Οι εκλογές τελείωσαν και η κυβέρνηση ανέλαβε το έργο της. Το τι περιμένει ο λαός από την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση είναι προφανές: εργατικότητα, σοβαρότητα και καλλιέργεια κλίματος ειλικρίνειας. Από την κυβέρνηση περιμένει και κάτι ακόμα: να εστιάσει στη δημιουργία περιβάλλοντος διαλόγου, να αξιοποιήσει τη δεξαμενή του εθνικού ταλέντου και να συνθέσει χωρίς προκαταλήψεις.

Οι παραπλανήσεις του προηγήθηκαν και δοκίμασαν τη Δημοκρατία μας, ας αποτελέσουν οδηγό για την αποφυγή επανάληψής τους στο μέλλον…

*Ο κ. Χρήστος Β. Μασσαλάς είναι π. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

E-mail: cmasalas@cc.uoi.gr



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (2)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
     
    Διαφωνία | 03/07/2012 17:00
    "Η αγορά ελπίδας ήταν το χαρακτηριστικό της προεκλογικής περιόδου" γράφετε. Εμένα όμως μου φάνηκε πως ήταν ο εκφοβισμός που ξεπέρασε κάθε όριο. Ψεύτικες ελπίδες έδιναν πάντοτε οι πολιτικοί προεκλογικά. Σύμπασα όμως η υφήλιος (Αμερικανοί, Ρώσοι, Κινέζοι, Γάλλοι, Λετονοί,...) να μας προειδοποιεί ότι θα αφανιστούμε αν δεν ψηφίσουμε μνημονιακά, ε ...αυτό έγινε για πρώτη φορά. Κατάφεραν να εκφοβίσουν μικρό αριθμό Ελλήνων (αν προσθέσετε τα ποσοστά συσπείρωσης κάθε κόμματος της σημερινής κυβέρνησης και τα αφαιρέσετε από το συνολικό ποσοστό που πήραν, θα το διαπιστώσετε). Γεγονός παραμένει ότι ήταν παγκόσμιο φαινόμενο, κατάλληλο ίσως για περισσότερη μελέτη, η έκταση που έλαβε ο εκφοβισμός ψηφοφόρων -και όχι οι ψεύτικες ελπίδες που δόθηκαν. Το παρόν σημείωμα δεν σχετίζετε με την ουσία του άρθρου σας, αλλά μία ακόμη απόπειρα παραπλάνησης -εκτός των όσων αναφέρατε- γίνεται και όταν περνάμε απόψεις "ειρήσθω εν παρόδω". Γι΄αυτό κατέγραψα τη διαφωνία. Για να αναδειχθεί η άποψη που περνάει μέσα από την κουβέντα αθόρυβα, αλλά όχι ανώδυνα.
    XXX
    απάντηση50
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων