Παρασκευή 25 Απριλίου 2014
 
 

Κοινωνία και δημοκρατία σε κίνδυνο

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Το περασμένο Σάββατο διοργανώθηκαν σε μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και ολόκληρου του κόσμου διαδηλώσεις με το σύνθημα «Είμαστε όλοι Ελληνες». Η πρωτοφανής αυτή κινητοποίηση υπέρ της Ελλάδας έγινε δεκτή και προβλήθηκε στη χώρα μας ως ένα άλλο δείγμα «φιλελληνισμού», χωρίς να αναλύονται ιδιαίτερα τα κίνητρα, οι στόχοι και η ιδεολογικοπολιτική ταυτότητα των διαδηλώσεων. Με την ευκολία των μανιχαϊκών διακρίσεων, παρουσιάζεται η διεθνής στάση απέναντι στην Ελλάδα κατηγοριοποιημένη ανάμεσα σε «εχθρούς» και «φίλους», «μισέλληνες» και «φιλέλληνες». Αλλά και μέσα στην Ελλάδα κυριαρχεί στα ΜΜΕ ένας εξίσου απλουστευτικός διχασμός ανάμεσα σε «μνημονιακούς» και «αντιμνημονιακούς».
Το γεγονός ότι όλη η συζήτηση για την «ελληνική κρίση» μονοπωλείται από τεχνοκράτες και πολιτικούς έχει περιθωριοποιήσει τη φωνή της ίδιας της κοινωνίας, ελληνικής και ευρωπαϊκής, και έχει υποβαθμίσει το εύρος και τη σημασία της βαθιάς μεταμόρφωσης που υφίσταται η χώρα μας στο όνομα της εξόδου από την κρίση. Από τη μια πλευρά, λοιπόν, αναβιώνει ένας ακραία ρατσιστικός λόγος που παρουσιάζει την «ελληνική ιδιαιτερότητα» (δηλαδή οι Ελληνες είναι τεμπέληδες και λαμόγια) ως κύρια - αν όχι μοναδική - αιτία της κρίσης. Από την άλλη πλευρά, εμφανίζεται ως απάντηση εκ μέρους της Ελλάδας άλλοτε ένας εθνολαϊκιστικός και αντιευρωπαϊκός λόγος, με κραυγές για την αρχαία Ελλάδα και την ελληνική «λεβεντιά», και άλλοτε δηλώσεις εθνικής «υπερηφάνειας» απέναντι στην «αγνώμονα» Ευρώπη. Στην - γνωστή στην ευρωπαϊκή ιστορία - επιχείρηση ταπείνωσης και στιγματισμού ενός ολόκληρου λαού απαντά ένας εγχώριος αμυντικός, αντιμνημονιακός και μη, εθνικισμός. Εξαιτίας αυτού του νέου διπολισμού, όποιος υπερασπίζεται το μνημόνιο τοποθετείται αυτονόητα στη φιλοευρωπαϊκή, εκσυγχρονιστική μερίδα, ενώ, αντιθέτως, όποιος το επικρίνει χαρακτηρίζεται εξίσου αυτονόητα ως αντιευρωπαϊστής.
Εν τούτοις όποιος διαβάσει τα κείμενα που δημοσιεύονται με αφορμή τη διεθνή κινητοποίηση υπέρ της Ελλάδας θα διαπιστώσει ότι το σύνθημα «Είμαστε όλοι Ελληνες» δεν είναι απλώς μια πράξη αλληλεγγύης στο όνομα κάποιων οικουμενικών, ανθρωπιστικών αξιών. Πολλοί ευρωπαίοι διανοούμενοι, πολιτικές ομάδες και κόμματα επισημαίνουν ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε εργαστήρι νεοφιλελεύθερου φονταμενταλισμού, όπου διακυβεύονται κοινωνικά και δημοκρατικά κεκτημένα της μεταπολεμικής Ευρώπης. Είναι θέμα χρόνου οι πολιτικές που εφαρμόζονται στον σημερινό «παρία» της Ευρώπης να επεκταθούν σε άλλες χώρες, που σήμερα πλανώνται ότι είναι ασφαλείς επειδή θεωρούν ότι «εμείς δεν είμαστε Ελληνες».
Στην Ελλάδα εξάλλου η συνειδητοποίηση του αδιεξόδου και της επείγουσας ανάγκης για αντίδραση κινητοποιεί όλο και περισσότερους πολίτες. Ηδη πριν από την ψήφιση του δεύτερου μνημονίου μια ομάδα 130 πολιτών από διαφορετικούς χώρους ανέλαβε πρωτοβουλία για τη διακίνηση ενός κειμένου «για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας». Το κείμενο αυτό, το οποίο ήδη έχει συλλέξει περισσότερες από οκτακόσιες υπογραφές εντός και εκτός Ελλάδας, είχε ως στόχο να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, την υπονόμευση θεμελιωδών δημοκρατικών θεσμών και τη διάλυση της ευρωπαϊκής ενότητας.
Μέσα από τη δίκαιη αγανάκτηση για το «παλαιό καθεστώς» και την απαξίωση του πολιτικού συστήματος, προβάλλονται και επιβάλλονται λύσεις αυταρχικές και αντιδημοκρατικές. Σε ολόκληρη την Ευρώπη διατυπώνονται επιχειρήματα υπέρ κυβερνήσεων τεχνοκρατών, που δεν θα είναι εκλεγμένοι μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, ως των μόνων ικανών να «σώσουν» τις χώρες τους. Ισως χρειάζεται να θυμηθούμε, με μια αναδρομή σε ιστορικά παραδείγματα, τι σημαίνει ιδεολογικά και πολιτικά η αναζήτηση ή η εμφάνιση αυτόκλητων «σωτήρων». Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτό το είδος «κοινοβουλευτικού πραξικοπήματος» γίνεται αποδεκτό ως μια κανονικότητα ακόμη και από ανθρώπους που δεν ανήκουν στην άκρα Δεξιά. Μέσα στο ίδιο ακριβώς πνεύμα προβάλλονται προτάσεις για κυβερνήσεις «αρίστων», εκείνων που διαθέτουν τη γνώση και την ικανότητα (σύμφωνα με την εκτίμηση ποιου άραγε;) να κυβερνήσουν το μισοβουλιαγμένο καράβι. Και πάλι, δεν χρειάζονται βαθιές πολιτικές αναλύσεις για να αντιληφθεί κάποιος τη διολίσθηση προς την ολιγαρχία.
Σε επίπεδο κοινωνίας, το κόστος της «διάσωσης» είναι πλέον δυσβάστακτο. Κάθε μέρα, με την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και τις οριζόντιες μειώσεις μισθών και συντάξεων, βαθαίνουν οι κοινωνικές ανισότητες. Αντί το κόστος να το πληρώσουν οι εύπορες ομάδες του πληθυσμού, γίνεται ακριβώς το αντίθετο: οι πλέον ευάλωτες ομάδες οδηγούνται στην εξαθλίωση και κάτω από το όριο της φτώχειας. Παρακολουθούμε την εφαρμογή ενός νέου κοινωνικού δαρβινισμού, όπου όλοι όσοι δεν «παράγουν» αρκετά ή δεν έχουν αρκετή οικονομική και πολιτική ισχύ οδηγούνται στην εξαφάνιση. Πρόκειται κυριολεκτικά για έγκλημα.
Οι εξελίξεις αυτές δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα. Αφορούν ολόκληρη την Ευρώπη, γιατί οι αξίες που διακυβεύονται στην Ελλάδα είναι πρωτίστως ευρωπαϊκές αξίες. Αφορούν επίσης την Ευρώπη γιατί, για μία ακόμη φορά, καλλιεργούνται μεταξύ των λαών της μίσος και αμοιβαία απαξίωση. Στη θέση του παλαιού διχασμού μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, ξεφυτρώνει τώρα ο διχασμός μεταξύ Βορείων και Νοτίων. Η κίνηση «για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας» θέλει να αναδείξει ακριβώς αυτούς τους κινδύνους και να υπερασπιστεί την Ευρώπη, ως μια κοινότητα πολιτικών ελευθεριών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Η πρωτοβουλία «Για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας» διοργανώνει ανοιχτή συζήτηση στο Αμφιθέατρο Δρακόπουλου (Πανεπιστήμιο Αθηνών) την προσεχή Πέμπτη 1 Μαρτίου, στις 6 μ.μ.

Η κυρία Χριστίνα Κουλούρη είναι καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (3)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    ΟΥΤΕ ΓΕΡΜΑΝΟΤΣΟΛΙΑΔΕΣ,ΟΥΤΕ ΕΛΛΗΝΑΡΑΔΕΣ | 28/02/2012 14:47
    Εννοείται πως δεν συμφωνούν όλοι οι Έλληνες με το δίπολο των Γερμανοτσολιάδων ή των Ελληναράδων. Αυτά είναι ψευτοδιλήμματα που διχάζουν τους ανθρώπους και τους κάνουν μισαλόδοξους. Αν αφήνουμε τον εαυτό μας να αναζητεί σωτήρες ή μιάσματα είναι βέβαιο πως γυρίζουμε πολύ πίσω και η ανθρώπινη υπόσταση ,ο άνθρωπος χάνει πολλά από αυτά που έχει κατακτήσει:το δικαίωμα στη διαφορετικότητα,την πολιτισμικά ιδιαιτερότητα,τη σύνθεση των πολιτισμών,την ελευθερία έκφρασης κ.λ.π.
    Ιγνατίου Γιώργος
    απάντηση21
     
     
    και τώρα χωρίς λεφτά τι θα κάνουμε; | 26/02/2012 19:27
    Όταν σταματεί η επιδοτούμενη παραχάραξη της ιστορίας γιατί τα "λεφτά δεν υπάρχουν", αρχίζει ο αριστερισμός και ο πολιτικός ακτιβισμός. Δεν είναι όμως τόσο εύκολες οι σημερινές εποχές. Γνωριζόμαστε πλεον καλά στην Ελλάδα. Άλλο το 1990, 2000, άλλο το 2012.
    Σ.Α.
    απάντηση63
     
     
    Οι εθνοαποδομητές ανησυχούν! | 26/02/2012 10:32
    Οι έξαλλοι εθνοαποδομητές ττα προηγούμενα χρόνια ήταν απασχολημένοι με την εθνοαποδόμηση και την εθνομηδενιστική προπαγάνδα υπό τη φιλόξενη στέγη του μεταμοντέρνου ΠΑΣΟΚ που φρόντιζε και για τη σίτιση τους μαζί με διάφορες άλλες ΜΚΟ....Ταυτόχρονα οι αριστεριστές εθνομηδενιστές υποβάθμισαν τις ταξικές αναφορές της αριστεράς μετατρέποντας την σε μεταμοντέρνο αφασιακό χυλό σε αντιπαράθεση με το εθνικό κράτος και την εθνική ταυτότητα. Ορισμένοι εξ αυτών (Δραγώνα, Ρεπούση, Λιάκος, Κουλούρη, κα) προσαρτήθηκαν ευκαιριακά στο πασοκ (που ως κόμμα χωρίς θεωρία αλλά μοναδικό συνεκτικό ιστό την εξουσία και τη νομή των δανεικών) αλώθηκε από χαζοχαρούμενο αριστερισμό σε βαθμό γραφικότητας. Τώρα που το ΠΑΣΟΚ τελείωσε οι εθνομηδενιστές ανακύπτουν το κακό μνημόνιο και ω!!! ναι!!! ανησυχούν για τα πάθη του ελληνικού λαού που τόσο σιχαίνονται αναζητώντας ταυτόχρονα κάποια νέα αριστερίστικη στέγη για να ξεπλύνουν το κακό ΠΑΣΟΚ. Γελοίο; Ασφαλώς, τι άλλο θα ήταν;
    Κ. Παπαρηγόπουλος
    απάντηση103