από metereologos.gr
Σάββατο 26 Μαΐου 2018
 
 

Το γκρεμισμένο ευρωπαϊκό όνειρο της Γαλλίας

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

TO BHMA - THE PROJECT SYNDICATE

Η κρίση στην ευρωζώνη είναι απότοκος της επιμονής της Γαλλίας στο «ευρωπαϊκό σχέδιο», έναν πολιτικό στόχο ο οποίος ετέθη μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν δυο κορυφαίοι Γάλλοι πολιτικοί, ο Ζαν Μονέ κι ο Ρομπέρ Σουμάν πρότειναν την δημιουργία των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης».

Οι δυο άντρες υποστήριζαν πως μια πολιτική ενοποίηση θα λειτουργούσε αποτρεπτικά στο ενδεχόμενο να ξεσπάσει ένας τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος, ενώ η ενοποίηση αυτή θα έκανε την Γηραιά Ήπειρο εξίσου δυνατή με τις ΗΠΑ, παρέχοντας στη Γαλλία έναν σημαντικό ρόλο στις ευρωπαϊκές και διεθνείς υποθέσεις. Η σκέψη αυτή οδήγησε το 1956 στην Συνθήκη της Ρώμης που ίδρυσε μια μικρή περιοχή ελεύθερου εμπορίου, η οποία μετεξελίχθη στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ).

Η ΕΟΚ είχε θετικές οικονομικές συνέπειες, όμως δεν μείωσε τις εθνικές αντιπαραθέσεις ούτε δημιούργησε πολιτική ομοιογένεια. Αυτό το στόχο είχε η συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992: με το σύνθημα «Μια Αγορά, Ένα Νόμισμα», που λανσαρίστηκε το 1990 υπό την ηγεσία του πρώην υπουργού Οικονομικών της Γαλλίας Ζακ Ντελόρ, προλείανε το έδαφος για την κυκλοφορία ενός ενιαίου νομίσματος το οποίο υποτίθεται ότι θα βοηθούσε αυτή την ενωμένη αγορά να λειτουργήσει καλύτερα.

Η Γερμανία - έχοντας μόλις επανενωθεί -, αντιστάθηκε στο ευρώ, υποστηρίζοντας πως πρώτα θα έπρεπε να επιτευχθεί μια πολιτική ενοποίηση. Ωστόσο, επειδή πολλά κράτη δεν θα δέχονταν κάτι τέτοιο, η απαίτηση της Γερμανίας έμοιαζε με κίνηση τακτικής, αρνούμενη να απαρνηθεί το νόμισμα της, το μάρκο, το σύμβολο της οικονομικής της δύναμης και ο παράγοντας της σταθερότητας των τιμών. Τελικά, αναγκάστηκε να υπαναχωρήσει, μόνο όταν ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν έθεσε την αποδοχή του ενιαίου νομίσματος ως όρο για να στηρίξει η Γαλλία την επανένωση των δυο Γερμανιών.

Υπό γαλλική πίεση, η Συνθήκη του Μάαστριχτ απαιτούσε την είσοδο στην ευρωζώνη μόνο στα κράτη που το εθνικό τους χρέος ήταν λιγότερο από 60% του ΑΕΠ τους, ώστε να μπουν και χώρες που υπολείπονταν οικονομικά, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία. Οι οικονομολόγοι που ήταν υπέρ του ευρώ αγνόησαν τις προειδοποιήσεις όσων υποστήριζαν πως η επιβολή του ευρώ σε μια ντουζίνα ετερογενείς χώρες θα δημιουργούσε μια σειρά από σημαντικές επιπλοκές. Η ίδρυση της ευρωζώνης έριξε τα επιτόκια των περιφερειακών κρατών, οδηγώντας εύλογα τις κυβερνήσεις τους στον εξωτερικό δανεισμό για να καλύψουν τις υπέρογκες κυβερνητικές δαπάνες.

Αυτή η τακτική έλαβε τέλος το 2010, όταν η Ελλάδα παραδέχθηκε πως είχε πει ψέματα όσον αφορά στα ελλείμματα του προϋπολογισμού της και το εθνικό της χρέος. Κατά συνέπεια, τρεις μικρές χώρες (Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία) αποδέχτηκαν βοήθεια από το ΔΝΤ μαζί με την επιβολή επώδυνων μέτρων αυστηρής λιτότητας.

Οι συνθήκες σήμερα στην Ελλάδα είναι απελπιστικές κι ενδέχεται να οδηγήσουν μέχρι και στην έξοδό της από την ευρωζώνη, ενώ κι η Ισπανία διατρέχει παρόμοιο κίνδυνο, λόγω της οικονομικής αδυναμίας των τραπεζών της και των ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό των τοπικών κυβερνήσεων.

Η Ευρώπη οδηγείται λοιπόν προς μια γερμανικής εμπνεύσεως «δημοσιονομική ενοποίηση», μια κενή χειρονομία των κρατών-μελών της Ε.Ε. στην προσπάθειά τους να προσποιηθούν πως κατευθύνονται προς μια πολιτική ενοποίηση.

Το «ευρωπαϊκό σχέδιο» που είχαν κατά νου οι δυο Γάλλοι πολιτικοί πριν από 70 χρόνια προφανώς απέτυχε κι αντί για τους δεσμούς φιλίας και το αίσθημα ενός κοινού στόχου, πλέον στην Ευρώπη υπάρχουν συγκρούσεις και αταξία.

Ο διεθνής ρόλος της Ε.Ε. συρρικνώνεται σταδιακά, με το πάλαι ποτέ G-5 να έχει μετατραπεί σε ένα διευρυμένο G-20, ενώ η Γερμανίδα Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ θέτει συνεχώς νέους όρους στην ευρωζώνη και η φιλοδοξία της Γαλλίας να ηγηθεί της Ε.Ε. εξανεμίζεται.

Ακόμη κι αν τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη διατηρήσουν το κοινό νόμισμα, θα είναι επειδή η έξοδος από το ευρώ θα είναι ιδιαιτέρως επώδυνη οικονομικά. Τώρα που αποκαλύφθηκε όλο το εύρος των αδυναμιών του ενιαίου νομίσματος, το ευρώ θα συνεχίσει να μας απασχολεί ως πηγή προβλημάτων παρά ως ένας δρόμος για την εδραίωση μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής εξουσίας.

*O Mάρτιν Φέλντσταϊν είναι καθηγητής Οικονομικών στο Χάρβαρντ και τέως πρόεδρος του Εθνικού Ινστιτούτου Οικονομικής Έρευνας των ΗΠΑ.


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (6)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Οικονομολόγος η Πολιτολόγος ; | 27/06/2012 20:30
    Οικονομοlόγος η Πολιτολόγος ; Chacun son place : Ο καθένας στον κλάδο του. Ο αρθρογράφος ανήκει μεν στο ελίτ των αμαρικανών οικονομολόγων, αλλά η προαπάθειά του να διατυπώσει μίαν έγκυρη άποψη σε πολύπλοκα πολιτικά θέματα απέτυχε. Θα αναφέρουμε μερικά από τα ποιό σημαντικά προβλήματα που εστιάζουν από ανέκαθεν στο κέντρο των προστριβών μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας. 1. Στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο έχει ταπεινωθεί στρατιωτικά η Γαλλία, αν και είχε στη διάθεσή της ποιό μοντέρνα όπλα. Η Γαλλία η Grande Nation, είχε επί δεκαετίες ένα μεγάλο ψυχολογικό πρόβλημα. 2. Η συμμετοχή της Γαλλίας στην κατατρόπωση της φασιστικής Γερμανίας δεν έχει παίξει αποφασιστικό ρόλο. Έτσι ήταν η επιρροή των Αμερικανών και των Άγγλών στην κατακτημένη Γερμανία ιδιαίτερα προσδιοριστική. 3. Οι σχέσεις μεταξύ της Γαλλίας από το ένα μέρος, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ από το άλλο μέρος ήταν πολύ προβλήματικές. Η Γαλλία υπογράμιζε συχνά την „εθνική κυριαρχία „ και προσπαθούσε ανεπιτυχώς να παίξει στη Ευρώπη έναν ηγετικό ρόλο. Μόνο στον στρατιωτικό τομέα έλαβε χώραν με την απόκτηση της ατομικής βόμβας μία αισθητή αναβάθμιση της Γαλλίας. 4. Η Γερμανία δεν μπορούσε ούτε ήθελε να παίξει αποφασιστικό ρόλο στην ματαπολεμική Ευρώπη. Έθεσε στο επίκεντρο των προσπαθειών της την βιομηχανία και γενικά την προώθηση της οικονομίας και τις μεταρρυθμίσεις με μεγίστη επιτυχία. Αποδέχθηκε την γαλλική πρόταση για την δημιουργία μίας νέας τάξης στην Ευρώπη επί τη βάσει της δημιουργίας κοινών οργανισμών. Η Γαλλία έχει όμως πολλάκις εκμεταλλευθεί οικονομικά την πολιτικά αδύναμη θέση της Γερμανίας . Ύστερα από την επανένωση της Γερμανίας έχει περατωθεί πλέον ο καθοριστικός ρόλος της Γαλλίας στην ΕΕ. 5. Η Γερμανία προτιμά την πολιτική ένωση ,ενώ η Γαλλία δεν θα αποδεχθεί ποτέ την εκχώρηση κυρίαρχων εξουσιών στην ΕΕ. Ενδιαφέρεται πρωτίστως για την οικονομική συμμετοχή της Γερμανίας. Ιστοσελ. : http://panosterz.de
    Παναγιώτης Δ. Τερζόπουλος ( Panos Terz )
    απάντηση00
     
     
    Lathrepibates sto euro... | 02/06/2012 05:41
    To lathos ksekinaei apo ti stigmi pou mpikane lathrepibates (Ellas). Politiki enosi den noite me laous pou den simerizese tis idies axies. Ti douleia exei h Europi me xores san tin Ellada? O ellinikos laos me dimokratikous laous san tous Ollandous h' tous Souidous kai tous Polonous? Enas laos pou exei Koumounistes kai Nazi sto koinoboulio tou den exei thesi stin EU kai sto euro. To kalitero pou exei na kanei h EU einai na apobalei tous lathripebates tou euro.
    Jannis
    απάντηση11
     
     
    πραγματική ένωση | 01/06/2012 21:54
    Αν και για διαφορους λόγους είμαι πολύ πιο κοντά στις θέσεις της Γαλλίας από αυτές της Γερμανίας θα πρέπει να παραδεχτώ ότι οι Γερμανοί είχαν απόλυτο δίκαιο προωθώντας την πολιτική ένωση πριν από την νομισματική. Η νομισματική ένωση χωρίς κοινή οικονομική πολιτική μας έφερε εδώ. Δεν μπορεί να υπάρχει κοινή δημοσιονομική πολιτική χωρίς πραγματική οικονομική πολιτική. Όπως εξάλλου το πρόβλημα της μετανάστευσης δεν μπορεί να λυθεί από την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα αλλα από όλη την ΕΕ, το ίδιο για την άμυνα κλπ. Προσωπικά εύχομαι η κρίση να επιιτρέψει σε όλους να καταλάβουν, πέρα από στείρους εθνικισμούς, ότι μας χρειάζεται πιο "πολύ Ευρώπη" δηλαδή συντονισμός, αλληλεγγύη και πραγματική ένωση.
    Vi.Ma
    απάντηση20
     
     
    και ομως δειχνει το μελλον | 01/06/2012 17:48
    Το σχόλιο αν και ρηχό οπως πολυ σωστα ειπε ο "wishful thinking" δειχνει το μελλον της Ευρωπαικης οικογενειας ασχετα αν εμεις επιθυμουμε να ειμαστε μελη της η οχι. Εαν δεν υπαρξει και η πολιτική ενοποιηση με την παραδοχή των ¨δυνατων¨οικονομικά κρατων να μεταφερουν μερος των πλεονασματων τους στο νοτο η ευρωζωνη θα διαλυθει.Ενας αλλος ποιο ανωδυνος τροπος απο τον αποπληθωρισμο της Ελλαδος Ιταλιας Ισπανιας και πορτογαλίας και αλλων αδυναμων χωρων θα ηταν να αυξησει τους μισθους της η Γερμανια ωστα να αυξησουν ετσι οι αλλαε χωρες την ανταγωνιστικότητά τους με λιγότερες παραπλευρες απωλειες.Αλλα εδω στην Ελλαδα οι πολιτικοι δεν αντεχουν να πουν αυτο που ολοι ξερουμε αλλα αρνουμαστε να καταλάβουμε.....Οτι ΧΡΕΟΚΩΠΗΣΑΜΕ!!! και τις συνεπειες της δικη μας χρεωκοπίας θα τις πληρωσουμε εμεις με οποιο νομισμα και αν εχουμε .Με το ευρω (πιστευω) μας δινεται η δυνατότητα να προσαρμοστουμε σταδιακά αποφευγοντας το χαος αλλαγης νομισματος και τις ακολουθες κοινωνικές συνεπειες. Ας μην γελιωμαστε και να επιστρεψουμε στο δικο μας νομισμα για να αποφευχθει η καταρευση παλι χρηματοδοτηση θα χρειαστουμε ..απλα δεν θα το λεμε μνημονιο αλλα καπως αλλιως.Στην Ελλάδα εχουμε μαθει να παιζουμε με τις λέξεις για να μην αντιμετωπιζουμε την πραγματικότητα. Ο ΓΑΠ το πρωτο πραγμα που εκανε οταν ανεβηκε στην εξουσια αλλαξε τα ονοματα των υπουργειων γιατι ετσι πισταυε οτι θα αλλαζε η λειτουργια τους. Ετσι και αυτοι που δεν τους πειραζει και τοσο η αλλαγη του νομισματος δεν λένε οτι αποπληθωρισμός(μειωση των εισοδηματων) θα υπάρξει ετσι και αλλιως. Απλά οι βρωμικοι πολιτικοι μας μπορουν να διχειριστουν καλυτερα την κριση με τοπικο νομισμα για τους διορισμους και τα ρουσφετια τους τυπωνωντας πληθωριστικες δραχμες ασχετα με το εαν η μειωση της αγοραστικής δυναμης θα ειναι ιδια για να μην πω χειροτερη. Το μνημονιο δεν ειναι τιποτα αλλο απο ενα διαχειριστικο εργαλειο κρισης και τιποτα αλλο ΔΕΝ σε βγαζει απο αυτην. Απο την κριση θα βγουμε μαζί με τις αλλες χωρες μετα απο την (εαν υπαρξει) ενοποιηση η....
    cook
    απάντηση40
     
     
    αφού έκανε μια επί τροχάδην... | 01/06/2012 15:58
    ιστορική αναδρομή, κάπως ρηχή, το άρθρο καταλήγει σε μια σειρά συμπερασμάτων, δίχως να προσφέρει καμιά αιτιολόγηση. Ακόμα και αν ο Φέλντστάϊν γνωρίζει κάτι που εμείς αγνοούμε, το γεγονός είναι πως δεν το επικαλείται. Η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων αναφορικά με το μέλλον της ευρωζώνης δείχνει εντελώς παρακινδυνευμένη.
    wishful thinking?
    απάντηση71
     
     
    Εξαιρετικό άρθρο ... | 01/06/2012 14:34
    ... Όμως είναι απλά μια αφήγηση της Ιστορίας.
    Ανώνυμος / η
    απάντηση41