από metereologos.gr
Τετάρτη 18 Ιουλίου 2018
 
 

Η αυτοκαταστροφικότητα της βίας

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η βία είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που δυστυχώς είναι πανταχού παρόν. Εμφανίζεται, με διαφορετικές μορφές, παντού. Μεταμφιεσμένη ή χωρίς μάσκα, κρυφή ή φανερή, δολοπλόκα ή απονήρευτη, εν βρασμώ και εν ψυχρώ, ατομική ή συλλογική, ενήλικη και ανήλικη, με λόγια και με πράξεις. Είναι ένα δεδομένο ανθρώπινο στοιχείο.

Υπάρχουν όμως αυτά τα σημεία, τα σκοτεινά σημεία της Ιστορίας, που η βία αποκτά τέτοια ισχύ που θερίζει τα πάντα. Δεν αναφέρομαι μόνο στις γενοκτονίες - το έσχατο παράδειγμα συλλογικής και οργανωμένης βίας - αλλά και μικρότερες «πανούκλες» που ξεπηδούν εν καιρώ αναταράξεων και έχουν τη δύναμη να δηλητηριάσουν πιο ύπουλα, πιο σιγά, αλλά εξίσου έντονα.

Βρισκόμαστε σε μια τέτοια κρίσιμη καμπή στην ιστορία μας. Είμαστε θεατές (και εμπλεκόμενοι, κάποιοι, είτε ως θύματα είτε ως θήτες) σε μια ιστορική στιγμή που εξετάζει το τι τελικά είμαστε. Χρόνια ηδονιζόμαστε με την ιδέα ότι, ενώ οικονομικά και εμπορικά δεν είμαστε πρωτοπόροι,  έχουμε πάμπολλες αρετές: «φιλοξενία», τιμιότητα, αγάπη στον συνάνθρωπο, προοδευτικότητα, ανεκτικότητα, σεβασμό στην οικογένεια και το «καλό». Και τώρα που ήρθε η ώρα να εξεταστούμε στις αρετές αυτές, αποδεικνύουμε το σκοτεινό μας πρόσωπο.

Να θυμίσω στον αγχωμένο, πεινασμένο, φοβισμένο λαό μας ότι, ιστορικά μιλώντας, η οικονομία και η ευημερία κάνει κύκλους. Τίποτα δεν παραμένει στάσιμο. Η Ελλάδα έχει γνωρίσει και άλλες - χειρότερες - στιγμές που δεν θέλει να θυμάται. Οι πόλεμοι που θέρισαν την Ευρώπη τον εικοστό αιώνα, αναρωτιέμαι, δεν μας έμαθαν τίποτα; Οι μέρες της γερμανοιταλικής πολιορκίας; Ο εμφύλιος; Ο λιμός της Αθήνας το '41;

Συγκρίνουμε τους εαυτούς μας όχι με μια γενικότερη, μεγαλύτερη Ελληνική πραγματικότητα με ιστορική συνέχεια, αλλά με μια στιγμή. Τη στιγμή που είχαμε χρήματα να κάνουμε το κέφι μας (εις βάρος ενός πιο σημαντικού αγαθού που λέγεται σύνεση, τιμιότητα, συλλογικότητα, παιδία, υγεία, κοινωνία).

Η φτώχεια έρχεται και φεύγει. Η βία όμως παραμένει. Χαράζει βαθιές πληγές στην κοινωνία και μπορεί να καταστήσει το έσχατο στάδιο πριν την αποσύνθεση. Το μίσος, ο εξευτελισμός και η ταπείνωση δεν είναι σαν την οικονομία που έχει σκαμπανευάσματα. Έχει δική του ζωή και δε σταματά εκεί που η οικονομία ανακάμπτει. Έχει τη δύναμη να διογκωθεί και να καταπιεί ό,τι καλό και όμορφο υπάρχει στο διάβα της, και εν ριπεί οφθαλμού να ισοπεδώσει τις αξίες που χρόνια χτίζονταν στην μεταπολεμική Ελλάδα.

Η βία είναι μεγαλύτερη και καταστροφικότερη της ανεργίας και τα προσωπικά προβλήματα του καθενός, διότι δεν επιφέρει καμία ουσιαστική λύση. Είναι ευκολότερη από την προσπάθεια για αναπροσαρμογή, και περισσότερο εκφράζει αδυναμία παρά δύναμη. Το μίσος, σαν ανθρώπινο συναίσθημα, έχει την τάση να «θολώνει» και να βρίσκει διεξόδους καταστροφής εκεί που θα μπορούσε να δημιουργήσει. Έτσι, αντί να γίνει κινητήριος δύναμη που θα γεννήσει κάτι καλύτερο, επιφέρει ένα βίαιο κρεσέντο κατά το οποίο ο δημιουργός έχει την ψευδή αίσθηση ότι λύνει ένα πρόβλημα χωρίς να καταλαβαίνει ότι γεννά ένα καινούριο πρόβλημα. Για το λόγο αυτό η βία είναι αυτοκαταστροφική.

Κάποιοι - πολύ λανθασμένα - υποστηρίζουν ότι είναι οι σωματοφύλακες της εθνικής ενότητας και της ταυτότητάς μας, θεωρώντας έτσι ότι προστατεύουν τη χώρα και τους ανθρώπους της. Ίσως το μπερδεμένο και φοβισμένο τους μυαλό θεωρεί ότι είναι επαναστάτες ενάντια μιας νέας επέλασης βαρβάρων από την Ανατολή. Στα μάτια ενός μετανάστη βλέπουν - ίσως - τον Ξέρξη ή τον Αλί Πασά. Και χτυπώντας αυτό το ξένο πρόσωπο που τους απειλεί, θεωρούν ότι δίνουν μια οριστική λύση στο «πρόβλημά μας», χωρίς να σκέφτονται ότι πιθανότατα το πρόβλημα δεν βρίσκεται εκεί, αλλά βαθύτερα.

Πρέπει να υπενθυμίζουμε στους εαυτούς μας ότι δεν ζούμε σε μια χώρα με πέντε ή έξι μετανάστες. Υπάρχουν κοινότητες, οικογένειες, κοινωνικά σύνολα χτισμένα από μετανάστες, και πολλοί πρώην μετανάστες είναι νυν παραγωγικοί και ενσωμετωμένοι Έλληνες. Το να θέλουμε να μην βλέπουμε αυτή την αλήθεια, ότι δηλαδή η Ελλάδα ανήκει στον παγκόσμιο χάρτη και δεν είναι ένα μοναχικό, μεμονωμένο νησάκι, είναι άρνηση και τύφλωση.

Είναι λογικό όταν καθημερινά ακούμε για κρούσματα βίας, κλοπές, μαχαιρώματα και φόνους να επηρεαζόμαστε. Τα ΜΜΕ παίζουν το διπλό ρόλο -του πληροφοριοδότη και του δαίμονα- και γι'αυτό καλό θα ήταν να απορροφούμε τις πληροφορίες που λουζόμαστε με κάποια εγκράτεια και να φιλτράρουμε τα όσα βλέπουμε. Η Ελλάδα, όπως το κάθε πράγμα σε αυτή τη γη, αλλάζει. Η αλλαγή είναι ένα αέναο και μόνιμο χαρακτηριστικό κομμάτι της ανθρώπινης ζωής, και δεν μπορούμε να εθελοτυφλούμε ως προς αυτό. Στην προκειμένη περίπτωση κιόλας, αυτή της κρίσης, θα έπρεπε να μας ανακουφίζει, διότι μόνο με αλλαγή και χρόνο μπορεί να επέλθει ένα πιο ελπιδοφόρο μέλλον.

Εστιάζουμε, αισθάνομαι, στην οικονομία και δεν αντιλαμβανόμαστε τον κίνδυνο που κρύβει η μονομερής απασχόλησή μας με την οικονομική ευμάρεια. Το κοινωνικό μας πρόβλημα αυτή τη στιγμή - άμεσα συνδεδεμένο με την οικονομία βέβαια- είναι μεγαλύτερο από το οικονομικό μας χρέος. Και απαιτεί, σε αντίθεση με την πολιτική και την οικονομία, τη δική μας προσοχή, διότι η Ευρώπη, το ΔΝΤ και όλοι όσοι εμπλέκονται στις οικονομικές μας αποφάσεις δεν θα ασχοληθούν ποτέ με την αντιμετώπιση προβλημάτων στις κοινωνικές δομές μας, στην παιδεία μας, στους ναρκομανείς, στους άστεγους, στις κλοπές, στις αυτοκτονίες, στους θανάτους και στην ανεξέλεγκτη βία μας. Απλά θα παραμείνουν θεατές μιας χώρας που καταρρέει περισσότερο μέρα με τη μέρα. Εμείς είμαστε αυτοί που θα πρέπει να ξαναχτίσουμε μια χώρα λειτουργική, και αυτό δεν θα γίνει με τον θυμό, ούτε με τη βία.

*Η κυρία Αλεξία Λιακουνάκου είναι κοινωνική Ανθρωπολόγος


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (5)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Όχι στους τραμπουκισμούς | 20/06/2012 12:44
    Εγώ προσθέτω,ότι ο ηθοποιός Γιάννης Μπέζος καταχάρηκε τα χαστούκια του Κασιδιάρη.Είπε ο Μπέζος επί λέξει ότι αυτά ήταν χαστούκια κατά του κατεστημένου.ήταν συμβολικά!! Τι κρυάδες ξεστόμισε ο Μπέζος.Αυτά, τα χαστούκια δεν ήταν αλληγορία,ούτε φαντασιακά.Και κόστισαν στην οικονομία της χώρας μας, μεταδόθηκαν παντού και ήλθαν σωρηδόν οι ακυρώσεις κρατήσεων απο Βέλγους ,οι οποίοι ήθελαν να μας έλθουν τουρίστες!!Λοιπόν ,οι ενέργειες του όποιου χιμπατζή μας διασύρουν και απαξιώνουν!!ΜΑΖΕΨΤΕ ΕΠΙ ΤΕΛΟΥΣ ΤΟΝ ΑΝΕΚΔΙΗΓΗΤΟ ΜΠΕΖΟ,ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΙ ΟΤΙ ΚΑΤΑΛΑΒΕ !! ΑΝ ΤΑ ΧΑΣΤΟΥΚΙΑ ΤΑ ΤΡΩΓΕ Η ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ, Η ΝΑΤΑΛΙΑ ΤΣΑΛΙΚΗ,ΘΑ ΤΑ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΟΥΣΕ Ο ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ ΚΥΡΙΟΣ ?? ΑΛΛΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ-ΓΡΟΘΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟ Η ΓΡΟΘΙΑ ΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ. Άκους εκει μαγεύτηκε απ΄τους τραμπουκισμούς των Χρυσαυγιτών !Που είσασταν κύριοι να δίνατε τα αναγκαία χρήματα που έλειπαν απ΄τον ΔΥΣΤΥΧΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΗΣΤΟΥΛΑ που αυτοκτόνησε στο Σύνταγμα??ΑΙΔΩΣ ΑΡΓΕΙΟΙ!! ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΕΧΕΤΕ ΕΔΡΕΣ ΚΑΙ ΛΕΦΤΑ, ΚΟΙ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΕΣ ΕΤΟΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ ΚΟΙΝ.ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ ,ΟΠΩΣ ΕΙΧΕ ΚΑΝΕΙ Ο ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ..ΚΑΙ ΕΝΑ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ,ΟΠΩΣ ΤΟ ΕΙΧΕ ΚΑΝΕΙ ΣΤΑ ΣΤΕΙΡΑ ΕΥΒΟΙΑΣ.Εκτός κι αν ό,τι κάνατε ήταν έτσι για την πάρτη σας!
    Η Λογική
    απάντηση00
     
     
    Βια; " Περιστρεφομαστε" Κωστας Χατζης | 15/06/2012 03:06
    Το αρθρο κανει αξιολογες επισημανσεις με το σκοπο να αφυπνιση τον "χαλαρο " Ελληνα που θελει αλλοι να του βγαζουν το φιδι απο την τρυπα, αλλοι να του λυνουν τα προβληματα που η κουτοπονηρια του δημιουργησε. Ετσι και οι δυο προηγουμενοι σχολιαστες, πετανε το μπαλακι, ο ενας στους δικαστες και ο αλλος στις γυναικες. Αλλοι λενε "εχω παιδια να μεγαλωσω, δεν εχω χρονο για τετοια". Αληθεια; Και σε τι τοπο θα μεγαλωσουν τα παδια σου; Λοιπον η προσπαθεια για την καταπολεμιση της βιας πρεπει να ειναι συλλογικη. αλλοιως θα γινουμε Μεξικο, και τοτε ισως βρης τα παιδια σου πεταμενα στην ακρη καποιας εθνικης. Το οτι εγω πληρωνω δικαστες και αστυνομικους να με προστατευουν, δεν περναει πια. Και στη Νιγηρια τους πληρωνουν μεγαλε. Ξυπνα να δης που σε πηγε η κουτοπονηρια σου. Ξυπνα και ανελαβε δραση. Απαιτησε απο τυς νομοθετες να φτιαξουν σωστους νομους και τους δικαστες να τους εφαρμωσουν. Αλλα εσυ πρωτα θα πρεπει να μαθης να τους σεβεσαι πριν αρχισης να απαιτης απο τους αλλους. Μπορεις; Εγω και μπορω και βοηθαω απο το ταμπουρι μου,, αν και δεν προκειται να δυρισω και να ζησω στον τοπο μου.
    Ενας μεταναστης
    απάντηση30
     
     
    συγχαρητήρια | 14/06/2012 20:36
    Συγχαρητήρια, για το πού καλό αυτό άρθρο Αλεξία. Επιστημονικό, υιοθετεί μια ευρύτερη οπτική. Έχω κουραστεί με τις ηλεκτρισμένες, μονόπλευρες και τελικά πολύ στενόμυαλες απόψεις των δημοσιολογούντων μα και των καθημερινών ανθρώπων γενικά. Δυστυχώς περισσεύει ο κυνισμός και η φιλαυτία. Χρειαζόμαστε όμως νηφάλιες φωνές, λογικές φωνές. Διαφορετικά φοβάμαι ότι η βία θα γιγαντωθεί και η κατάρρευση θα επέλθει. Ο Ηράκλειτος και οι προσωκρατικοί είχαν μελετήσει την κοσμολογική και οντολογική υφή των φαινομένων που εξετάζεις και παραθέτεις.
    συγχαρητήρια
    απάντηση30
     
     
    Ο τόπος αξίζει μιας καλλίτερης Δικαιοσύνης. | 14/06/2012 11:10
    Τόσο η αρθρογάφος, όσο και ένα πρόσφατο, παρόμοιο άρθρο του κ. Πρετεντέρη, το «κόμμα της βίας» πλέκουν έναν αξιόλογο ύμνο κατά της βίας. Ο κόπος τους, όσο και αξιέπαινος να είναι, καταλήγει άχρηστος. Πάει χαμένος. Προσπαθεί με λόγια και εκφράσεις να συμμορφώση το ασυμμόρφωτο, δηλ., μια Κοινωνία που με λόγια δεν διορθώνεται., έχει πάρει τον κατήφορο. Η σοβαρότερη παράλειψη και στα δύο άρθρα είναι, ότι το μόνο όργανο υπεύθυνο για να αντικρούση την βία είναι αποκλειστικά και μόνο η ανεξάρτητη και αντικειμενική Δικαστική εξουσία. Μα, αυτό δεν τονίζεται πουθενά στα άρθρα τους. Η μόνη επιτρεπτή άσκηση βίας είναι αυτή του Κράτους. Αποκλειστικά! Η μόνη εξαίρεση που υπάρχει είναι περίπτωση άμυνας για διάσωση ζωής. Κατόπιν αυτών κανείς δεν έχει το δικαίωμα να ενεργεί αυτοδίκαιαα να ασκεί βία. Τι φταίει; Αυτή η ίδια η Δικαστική Εξουσία, οι εισαγγελικές Αρχές, οι ποιό αρμόδιες που βλέπουν την παρανομία της βίας και δεν εμφανίζονται. Κρύβονται! Το αντίθετο. Αυτεπάγγελτα θα πρέπει να ενεργήσουν. Ανεξάρτητα τι λεέι η κ. Κανέλλη (συγχωρεί, αποφεύγει να ασχοληθεί με το πρόβλημα). Κρύβονται! Άρα ανέχονται την βία ! Να τα αποτελέσματα. Μα το ίδιο κάνει και κάθε κακούργος προκειμένου να σώσει το τομάρι του. Τι, αναμένουν; Σήμερα εγέρθειτι, αύριο σφαλιάρες, μεθαύριο ξυλοκόπημα εντός μάλιστα και σε ΑΕΙ, για την ώρα απειλές για βρέφη και βουλευτές. Σε λίγο θα χτίσουν φούρνους για παραγωγή σαπούνι πρώτης ποιότητας από βρέφη, μετανάστες, βουλευτές. Προβλέπειν, προείδειν προγιγνώσκειν προλαμβάνειν, κραυγάζει η φωνή των προγόνων μας. Που είναι η Δικαιοσύνη; Άλλωστε συντηρείται από τον κόπο και μόχθο του έλληνα φορολογούμενου που έχει την απαίτηση της προστασίας. Αυτή είναι η αδυναμία των δύο αρθρογράφων. Διαθέτουμε Νόμους και Σύνταγμα και μάλιστα σχεδόν ανώτερο και από πολλά Κράτη της ΕΕ, αλλά δεν το εφαρμόζουμε, δεν καταδεχόμεθα να το μνημονεύσουμε υπερήφανα, αλλά κρυβώμαστε, εθελλοτυφλούμε. Τον πραγματικό υπαίτιο αποφεύγουμε να τον αντικρύσουμε στα μάτια. Έλεος! Ο τόπος αξίζει μιας καλλί
    Ι. Μποφιλ
    απάντηση80
     
     
    Εμπρός στον αγώνα | 14/06/2012 08:49
    Η γυναίκα είναι από τη φύση της αντίθετη με τη βία, άρα είναι ο πιο ειλικρινής και αποτελεσματικός πρεσβευτής αντιφασιστικών ιδεών. Ενας άντρας θα δυσκολευτεί περισσότερο να διαδόσει ή να κάνει πράξη τις αντιφασιστικές του αντιλήψεις γιατί γι’ αυτόν η εκδίκηση θα είναι βιαιότερη. Ας μπούνε λοιπόν εμπρός οι γυναίκες σ’ αυτή την προσπάθεια εξοβελισμού της βίας. Νομίζω οι γυναίκες θα διορθώσουν τα λάθη των ανδρών.
    Ο φεμινιστής
    απάντηση81