Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2014
 
 

Ο Ρίγκαν ήταν κεϋνσιανός

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η ανάκαμψη της Αμερικής από την οικονομική κρίση ήταν αναμφίβολα απογοητευτική. Από το 2007 επιμένω ότι βρισκόμαστε σε «ύφεση», σε μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικής αδυναμίας και υψηλής ανεργίας, που επιμένει παρά τα διαλείμματα ανάπτυξης.

Και οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν, βεβαίως _ με αρκετή επιτυχία _ να στρέψουν την κακή κατάσταση σε πολιτικό όφελός τους.

Τους αρέσει να συγκρίνουν τις επιδόσεις του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα με εκείνες του Ρόναλντ Ρίγκαν στην εποχή του οποίου η οικονομία ανάκαμψε. Η ύφεση που αντιμετώπισε ο Ρίγκαν ήταν πολύ διαφορετική από την σημερινή και ευκολότερη στον χειρισμό της. Ομως οι συγκρίσεις Ρίγκαν-Ομπάμα είναι αποκαλυπτικές.

Τουλάχιστον όσον αφορά τις κρατικές δαπάνες, η διαφορά ανάμεσα στους δυο προέδρους ήταν μεγάλη. Τρία χρόνια μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους _ το πρώτο τρίμηνο του 1984 για τον Ρίγκαν και του 2012 για τον Ομπάμα _ ο ένας ξόδευε 14,5% περισσότερα, σε σχέση με τέσσερα χρόνια νωρίτερα, στο ξεκίνημα της κρίσης και στις δυο περιπτώσεις, ενώ ο άλλος 6,4%.

Ισως το έχετε ήδη καταλάβει: ο Ρίγκαν ήταν ο σπάταλος, όχι ο Ομπάμα. Ενώ στην αρχή της προεδρίας του δευτέρου σημειώθηκε μια σύντομη έκρηξη κρατικών δαπανών _ ιδίως για προγράμματα βοηθείας _ η έκρηξη αυτή έχει παρέλθει προ πολλού. Το τελευταίο έτος, οι κρατικές δαπάνες μειώνονται με ρυθμό ανήκουστο από την εποχή μετά τον Πόλεμο της Κορέας.

Γιατί οι κρατικές δαπάνες ήταν υψηλότερες επί Ρίγκαν; Ο «οπλικός κεϋνσιανισμός» _ η συσσώρευση εξοπλισμών _ έπαιξε κάποιον ρόλο. Αλλά η μεγάλη διαφορά ήταν οι πραγματικές κατά κεφαλήν δαπάνες σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο, που συνέχισαν να αυξάνονται επί Ρίγκαν αλλά έχουν μειωθεί σημαντικά σήμερα.

Αυτό με την σειρά του αντικατοπτρίζει αλλαγές στο πολιτικό περιβάλλον. Πρώτον, οι πολιτειακές και τοπικές κυβερνήσεις επωφελούνταν από την αυτόματη βοήθεια της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, ένα πρόγραμμα που ο Ρίγκαν κατήργησε αλλά μόνο αφού πέρασε η ύφεση.

Και το σημαντικότερο, στη δεκαετία του '80 δεν είχε τόση ισχύ το αντιφορολογικό δόγμα όση έχει σήμερα. Συνεπώς, πολιτειακές και τοπικές κυβερνήσεις ήταν πολύ πιο πρόθυμες απ' όσο σήμερα να καλύπτουν προσωρινά ελλείμματα με προσωρινές αυξήσεις στην φορολογία, αποφεύγοντας με αυτό τον τρόπο τις μεγάλες περικοπές στις δαπάνες.

Εν ολίγοις, αν θέλουμε να δούμε μια κυβέρνηση να αντιμετωπίζει χαλεπούς οικονομικούς καιρούς με την πολιτική «φόροι και δαπάνες» που καταγγέλλουν οι Ρεπουμπλικανοί, πρέπει να εξετάσουμε την εποχή του Ρίγκαν _ και όχι του Ομπάμα.
Η οικονομική ανάκαμψη επί Ρίγκαν λοιπόν δείχνει την ανωτερότητα των κεϋνσιανών οικονομικών; Όχι ακριβώς.

Η αλήθεια είναι ότι η ύφεση της δεκαετίας του '80 _ την οποία προκάλεσε λιγότερο ή περισσότερο εσκεμμένα η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (Fed) για να μειώσει τον πληθωρισμό _ ήταν πολύ διαφορετική από την σημερινή που προκλήθηκε κυρίως από την εκτίναξη του χρέους των νοικοκυριών επί Τζορτζ Μπους. Η ύφεση επί Ρίγκαν αντιμετωπίστηκε γρήγορα όταν η Fed αποφάσισε να μειώσει τα επιτόκια, πυροδοτώντας τεράστια άνθιση στα ακίνητα. Η επιλογή αυτή δεν υφίσταται σήμερα διότι τα επιτόκια βρίσκονται ήδη κοντά στο μηδέν.

Η Αμερική πλήττεται σήμερα από το κλασικό λάθος: προσπαθεί να αποπληρώσει χρέη περιορίζοντας τις δαπάνες, αλλά έτσι προκαλεί ύφεση που επιδεινώνει τα προβλήματα χρέους. Αυτή ακριβώς είναι η περίπτωση στην οποία οι κρατικές δαπάνες θα έπρεπε να αυξηθούν προσωρινά ώστε να αντισταθμίσουν τον περιορισμό των ιδιωτικών δαπανών και να χαρίσουν στον ιδιωτικό τομέα χρόνο για να ανακάμψει. Δεν συμβαίνει όμως κάτι τέτοιο.

Η ουσία είναι ότι θα βρισκόμασταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση αν ακολουθούσαμε ένα κεϋνσιανισμό τύπου Ρίγκαν. Ο Ρίγκαν επιχειρηματολογούσε υπέρ του μικρού κράτους αλλά στην πράξη αύξησε τις δαπάνες _ και σήμερα αυτό ακριβώς είναι που χρειάζεται η Αμερική.



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (10)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Ο Κευνς ηταν ξεσαλωμενος ομοφυλοφιλος | 10/06/2012 13:10
    που ψωνιζε αρσενικες πορνες στις γεφυρες του Λονδινου...Ως εκ τουτου,ειναι αναξιοπιστος...Οι κομμουνιστες τυπου Κρουγκμαν-Στιγκλιτζ-Ραιχ που τον θαυμαζουν,δειχνουν τοιουτο-τροπως το χαμηλο πνευματικο τους επιπεδο......
    harrysmatical
    απάντηση02
     
     
    δεν ειναι φαρμακο το αλκοολ σε αλκοολικους | 10/06/2012 10:30
    Ο Κευνς εχει εφαρμογη σε μια χωρα οπως η ΗΠΑ το 1929 με ελαχιστο κρατος και χρεος και οχι στην Ελλαδα τεραστιο χρεος και κρατος
    Κλέων
    απάντηση01
     
     
    REAGAN | 09/06/2012 21:02
    AN O REAGAN ΗΤΑΝ ΚΕΥΝΣΙΝΙΣΤΗΣ ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ ΑΣΤΟΝΑΥΤΗΣ
    ufo
    απάντηση32
     
     
    ο τιτλος της καταξιωσης | 09/06/2012 17:54
    και ο τζοχατζοπουλος Κευνσιανος ηταν....
    anonimos
    απάντηση41
     
     
    Κεϊνσαϊνική πολιτική με Μερκοζί δεν μπορούσε να γ | 09/06/2012 17:19
    Aυτή η πολιτική ήταν η ορθή για το τέλος του 2009! Αυτήν πήγαν να εφαρμόσουν οι Παπανδρέου Κατσέλη τους 6 πρώτους μήνες διότι εκτός από το τεράστιο έλλεμμα υπήρχε ΚΑΙ ΥΦΕΣΗ. Λεφτά σίγουρα υπήρχαν συσσωρευμένα, αφού ό Καραμανλής μείωσε τη φορολόγηση των εχόντων! Τα περιοριστικά μέτρα θα μπορούσαν να εφαρμοστούν μετά την επανεκκίνηση της οικονομίας. Αυτή η πολιτική όμως έγινε κόκκινο πανί για τους Μερκοζί, τις αγορές και την ΕΚΤ! Θυμάμαι τον Τρισέ να μας κουνάει το δάκτυλο και να μας επιπλήττει: "Τα παιχνίδια τελείωσαν"! Η αξιοπιστία της χώρας είχε χαθεί με την απόκρυψη των πραγματικών οικονομικών στοιχείων από την τότε στατιστική υπηρεσία! Η τραγωδία μόλις άρχιζε...! Tώρα, σχεδόν όλα τα κόμματα προτείνουν πολιτικές της κεϊνσαϊνικής θεωρίας "λεφτά υπάρχουν"!
    γιώργος σ.
    απάντηση20
     
     
    It's all Bush fault | 09/06/2012 17:12
    Δυο ονοματα ειναι με εντονα μαυρα γραμματα σ'ολο το αρθρο. Του Μεσσαια Ομπαμα και του διαβολου Μπους. Τι κι αν περασαν τεσσερα χρονια, τι κι αν περασουν εκατον τεσσερα, για ολα θα φταιει ο κακος μπαμπουλας μπους, ποτε οι αλλοι.
    Ανώνυμος / η
    απάντηση01
     
     
    λάθος... | 09/06/2012 15:42
    ο Ρήγκαν ήταν απλά ηλίθιος...
    έτσι απλά...
    απάντηση01
     
     
    ;;; | 09/06/2012 00:49
    Ενταξει, κατι μαθαμε κι απ΄αυτο. Και τι μας νοιαζει εμας, ΤΩΡΑ;
    nikaram
    απάντηση31
     
     
    John M. Keynes | 09/06/2012 00:31
    Ο Keynes είναι η αδιαμφισβήτητα ο πιο μεγαλοφυείς οικονομολόγος της ιστορίας. Η θεωρία του για την αντιμετώπιση κρίσεων είναι ιδιοφυείς, αρκεί να πρόκειται για περίοδο κρίσεως και δυστυχώς εδώ στο Ελλάντα θέλουμε Keynesσιανισμό επί μονίμου βάσεως. Ως συνήθως, μόνο το κομμάτι που μας συμφέρει έχουμε συλλάβει..
    Benny
    απάντηση52
     
     
    Ρε αντε απο δω παλιοκομμουνι... | 09/06/2012 00:13
    που θα πιασεις στο στομα σου τον Μεγαλο Ρηγκαν...
    harrysmatical
    απάντηση33