από metereologos.gr
Κυριακή 20 Μαΐου 2018
 
 

Απορίες

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Κάθε απλός πολίτης τής χώρας μας δικαιούται να απορεί για πολλά από αυτά που καθημερινά συμβαίνουν, που χαρακτηρίζουν τον τρόπο τής σκέψης μας και που μαζί με πολλά άλλα μάς οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση. Απορεί κανείς λ.χ. πώς σ΄ αυτή τη χώρα η ιερή σχέση πολίτη και πολιτικού ευτελίστηκε σε σχέση ρουσφετιού, πώς ο φόβος τού πολιτικού κόστους εξέθρεψε την ανευθυνότητα και οδήγησε στη συσσώρευση χρόνιων προβλημάτων, πώς η ίδρυση πανεπιστημιακών και τεχνολογικών ιδρυμάτων για τοπικιστικούς λόγους ανήχθη σε μοχλό μιας ανύπαρκτης ανάπτυξης, πώς η ιδιωτική, ιδίως, τηλεόραση (που ξεκίνησε ως «ελεύθερη»!) εξελίχθηκε σε πεδίο ανταγωνιστικών οικονομικών συμφερόντων και άσκησης πολιτικών πιέσεων εις βάρος τελικά των πολιτών που αγωνίστηκαν να δημιουργηθεί. Απορίες, απορίες... Θα σταθώ σε μερικά ενδεικτικά απορητικά ψήγματα.

Χειροκροτήματα βουλευτών. Πώς συμβαίνει κάθε αγορητής οποιουδήποτε από τα κόμματα τής Βουλής να χειροκροτείται μόνο από τους βουλευτές τού κόμματος στο οποίο ανήκει; Σ΄ ένα δημοκρατικό πολίτευμα και σε μια δημοκρατική Βουλή στις αρχές τού 21ου αιώνα είναι δυνατόν όλοι οι βουλευτές να διαφωνούν σε όλα όσα λέγονται από έναν συνάδελφό τους εφόσον είναι άλλου κόμματος και να τον απαξιώνουν διά τής σιωπής τους, χειροκροτώντας μόνο όποιον αγορητή ανήκει στο ίδιο κόμμα; Τι κοινοβουλευτικό ήθος υπαγορεύει αυτή τη συμπεριφορά; Εχουν σκεφθεί οι βουλευτές μας πόσο δεσμευτική είναι αυτή η συμπεριφορά και πόσο ενδεικτική τού βαθμού ελευθερίας τής σκέψης τους; Και πόσο απαξιωτική όλων συλλήβδην των βουλευτών;

« Τελειώνουμε. Δεν έχουμε άλλη ώρα...». Ομοια απαξιωτική μορφή συμπεριφοράς και ανάλογο ύφος και ήθος εμφανίζεται σε μερικές τηλεοπτικές εκπομπές (ευτυχώς όχι όλες). Καλείται (δωρεάν πάντοτε) κάποιος σοβαρός, έγκυρος, ειδικός σε συγκεκριμένο θέμα επιστήμονας ή με συγκεκριμένη αρμοδιότητα ή γνώση άτομο (υπουργός, δημόσιος λειτουργός κ.ά.) να συζητήσει με τους δημοσιογράφους για κάποιο θέμα. Κάποια στιγμή, σχεδόν απότομα, ακούγεται ο οικοδεσπότης δημοσιογράφοςνα λέει πιεστικά και σχεδόν ενοχλημένα στους καλεσμένους του «Παρακαλώ τελειώσαμε. Δεν έχουμε άλλο χρόνο» ή ξερά «Τελείωσε ο χρόνος μας» ή πολύ άνετα «Τελειώνετε. Πρέπει να πάμε σε άλλο θέμα». Ετσι αποπέμπεται αγενώς ο καλεσμένος, περίπου με συναίσθημα ενοχής που επιβάρυνε με την παρουσία του την εκπομπή! Λίγη ευγένεια και συναίσθηση των καλούντων ότι μόνο παίρνουν από τους προσκεκλημένους τους θα δημιουργούσε μια καλύτερη, πιο φιλική και πιο ανθρώπινη, εικόνα και για τους ίδιους. Ας ακούσουν με πόση ευγένεια και φιλοφροσύνη αποχαιρετούν τους συνομιλητές τους οι συνάδελφοί τους στο CΝΝ ή στο ΒΒC ( «εκτιμούμε ιδιαίτερα που ήσαστε μαζί μας» ή «ευχαριστούμε πολύ για τη συνομιλία μας» ή «χαρήκαμε πολύ που ήσαστε μαζί μας και σας ευχαριστούμε»).

Ανορθογραφίες στον υποτιτλισμό. Η προσωπική στάση μου στα γλωσσικά θέματα δεν είναι να «μαλώνω»τον κόσμο αλλά να τον ευαισθητοποιώ με κατανόηση και να τον βοηθώ με τα έργα μου σε μια πιο προσεγμένη χρήση τής γλώσσας. Δοθέντος τού καθοριστικού ρόλου που παίζει ο τηλεοπτικός λόγος, προφορικός και γραπτός, για τη σωστή χρήση τής γλώσσας, θα πρέπει οι υπεύθυνοι να προσέξουν περισσότερο την ορθογραφία τού υποτιτλισμού τόσο στις ειδήσεις όσο και στις τηλεοπτικές ταινίες πάσης μορφής (κινηματογραφικά έργα, ντοκιμαντέρ κ.ά.). Γίνονται χοντρά ορθογραφικά λάθη ιδίως στον ταυτόχρονο προς τα λεγόμενα υποτιτλισμό σε δελτία ειδήσεων, εκπομπές λόγου κ.ά. και, βεβαίως, σε πολλές τηλεοπτικές ταινίες. Αυτό το θέμα δεν ελέγχεται από κανέναν; Και η υποχρεωτική έστω βιασύνη δικαιολογεί την αγραμματοσύνη; Το θέμα δεν θα είχε τόσο μεγάλη σημασία, αν οι εικόνες των λέξεων στην τηλεόραση δεν εντυπώνονταν και δεν επηρέαζαν τόσο βαθιά το ορθογραφικό αίσθημα μικρών και μεγάλων που διαμορφώνεται εν πολλοίς από την οπτική εικόνα των λέξεων. Η συχνή αλλοίωση αυτής τής εικόνας επιφέρει στρεβλώσεις στη γραπτή απόδοση των λέξεων. Οι επικεφαλής των τηλεοπτικών καναλιών θα προσέφεραν μεγάλη υπηρεσία αν πρόσεχαν το θέμα τού σωστού υποτιτλισμού.

Ιδρυματική αντίληψη. Ετσι έχει χαρακτηρισθεί η αντίληψη ότι ένα ίδρυμα (ένας οργανισμός, μια υπηρεσία, ένας φορέας) δεν υπάρχει τόσο για τους σκοπούς που ιδρύθηκε όσο για τα άτομα που δουλεύουν σ΄ αυτό! Αυτή η καταχρηστική αντίληψη οδηγεί σε ποικίλες στρεβλώσεις που ζούμε στην ελληνική κοινωνία. Η πιο χτυπητή είναι αυτή που οι υπάλληλοι ενός οργανισμού αποκτούν ιδιοκτησιακή νοοτροπία και ρυθμίζουν τα τού φορέα τους κατά το ατομικό τους συμφέρον, λες και ο φορέας ιδρύθηκε γι΄ αυτούς!.. Τέτοια είναι λ.χ. η νοοτροπία των εργαζομένων στη ΔΕΗ ή στα Μέσα Συγκοινωνίας. Ενεργούν στις όποιες διεκδικήσεις τους (που μπορεί να είναι και δίκαιες) ως ιδιοκτήτες και όχι ως εργαζόμενοι υπάλληλοι, καταδικάζοντας σε ομηρεία ή και σε οδυνηρές δοκιμασίες και απώλειες αθώους συμπολίτες τους. Αγνοούν το πιο ισχυρό όπλο, την πειθώ και τη στήριξη τής κοινωνίας, καταφεύγοντας σ΄ ένα αυτεπίστροφο και αυτοκαταστρεπτικό όπλο, την ανεξέλεγκτη πίεση προς πάσα κατεύθυνση. Η ίδια «ιδρυματική αντίληψη» οδηγεί και στην αφειδή επιλεκτική παροχή επιδομάτων από τη Βουλή ή από το Υπουργείο Οικονομικών στους υπαλλήλους τους σε σχέση με όλους τους άλλους δημοσίους υπαλλήλους, προκαλώντας ένα οδυνηρό συναίσθημα αδικίας.

Ολα αυτά είναι απότοκα τής οικονομικής δυσπραγίας μας ή μιας πολύ ανειμένης αίσθησης ορίων, ατομικής και κοινωνικής ευθύνης και ουσιαστικής παιδείας;

www.babiniotis.gr

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών.



ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (10)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    ...ΩΣ ΑΝΑΦΟΡΑ , τα ζωα... | 19/07/2011 10:40
    Δασκαλε,δε σε ειδα ομως,να βγαινεις και να τους κραζεις,για τις αθλιες εκπομπες και τις ελληνικουρες που εκπεμπονται σ'αυτες. Το καθε πανασχετο και αγραμματο παιδακι,παιρνει ενα μικροφωνο και δολοφονει εν ψυχρω τη γλωσσα μας,χωρις να καταλαβαινει το κακο που κανει. Διοτι καποτε ο κοσμος,μιλουσε μια πολυ καλη γλωσσα,ακομη και οι αγραμματες γριες,στα χωρια,που σημερα,με τους νομους,που ανεχτηκε και ο καθηγητης,ξεφτιλισαν τα παντα,για να κανουν το χατηρι πολιτικων κομματων,μετα τη δικτατορια,κανοντας επαναστατικη γυμναστικη και σ'αυτο. Ειναι γλωσσα,αυτο που μιλιεται απο ολους οσους βγαινουν σε ΜΜΕ και μιλανε; Και ενα αστειο. Καποτε,ενας ΚΚΕς,ηθελε να πει τη λεξη ΣΑΦΩΣ,οπως φανηκε απο τη ροη των λογων του.Ξεκινησε λοιπον να λεει το ΣΑΦ,ετοιμος να το πει ΣΑΦΑ,οπως λενε ολοι αυτοι οι φοβεροι "επαναστατες", ολα τα επιρρηματα με την καταληξη Α,καταλαβε οτι θα ξεφτιλιστει,και το γυρισε,και το ειπε περιφραστικα,κανοντας γυρο,μεσω Θεσ/νικης. Επισης,και ενα αλλο,που με τρελαινει,αλλα ουετε και εδω ειδα τον καθηγητη να βγαινει και να τους κραζει,ειναι το περιβοητο ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ,που τα αγραμματα ζωα,το λενε,ΩΣ ΑΝΑΦΟΡΑ.Για να μην πουν το Ν τα ζωα.Και εννοω μεγαλα ζωα.Υπουργοι,βολευτες,και λοιπες δημοκρατικες δυναμεις. Λες και λεγοντας το Ν,θα πληρωσουν φορο. Ουφφφ,τα ειπα και ξαλαφρωσα.
    Theodore
    απάντηση11
     
     
    Just clear something out... | 18/07/2011 14:09
    I would like to make two points: a) First: "Ολα αυτά είναι απότοκα τής οικονομικής δυσπραγίας μας ή μιας πολύ ανειμένης αίσθησης ορίων, ατομικής και κοινωνικής ευθύνης και ουσιαστικής παιδείας;" i would advise Prof Babiniotis to read either Marx, Gramsci or Althousser; he might find answers to this question. b) Isn't it rather peculiar that somebody who is berating others for making spelling mistakes has actually written the following sentence: "Γίνονται χοντρά ορθογραφικά λάθη"; Poso "hontra" Ke Kathigita? Might "sovara" be rather more appropriate? Best wishes,
    Theodore Koulouris
    απάντηση55
     
     
    σχολιο | 18/07/2011 09:49
    τα λεει εξερετικα ο κ. Μπαμπινιωτης ,σε αυτο που θα ηθελα να προσθεσω ειναι αυτος ο αμιληκτος τηλεοπτικος χρονος οπως τον χαρακτηριζουν οι παρουσιαστες, δηλαδη να εισαι στην μεση μιας ουσιαστικης συζητησης και να την κοβεις για λογους τηλεοπτικου χρονου ειναι αγενεστατο και γελοιο
    πολιτης
    απάντηση50
     
     
    Tιτάνας τής ανάλυσης τής Ελληνικής | 18/07/2011 00:03
    Να συμπληρώσω, ξέχωρα αυτών που λέω για τα Greeklish, ότι συνεχίσατε με τον καλύτερο τρόπο το έργο του έτερου τιτάνα τής ελληνικής γλώσσας, Γ. Χατζιδάκι. Σταθήκατε θαρραλέα απέναντι σε άκρατους δημοτικιστές, αναλύσατε με απίθανο τρόπο και ελκυστικότητα την ελληνική γλώσσα στη διαχρονία της, πήγατε ένα βήμα παραπέρα τη δημοτική γλώσσα, χωρίς να απορρίψετε ούτε ένα λὀγιο στοιχείο, εν αντιθέσει με άλλους που νιώθουν ενοχές να χρησιμοποιήσουν έστω μια δοτική ή μια γενική σε -εως. Υπάρχουν ακόμα τέτοιοι, οι οποίοι θέλουν να φαίνονται προοδευτικοί σε αντίθεση με τους «εθνικιστές». Δεν έχουν ακόμη διαπιστώσει σε βάθος τις ιδιαιτερότητες τής ελληνικής γλώσσας (εν τω μεταξύ όταν τους μιλάς για ιδιαιτερότητες μόνο που δεν σε βρίζουν, ταυτίζουν την ιδιαιτερότητα με ανωτερότητα), και όλο αυτό το ξεκίνησε πρώτος ο Σολωμός, που έθεσε το ζήτημα σε λάθος βάσεις παρασυρμένος απ' τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Για όλα αυτά σάς ευγνωμονούμε και ελπίζουμε να συνεχίσετε με το ίδιο πάθος, γιατί έχετε να μας προσφέρετε ακόμα πολλά, αλλά και γιατί εμπνευσμένους δασκάλους σαν εσάς τους χρειαζόμαστε τώρα όσο ποτε άλλοτε.
    Παναγιώτης
    απάντηση32
     
     
    Η ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΠΑΓΟΒΟΥΝΟΥ | 17/07/2011 21:10
    Για άλλη μια φορά βρίσκω εξαιρετικά εύστοχες τις επισημάνσεις σας και ευθύβολες τις παρατηρήσεις σας αναφορικά με τα συμπτώματα της ελληνικής παθολογίας. Ωστόσο, νιώθω πως όλα αυτά που εντοπίζονται δεν είναι παρά "η κορυφή του παγόβουνου" , αποσπασματικές και απομονωμένες επισημάνσεις του γενικότερα νοσούντος ελληνικού συστήματος. Νιώθω πως για άλλη μια φορά η ουσία των λεγομένων σας βρίσκεται στους ακροτελεύτιες γραμμές των "αποριών": όλα συνοψίζονται στη βαθύτατη έλλειψη παιδείας. ΥΓ. Ας σταματήσετε πλέον να χρεώνετε στον καθηγητή παραλείψεις κατά τη θητεία του ως Πρύτανη κι ας του πιστώσετε την εξαιρετική του προσφορά ως καθηγητή, ως πραγματικά εμπνευσμένου δασκάλου , που ενέπνευσε χιλιάδες σημερινούς επιστήμονες
    επίμονος αναγνώστης
    απάντηση21
     
     
    Γκρίκλις και παραδοσιακή γραφή | 17/07/2011 19:43
    Aυτό που λέτε, κ. Μπαμπινιώτη, για την εντύπωση των λέξεων στον νου, ισχύει, κατά τη γνώμη μου, και για την υιοθέτηση των Greeklish από πολλούς χρήστες στο Διαδίκτυο. Και απευθύνομαι, κυρίως, σε πολλούς «προοδευτικούς», οι οποίοι έσπευσαν να καταδικάσουν μετά βδελυγμίας τη σχετική καμπάνια των «Ράδιο Αρβύλα», ισχυριζόμενοι πως δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος και πως αυτά είναι ανοησίες. Δεν συμμερίζομαι και εγώ την άποψη πως πρόκειται για ένα μείζον γλωσσικό ζήτημα, αλλά, επίσης, δεν συμφωνώ με τη χαλαρότητα που αντιμετωπίζουν μερικοί τόσο σημαντικά θέματα. Σίγουρα με τη συχνή χρήση των Γκρικλις, υπάρχει κάποιος βαθμός αλλοίωσης της οπτικής εικόνας των λέξεων, που οδηγεί έπειτα και σε ορθογραφικά λάθη. Γιατί πώς αλλιώς μαθαίνουμε ορθογραφία; βλέποντας και γράφοντας τις λέξεις. Γράφοντας όμως στο χαρτί, όχι στο πληκτρολόγιο του υπολογιστή. Υπάρχει μεγάλη διαφορά σ'αυτό και θα είναι μεγάλο λάθος η γραφή στο πληκτρολόγιο να αντικαταστήσει την παραδοσιακή γραφή στο μέλλον*. Με την παραδοσιακή γραφή μάς εντυπώνονται στον νου και οι κινήσεις που κάνουμε για να αποτυπώσουμε τα γράμματα, κάτι που δεν συμβαίνει όταν γράφουμε στον υπολογιστή. *Στα σχολεία της Ιντιάνας δεν θα διδάσκεται γραφή παρά μόνο πληκτρολόγηση http://www.alfavita.gr/artro.php?id=38937
    Παναγιώτης
    απάντηση60
     
     
    ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ | 17/07/2011 19:23
    ΠΑΝΤΑ ΕΥΣΤΟΧΟΣ ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΦΩΤΟΦΟΡΟΣ ΠΗΓΗ ΣΕ ΔΥΣΚΟΛΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ.
    tasos-k
    απάντηση33
     
     
    Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω... | 17/07/2011 18:06
    Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τις παρατηρήσεις του καθηγητού κ. Γ. Μπαμπινιώτη, όμως μου γεννάται και μια απορία για ορισμένα ζητήματα που θίγονται. Επί παραδείγματι, εκφράζεται η απορία πώς 'η ιερή σχέση πολίτη και πολιτικού ευτελίστηκε σε σχέση ρουσφετιού' στην Ελλάδα. Μα νομίζω ότι, δυστυχώς, η σχέση ρουσφετιού, όπως και η τάση προς τον διορισμό των ημετέρων και των συγγενών σε καίριες θέσεις χαρακτηρίζουν την πολιτική ζωή του νεοελληνικού κράτους ήδη από την αρχή της ύπαρξής του. Αυτό βαρύνει όχι μόνο την κυβέρνηση Γ. Κουντουριώτη που διόρισε συγγενείς του σε διάφορες υπεύθυνες θέσεις με καλές αμοιβές είς βάρος άλλων, όχι μόνο τον Α. Μαυροκορδάτο, με την εύνοιά του προς ορισμένους οπλαρχηγούς έναντι άλλων, ή τον Κωλέττη. Φατριασμός, υπεράσπιση ιδίων συμφερόντων είς βαρος του κοινού καλού και οικογενειοκρατία εις βάρος της αξιοκρατίας υπήρχαν από την αρχή της ελληνικής επανάστασης του 1821, και οδήγησαν στον διετή και πλέον εμφύλιο --1823 - 1824-- και κατάλοιπα της νοοτροπίας της οθωμανικής αυτοκρατορίας υπάρχουν δυστυχέστατα ακόμη και σήμερα. Ευθύς από την αρχή οι νεοαπελευθερωθέντες δυσανασχετούν για την ανάγκη καταβολής φόρων στο κράτος, εφ' όσον η καταβολή φόρων είχε ταυτιστεί στη συνείδησή τους με το εχθρικό τουρκικό κράτος. Ως εχθρικό βιώνουν το κράτος οι πολίτες και σήμερα, παρά το γεγονός ότι σε μεγάλο ποσοστό τρέφονται από αυτό. Αυτό αποτελεί ένα από τα...παράδοξα της χώρας μας. Άρα πότε η σχέση πολίτη και πολιτικού βιωνόταν ως ιερή από τους πολίτες ή τους πολιτικούς; Δυστυχώς, στην Ελλλάδα, την πολιτισμένη και υπεύθυνη σχέση του πολίτη με τήν πολιτεία και τους πολιτικούς μένει νομίζω να την ανακαλύψουμε...σε κάποιο μελλοντικό χρόνο, εύχομαι όχι πολύ μακρινό.
    Όλγα
    απάντηση91
     
     
    να σου λυσω την απορια | 17/07/2011 17:29
    Με μια μονο φραση ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ η παιδεια η κουλτουρα και ο αξιακος μας κωδικας απορρεουν απο τη θρησκεια της αγαπης!!, που τοσο τυφλα και φανατικα υποστηριζης εσυ και οι ομοθρησκοι σου,και δεν σε αφηνει να δεις περα απο την μυτη σου
    απολλωνιος
    απάντηση515
     
     
    Πρύτανης | 17/07/2011 09:23
    Να θυμηθούμε οτι ο κ. Μπαμπινιώτης διετέλεσε πρύτανης και είχε την ευκαιρία να κάνει τα πράγματα καλύτερα στο πανεπιστήμιο. Κάτι που ελάχιστοι έχουν την δυνατότητα να ισχυριστούν και ανάλογη είναι και η ευθύνη για πεπραγμένα και χαμένες ευκαιρίες.
    ΠΒ
    απάντηση212