από metereologos.gr
Πέμπτη 24 Μαΐου 2018
 
 

Η φαντασιακή κοινότητα του ευρώ πρέπει να διατηρηθεί

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

ΤΟ ΒΗΜΑ - The Project Syndicate

Μεγάλη σημασία, ίσως πολύ μεγάλη, έχει δοθεί στο ενδεχόμενο διάλυσης της ευρωζώνης. Πολλοί πιστεύουν ότι μια τέτοια διάλυση - αν, ας πούμε η Ελλάδα εγκατέλειπε το ευρώ και επέστρεφε στη δραχμή - θα αποτελούσε μια πολιτική αποτυχία, η οποία θα απειλούσε τελικά την σταθερότητα της Ευρώπης.

Το είπε πολύ καθαρά η καγκελάριος της Γερμανίας, Ανγκελα Μέρκελ, πέρυσι τον Οκτώβριο: «Κανείς δεν θα πρέπει να πιστέψει ότι άλλος μισός αιώνας ειρήνης και ευημερίας στην Ευρώπη είναι εξασφαλισμένος. Ετσι σας λέω: αν αποτύχει το ευρώ, αποτυγχάνει η Ευρώπη. Αυτό δεν πρέπει να συμβεί. Κανένας μας δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις αν αποτυγχάναμε».

Πράγματι, περισσότεροι από 250 πόλεμοι έγιναν στην Ευρώπη, από την αρχή της Αναγέννησης στα μέσα του 15ου αιώνα. Ετσι, δεν είναι κινδυνολογικό να ανησυχεί κανείς δημοσίως για την διατήρηση του αισθήματος της κοινότητας που απολαμβάνει η Ευρώπη τον τελευταίο μισό αιώνα.

Ωστόσο, αναρωτιέμαι: είναι άραγε ένα κοινό νόμισμα η απαραίτητη προϋπόθεση αβρότητος ανάμεσα στα έθνη; Στην πραγματικότητα, η οικονομική ενοποίηση συνήθως ακολουθεί, δεν προηγείται, του επιτεύγματος της πολιτικής ενοποίησης.

Οι σημαίες μπορεί να προκαλούν μεγαλύτερη έμπνευση ως σύμβολα ενός κοινού πεπρωμένου από ό,τι ένα νόμισμα. Αλλά οι περισσότεροι από εμάς δεν κυκλοφορούμε κρατώντας σημαίες, και πολλοί δεν τις κρατάνε καθόλου, παρά μόνο σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει μια σημαία, αλλά σπανίως την βλέπουμε εκτός των κυβερνητικών κτιρίων της ΕΕ.

Αντιθέτως, ένα νόμισμα που το βλέπουμε κάθε ημέρα στις συναλλαγές μας, μπορεί να λειτουργήσει ως μόνιμη, αν και λανθάνουσα, υπόμνηση ταυτότητας. Χρησιμοποιώντας το, κάποιος έχει την ψυχολογική εμπειρία της συμμετοχής μαζί με άλλους σε ένα κοινό εγχείρημα, επομένως αναπτύσσει ένα αίσθημα εμπιστοσύνης, και προς το εγχείρημα, και προς τους άλλους που συμμετέχουν.

Κάθε νομισματική ένωση επιλέγει σύμβολα κοινών πολιτισμικών αξιών για τα κέρματα και τα χαρτονομίσματά της, έτσι που αυτά τα σύμβολα γίνονται μέρος του αισθήματος μιας κοινής ταυτότητας. Βλέπουμε τα πρόσωπα ανθρώπων στα χαρτονομίσματα τόσο συχνά, ώστε μας φαίνονται σαν μέλη της οικογένειάς μας. Δημιουργείται έτσι αυτό που ο αγλλο-ιρλανδός πολιτικός επιστήμονας Μπένεντικτ Αντερσον αποκάλεσε «φαντασιακή κοινότητα» (στο διάσημο βιβλίο του «Φαντασιακές κοινότητες - Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισμού» - 1983).

Η σύγχρονη ηλεκτρονική τεχνολογία δεν αναμένεται να καταργήσει σύντομα τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα, άρα έχουμε ακόμη αρκετό καιρό για να εκμεταλλευθούμε την συμβολική αξία ενός κοινού νομίσματος.

Ακόμη και αν διαλυθεί η ευρωζώνη, κάθε ευρωπαϊκή χώρα θα μπορούσε μεν να υιοθετήσει ένα διαφορετικό νόμισμα, αλλά διατηρώντας τα κοινά σύμβολα. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να υπάρξει ένα ελληνικό ευρώ, ένα ισπανικό ευρώ κλπ. Τα χαρτονομίσματα θα μπορούσαν να δείχνουν ακόμη και τις ίδιες εικόνες με τις γέφυρες που βλέπουμε σήμερα στα ευρώ.

Ακόμη και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές θα έπρεπε να είναι ικανές να παράγουν σύμβολα ειρήνης, εμπιστοσύνης και ενότητας. Πιστεύω ότι αν η Ευρώπη καταφέρει να κρατήσει ζωντανά αυτά τα σύμβολα, ακόμη και μια διάλυση της ευρωζώνης δεν θα είχε για τη Γηραιά Ηπειρο τις τόσο ζοφερές πολιτικές επιπτώσεις που προβλέπουν πολλοί.

* Ο Ρόμπερτ Τζ. Σίλερ είναι καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο Yale, στις ΗΠΑ.


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (3)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    καλά αγόρι μου... | 23/03/2012 15:29
    πες μας τώρα για το φαντασιακό δολλάριο, αυτό το πράσινο χαρτάκι, που τυπώνουν κάθε τρεις και δυο για να πληρώσουν χρέη. Κάτι ανόητους σαν και εσένα βλέπω αγόρι μου και γελάω. Όσο και να βαράτε το Ευρώ δεν μπορείτε να το γκρεμίσετε με τα λόγια. Δες τους, το έριξαν από 1.5 στο 1.17 και ήδη έχει ξεπεράσει το 1.30. Στο μέλλον πάμε για 2.
    αντε γειά
    απάντηση31
     
     
    Η Ευθύνη της Ευρώπης μας | 23/03/2012 08:54
    Η σκεπτόμενη Αμερική (Yale University) μήπως απειλείται από μια Ευρώπη ενωμένη; μήπως , λέω μήπως προσπαθεί να μας πείσει πως η νομισματική διάλυση δεν θα ήταν τόσο καταστροφική ; (υπό την αιγίδα των ΗΠΑ;) Αναμφισβήτητα οι ΗΠΑ επί ψυχρού Πολέμου ευλόγησαν την Ένωση της Δυτικής Ευρώπης. Πίεσαν το Ηνωμένο Βασίλειο να λάβει μέρος ώστε να περιορισθεί ο καρκίνος του κομμουνισμού. Επένδυσαν δισεκατομμύρια στην αναστήλωση της αιμορραγούσας Γηραιάς Ηπείρου. Τίποτε άλλωστε δεν γινόταν στον "ελεύθερο" κόσμο, δίχως την έγκριση του καπιταλιστικού γίγαντα. Μισό αιώνα αργότερα, με την Σοβιετική Ένωση στα βιβλία της ιστορίας, μήπως όμως η Ευρώπη αποφάσισε να κάνει το επόμενο ανεξάρτητο βήμα; Μήπως αισθανθήκαμε την ανάγκη να προβάλουμε τις δικές μας αξίες , να πρωταγωνιστήσουμε ξανά σε Παγκόσμιο επίπεδο Ενωμένοι; Μήπως , στον επόμενο μισό αιώνα η Ευρώπη στραφεί προς την Ανατολή; Βρει κοινές ρίζες με την προ Σοβιετική Ρωσία; Εννοείται όχι στο βραχυπρόθεσμο μέλλον, ο ομφάλιος λώρος που διασχίζει τον Ατλαντικό είναι ακόμα πολύ δυνατός. Εάν οι Τούρκοι πιστεύουν ότι η θέση τους είναι στην Ευρώπη , οι Ρώσοι δεν έχουν το ίδιο δικαίωμα; Η Αμερική θυσίασε χιλιάδες στρατιώτες ώστε να μας απελευθερώσει από τον Ναζισμό. Η συμβολή της στην σημερινή ευημερία μας είναι ιστορικώς ανεκτίμητη. Από την άλλη μεριά, δεν μπορώ να ξεχάσω και τα σχεδόν 20 εκατομμύρια απώλειες των Ρώσων. Μια Ευρώπη Ενωμένη (με η χωρίς την ουτοπία της Ρωσικής προσκόλλησης ), θα μπορούσε αποτελεσματικά όχι μόνο να αντισταθμίσει την επιρροή των ΗΠΑ στο Παγκόσμιο σκηνικό, αλλά και να τους εξευγενίσει. Οι ΗΠΑ εδώ και δυο δεκαετίες είναι Παντοκράτορες και νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν πολέμους, να ανεβάζουν και να κατεβάζουν δικτάτορες στο όνομα του καπιταλισμού τους ανενόχλητοι. Η Ευρώπη μας οφείλει να τους συνετίσει όχι με πυρηνικές κεφαλές, αλλά με την επιτυχία του κοινωνικό οικονομικού μοντέλου (Σκανδιναβικής προέλευσης) και της εξωτερικής πολιτικής (απελευθερωμένη από αποικιοκρατικούς σκελετούς). Η Ευρώπη οφείλει να ε
    Ladyboygirl
    απάντηση30
     
     
    ειθε | 22/03/2012 14:08
    Το αναμενομενο και λυτρωτικο θα ηταν να γινοταν απο 'φαντασιακη" πραγματικη κοινοτητα.
    anonimos
    απάντηση10