από metereologos.gr
Δευτέρα 16 Ιουλίου 2018
 
 
Κατρανίδης Στέλιος Δ. Καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 

«Λεφτά υπάρχουν» σε φόντο γαλάζιο!

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

«Ανάπτυξη, χρειάζεται ανάπτυξη» ήταν και πάλι η επωδός του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για την αντιμετώπιση της τρέχουσας οικονομικής κρίσης. Τι είναι και πως επιτυγχάνεται όμως η ανάπτυξη, αυτό δεν το ακούσαμε. Είναι άραγε θέμα πολιτικής βούλησης ή ίσως κάτι πιο δύσκολο, ένα σύνθετο δηλαδή οικονομικό γεγονός για το οποίο απαιτούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις; Αν είναι έτσι, τότε ποιες είναι αυτές;

Παρά το γεγονός ότι τα ερωτήματα αυτά σε επίπεδο οικονομικής θεωρίας έχουν προ πολλού απαντηθεί, στην τρέχουσα πολιτική αντιπαράθεση η σχετική συζήτηση έχει προσλάβει έναν μεταφυσικό χαρακτήρα. Κυρίως δε, όταν εμφανίζεται πως ορισμένοι επιθυμούν την ανάπτυξη περισσότερο από κάποιους άλλους, οι οποίοι για αδιευκρίνιστους λόγους, αμφισβητούν την αναγκαιότητά της, καθυστερώντας μάλιστα κάθε μέτρο σε αυτήν την κατεύθυνση.
Ας συμφωνήσουμε τουλάχιστον στο στοιχειώδες: Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις.

Η πραγματοποίηση όμως επενδύσεων, προϋποθέτει δυο πράγματα: σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον και φθηνό χρήμα. Διαφορετικά, σε συνθήκες για παράδειγμα εκτεταμένης μακροοικονομικής αβεβαιότητας, το φυσιολογικό ρίσκο μιας επένδυσης κατά κανόνα πολλαπλασιάζεται. Ακόμα περισσότερο, όταν το διαθέσιμο δανεικό χρήμα είναι λίγο οι αποδόσεις τους μειώνονται και η πραγματοποίησή τους ακόμα δυσκολότερη. Για να έρθουμε στα δικά μας: τι από τα δύο δεν ισχύει σήμερα στην Ελλάδα;

Στην πραγματικότητα, αυτό που εννοούν, όσοι μάλλον αυτιστικά επαναλαμβάνουν τα σχετικά αναπτυξιακά φληναφήματα, δεν αφορά στην πραγματοποίηση επενδύσεων. Πρόκειται για επανάληψη της πεπατημένης, της πρακτικής δηλαδή, που οδήγησε τη χώρα στη σημερινή της κατάντια. Πιστή στην εφαρμογή του συνθήματος «Δώστε την Ελλάδα μας πίσω», η όλη σύλληψη εξαντλείται στην ιδέα επανεκίνησης της αγοράς, μέσω ενίσχυσης της κατανάλωσης, χωρίς όμως αναφορά στις πιθανές πηγές χρηματοδότησής της. Εν προκειμένω, έχουμε τη νέα εκδοχή του ιστορικού πλέον «λεφτά υπάρχουν» της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης του Σεπτεμβρίου του 2009.

Παρ'ότι δεν υπάρχει στην πρόσφατη ιστορία πολιτικό σύνθημα που να διακωμωδήθηκε περισσότερο, η ουσία του αποτελεί τον πυρήνα της σύγχρονης αναπτυξιακής παραφιλολογίας. Για ορισμένους, εξακολουθεί να ισχύει ότι λεφτά (κάπου) υπάρχουν, αρκεί κάποιος, πιθανότατα ταχυδακτυλουργός, με μια ορισμένη «μαγική» κίνηση να τα εμφανίσει.

Κι έτσι μαζί με την ανάπτυξη θα μας λυτρώσει απ' όλα τα δυσάρεστα στα οποία υποβαλλόμαστε στο όνομα μιας, κάποιας, προφανώς αχρείαστης, δημοσιονομικής εξυγίανσης. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πεμπτουσία του νέου λαϊκισμού, ο οποίος σε μια ακραία προσπάθεια υπερκερασμού του πασοκικού αντιστοίχου του, θεωρεί τις απαιτούμενες θυσίες όχι μόνο άδικες και υπερβολικές αλλά προ πάντων παντελώς άχρηστες.

Μόνο που σε μια ανοιχτή οικονομία τα λεφτά αν δεν προέρχονται από εξαγωγικές δραστηριότητες, εισροές κεφαλαίων ή δανεισμό, απλά δεν υπάρχουν. Κι επειδή ο δανεισμός μάς τελείωσε, οι μόνες μας διέξοδοι δεν είναι άλλες από την ανάδειξη της χώρας μας σε τόπο προσέλκυσης επενδύσεων και υποδοχής ξένων κεφαλαίων, σε οικονομία περισσότερο ικανή για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών για εξαγωγές.

Tο ζητούμενο σήμερα δεν είναι άλλο από την αλλαγή του ισχύοντος παραγωγικού προτύπου. Για όσο και για όσους εξακολουθούν να πιστεύουν, ότι η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα και οι πράγματι εφικτές, σε μια τέτοια τραγική περίπτωση, δυνατότητες υποτίμησής του συνιστούν την απευκταία επιλογή, ο δρόμος της εσωτερικής υποτίμησης αποτελεί διέξοδο.

Στην ίδια κατεύθυνση θα λειτουργήσει, όποτε φυσικά ολοκληρωθεί και το άνοιγμα των αγορών και των κλειστών επαγγελμάτων. Μειώνοντας, δηλαδή, την κερδοφορία σε μέχρι σήμερα υπέρμετρα προστατευμένους κλάδους παραγωγής εγχώρια εμπορεύσιμων αγαθών, θα απελευθερώσουμε πόρους και θα διευκολύνουμε την πραγματοποίηση επενδύσεων σε κλάδους με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Με τον τρόπο αυτό, αλλάζοντας δηλαδή τις σχετικές τιμές ανάμεσα σε εγχώρια και διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά προς όφελος των τελευταίων, θα οδηγηθούμε σε ανακατανομή πόρων προς όφελος παραγωγικών δραστηριοτήτων που μπορούν να φέρουν χρήμα στη χώρα. Η σημερινή αύξηση των εξαγωγών και μάλιστα σε συνθήκες μείωσης της συνολικής παραγωγής, δείχνει πως οι σχετικές προσπάθειες αρχίζουν να αποδίδουν.


Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (11)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Αν αυτός είναι καθηγητής.. | 29/09/2011 17:32
    Επειδή ανήκω στο χώρο των Οικονομικών και εγώ, αν και δεν είμαι ακόμη καθηγητής, θα αναφέρω κάποια βασικά οικονομικά, τα οποία προφανώς ο υποτιθέμενος καθηγητής αγνοεί. Το χρήμα στην οικονομία δημιουργείται είτε μέσω των ελλειμματικών δαπανών της κυβέρνησης (G>T), ή αλλιώς όταν η κυβέρνηση τρέχει με ελλείμματα (προσθέτει καθαρά περιουσιακά στοιχεία στον μη κυβερνητικό τομέα), είτε μέσω του ιδιωτικού δανεισμού (που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παραγωγικό κεφάλαιο στην οικονομία). Η πηγές δαπανών (άρα και ζήτησης) σε μια οικονομία είναι τέσσερις : Ιδιωτική Κατανάλωση, Ιδιωτική Επένδυση, Δημόσιες Δαπάνες, Καθαρές Εξαγωγές (Εξαγωγές - Εισαγωγές). Οι ιδιωτικές δαπάνες είναι παγωμένες από το 2008 λόγω της υπερχρέωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων και για να φτιάξουν τους ισολογισμούς τους αποταμιεύουν. Οπότε ανάπτυξη μπορεί να προέλθει μόνο από τις εξαγωγές και τις δημόσιες δαπάνες. Θα μπορούσα να γράψω σελίδες για το θέμα, όμως απαξιώ γιατί ο καθηγητής, πέρα από την άγνοια του περί βασικών μακροοικονομικών και μικροοικονομικών, γράφει σε μια λαϊκή-πολιτική γλώσσα που δεν αρμόζει στο ακαδημαϊκό του επίπεδο. Όταν διδάσκεις Εμπόριο επιβάλλεται να ξέρεις ότι οι εισαγωγές είναι πραγματικό όφελος, ενώ οι εξαγωγές πραγματικό κόστος. Οι εξαγωγές είναι το κόστος των εισαγωγών, για αυτό και όταν βελτιώνονται οι όροι εμπορίου, αυτό σημαίνει ότι ένα κράτος μπορεί να κάνει περισσότερες εισαγωγές για οποιοδήποτε δεδομένο επίπεδο εξαγωγών. Είναι απαράδεκτο να προτείνετε μια στρατηγική export-led growth, όταν ξέρετε πως και μειώνει την ευημερία της Ελλάδας αλλά είναι και ιδιαίτερα δύσκολο να το πετύχει. Ειλικρινά λυπάμαι με το επίπεδό σας, δεν μπορεί ένας καθηγητής Οικονομικών να γράφει "Ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις." Αν τα Οικονομικά είναι τόσο απλά για σας, τότε καλύτερα να διδάξετε κάτι άλλο, όπως τα Θρησκευτικά που είναι όντως απλά σαν παραμυθάκια. Αυτοί είναι οι καθηγητές στην Ελλάδα, να τους χαιρόμαστε!
    Ανώνυμος / η
    απάντηση28
     
     
    Χοντρή Προπαγάνδα | 25/09/2011 11:25
    Τι άλλο θα έγραφε το ΒΗΜΑ; Ο κ. συντάκτης πιθανώς δεν άκουσε την ομιλία του κ. Σαμαρά. 'Εβελε την γνωστή κασέτα και επαν'ελαβε τα περί διακωμώδησης ''πιο επιστημονικά''. Έτσι τα βλέπει ο συντάκτης και έτσι βοηθά στην επίλυση του προβλήματός μας... Άξιος ο μισθός του
    Κ.Α. Συντ. Δικηγόρος
    απάντηση610
     
     
    Υπάρχουν και άλλες προσεγγίσεις. | 25/09/2011 01:53
    Κύριε Κατρανίδη, γιατί η ανάπτυξη θέλει μόνο επενδύσεις υπό τις παρούσες συνθήκες; Υπάρχει οργανωμένη οικονομία,υπάρχουν υποδομές, να δραστηριοποιηθούν οι παραγωγικοί τομείς με τα διαθέσιμα των μονάδων.Αν πρόκειτα για νέο πλούτο ναι, αλλά δεν μπορούμε να έχουμε παραγωγικές μονάδες εκτός αγορών που πριν λίγα χρόνια παρήγαγαν και είχαν πελατολόγιο.Το πρόβλημα των ήδη εγκατεστημένων μονάδων παραγωγής είναι οι αύξηση των λειτουργικών δαπανών, και η ρευστότητα, οι τράπεζες έχουν χρηματοδοτηθει από την ΕΚΤ με 110 δις ευρώ με τις εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου, δεν θα έπρεπε να χρηματοδήσουν παραγωγικές μονάδες; Το σημέρινο status της οικονομίας και το επενδυτικό περιβάλλον δεν ενθαρρύνουν την διενέργια σηματικών επνδύσεων, θα έπρεπε να δραστηριοποιηθεί το εγχώριο παραγωγικό δυναμικό, να ενθαρρυνθούν επενδυτές, να υπάρξουν ανταγωνιστικά συγκριτικά, με άλλες χώρες πλεονεκτήματα, φορολογική σταθερότητα, τότε ο νέος πλούτος μπορεί να παραχθεί με την εισροή κεφαλαιών για επενδύσεις, αλλά μεχρί τότε;. Η Εμπορική ναυτιλία είναι τομεας δραστηριοτήτων τεραστίων δυνατοτήτων σε ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών, η πλοιοκτησία είναι ελληνική, τα πλοία δουλεύουν με έδρα εκτός Ελάδος δεν θα έπρεπε η Κυβέρνηση να επιδιώξει να φέρει εδώ την έδρα /δουλειές των ναυτιλιακών εταιρείων για όλες τις δράσεις στη θάλασσα.Είμαι αισιόδοξος στις δυνατότηες που απεμειναν, φοβάμαι πολύ την πολιτική και τα κέντρα αποφάσεων-δεν φαίνεται να έχουν πλάνο δουλειας, σημείο αναφοράς. απλώς τρέχουν και τηλεδιασκέπτονται,.
    Ευάγγελος Ιωάνν. Λαζαρίδης
    απάντηση22
     
     
    "χρόνος δεν υπάρχει" | 24/09/2011 11:11
    "Επανεκκίνηση της οικονομίας" μέσω της ενίσχυσης της κατανάλωσης έχει νόημα μόνο στο βαθμό που υπάρχει ικανή παραγωγική βάση στο εσωτερικό. Σε μια οικονομία όπως η Ελληνική, στην οποία η σχέση εισαγωγών εξαγωγών είναι σχεδόν 5 προς 1 (στην πραγματικότητα ακόμη χειρότερα αν συνυπολογίσει κανείς ότι κι από τις ήδη περιορισμένες εξαγωγές ένα μέρος γίνεται από επιχειρήσεις που δεν θα υπήρχαν χωρίς την άμεση ή έμμεση στήριξη του κράτους) η "ενίσχυση της αγοράς" σημαίνει μόνο ένα πράγμα: την περαιτέρω διεύρυνση των ελλειμμάτων. Σε ελάχιστο χρόνο θα τροφοδοτήσουν περαιτέρω τις εισαγωγές και μετά από ένα ασήμαντο διάστημα πλαστής ευφορίας σε ακόμα μεγαλύτερη κατάρρευση. Τέτοιες παρανοϊκές ιδέες μας έφεραν ως εδώ και είναι τραγικό ότι εξακολουθούν ακόμη να εκφέρονται -και να περιφέρονται- δεξιά και αριστερά χωρίς να ξεσηκώνουν τη γενική κατακραυγή, για να μη πω ότι πότε πότε και καμιά σφαλιάρα δεν θα πείραζε. Αν υπάρχει διέξοδος, αυτή βρίσκεται μόνο στην κατεύθυνση μιας παραγωγικής ανασυγκρότησης με εξαγωγικούς στόχους. Κι επειδή οι πόροι για κάτι τέτοιο, με τον τρόπο που ξέραμε ΔΕΝ υπάρχουν πια, ενώ σοβαρές επενδύσεις σε μια οικονομία που καταρρέει ΔΕΝ γίνονται από κανέναν (εκτός από διεθνείς και εγχώριους "αρπα-βούτες"), όποιος θέλει "επανεκκίνηση" της οικονομίας, εκείνο που οφείλει είναι να δημιουργήσει πρώτα τις προϋποθέσεις γι'αυτό. Να προτείνει και να στηρίξει με κάθε κόστος τις θεσμικές και οργανωτικές αλλαγές που θα κάνουν τη μηχανή ικανή να λειτουργήσει και πάλι και θα φέρουν αξιοπιστία και σοβαρότητα, ώστε ΜΕΤΑ, να υπάρξουν επενδύσεις και ανάπτυξη. Όσο βάζουμε το κάρο μπροστά από τα άλογα θα κλαίμε για την κατάντια μας και θα μετράμε θύματα, τραγωδίες και ξεφτίλα.
    nikopolis
    απάντηση220
     
     
    Ώρα για το σπίτι. | 24/09/2011 10:44
    Κύριε Καθηγητά έχετε μαζευτεί πολλοί καθηγητάδες εκεί στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Ώρα να πάτε σπίτι σας. Δεν αντέχει ο λαός να σας πληρώνει (...έτσι λέει η κυβέρνησή σας). Κι έτσι μόνο θα πάρει μπρος η πραγματική οικονομία. Όχι γράφοντας φιλολογικά άρθρα στο "βήμα".
    Ανώνυμος / η
    απάντηση429
     
     
    Πω πω λεφτά!!! | 24/09/2011 09:29
    "(...)λεφτά (κάπου) υπάρχουν, αρκεί κάποιος, πιθανότατα ταχυδακτυλουργός, με μια ορισμένη «μαγική» κίνηση να τα εμφανίσει.(...) ...και ο ...ταχυδακτυλουργός τα εμφάνισε!, είναι οι 40 μετοχές της ...ανύπαρκτης Τράπεζας της Ανατολής, αξίας 30 τρισεκατομμυρίων ευρώ!!! Αν αυτά είναι λίγα, έχω και εγώ 40 μπαούλα με κατοχικά χαρτονομίσματα αμέτρητης ονομαστικής αξίας!
    Α.Λ.Π.
    απάντηση1117
     
     
    ΓΑΛΑΖΙΟ ΜΟΝΤΕΛΟ "ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ" | 24/09/2011 08:35
    Για τον Σαμαρά ανάπτυξη είναι το ξαναφούσκωμα του παλιού γνωστού χρεοκοπημένου μοντέλου ανάπτυξης που στηριζόταν στα δανεικά και την κατανάλωση ή την οικοδομή (βλ. τσιμεντοποίηση ). Γιατί τα λέει; Δεν είναι ηλήθιος, αλλά ξέρει ότι μια σειρά από κοινωνικές ομάδες εκλαμβάνουν την αναθέρμανση της αγοράς ως ανάπτυξη! It's the vote, stupid!
    Γιώργος Σ
    απάντηση192
     
     
     
    Υπάρχουν λύσεις και χωρίς λεφτά | 24/09/2011 08:14
    Ανέβαινα για 5-6 χρόνια στη ΔΕΘ έχοντας περίπτερο μέχρι που πείστηκαι ότι πρόκειται για πανυγηράκι και την έκοψα. Κάποια στιγμή πέρασε και ο κ. Σαμαράς και είχαμε μιά ολιγόλεπτη συνομιλία . Πρίν 19 χρόνια γνώριζε πολύ καλά για την παγκοσμιοποίηση του εμπορίου και την εξέλιξη των ασιατικών τίγρεων. Όταν του παραπονέθηκα για τις δυσκολίες που συναντούσα στην μαζική παραγωγή και στο άθλιο δημοσιονομικό περιβάλλον, συμφώνησε ότι μόνο οι συνεργασίες φασον, η μεταφορά παραγωγής στο εξωτερικό είναι λύσεις ακόμα και η παράδοση της πατεντας στους Κινέζους συζητήθηκε. Θέλω να πώ λοιπόν ότι δεν είναι σωστό να κρίνουμε τους πολιτικούς ηγέτες με όρους καφενείου. Όλοι γνωρίζουν (ακόμα και ο τελευταίος βουλευτής) πολύ καλά τι γίνεται και που πάει το πράγμα. Όσον αφορά τις λύσεις έχουν χιλιοειπωθεί και μου κάνει εντύπωση γιατί δεν τονίζονται εδώ ( στο άρθρο) είναι: ο τουρισμός, η ναυτιλία, η γεωργία και ολίγη μεταποίηση, Θα πρόσθετα και το λογισμικό για να ευλογήσω τα γένια μου επειδή ανήκω στον τεχνολογικό κλάδο. Η μεγαλύτερη όμως επανάσταση που θα γίνει στη χώρα είναι η αποτίναξη της συντεχνιακής - κομματικής νοοτροπίας ως ανώφελης και με επικίνυνες (με αποδείξεις) παρανέργειες, ο εξοβελισμός της ζήλιας, της κομματικής κακίας που μας κατατρέχει. Αυτό θα γίνει όταν οι ακομμάτιστοι επιτυχημένοι επιχειρηματίες γίνουν φωτεινά παραδείγματα στην κοινωνία και όλοι αντιληφθούν ότι δεν είναι απαραίτητο να γλύφεις κατουρημένες ποδιές για να επιτύχεις. Προς το παρόν οι επιτυχημένοι (και ακομμάτιστοι) κρύβονται για να μη προκαλούν τα βλήματα.
    Katsikis
    απάντηση160
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
    Αυτονοητα... | 24/09/2011 07:59
    Επισης λενε το αμιμητο" μη μειωνετε τους μισθους των υπαλληλων για να μπορουν μα καταναλωνουν και το κρατος να ....εισπραττει φορους"!Δηλαδη το κρατος να πληρωνει 10 ευρω και να παιρνει πισω 2.. σαν φορο!Το που θα βρει το κρατος τα 10 ευρω κανεναν δεν απασχολει....Τελικα ,οσο πιο μακρια ειναι καποιος απο τη ληψη των αποφασεων,τοσο πιο πολυ για αναπτυξη ανευ περιεχομενου μιλαει.Οταν ομως εχει στα χερια του το κρατικο ταμειο και τις τυχες της χωρας ,προσγειωνεται στη σκληρη πραγματικοτητα ειτε ειναι πασοκος(Παπανδρεου,αυτος και αν...),ειτε νεοδημοκρατης(τον ....περιμενουμε, χτυπα ξυλο)ειτε αριστερος(προεδρος Χριστοφιας την Κυπρο).Καλα ξεμπερδεματα.......
    Μ Γ
    απάντηση292
     
     
    αντιεπενδυτικός εθνικισμός | 24/09/2011 07:48
    γιατί λοιδορείται το λεφτά υπάρχουν ... είναι μήπως ψέμμα ότι στη χώρα μας διακινείται υψηλός όγκος χρημάτων... ότι υπάρχει τρομερή φοροδιαφυγή και παραοικονομία... ότι διαθέτουμε παγκοσμίως την πρωτιά της σχέσης παραγωγικότητας προς το διαθέσιμο εισόδημα, έχοντας μισθούς ίδιους με χώρες που έχουν 4-5 φορές μεγαλύτερη παραγωγικότητα.. άρα το ζητούμενο είναι αφενός η μειωτική εναρμόνιση των μισθών με την παραγωγικότητα,.. αφετέρου η διοχέτευση του πλεονάζοντος χρήματος σε πολλαπλασιαστικές επενδυτικές ενέργειες , γεγονός ιδιαίτερα δύσκολο , αν και εφικτό ... φθηνό χρήμα υπάρχει.. αντίθετα λείπει το προεπενδυτικό κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον... με την ποινικοποίηση της επιχειρηματικότητας... και την θεοποίηση της χαμηλοπαραγωγικής εργασίας.. ο δε εξαγωγικός προσανατολισμός και γενικά η εξωστρέφεια της οικονομίας σκοντάφτει στον επικρατούντα αντιδυτικό εθνικισμό μας...
    ευρωατλαντική εναρμόνιση
    απάντηση173