από metereologos.gr
Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2017
 

Για την ορθογραφία του K. Π. Καβάφη

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Διάβασα στις «Νέες Εποχές» του «Βήματος της Κυριακής» (13.4.2003) άρθρο του καθηγητού κ. Γ. Βελουδή σχετικά με τα «ελληνικά του Καβάφη», ο οποίος μάλιστα εγκωμιάζεται, διότι σε κάποιο γραφτό του είχε υποστηρίξει την ορθογραφία του ονόματος Χρίστος αντί του καθιερωμένου Χρήστος.

Αλλά βεβαίως ο Καβάφης έκανε λάθος. Το όνομα Χρήστος είναι αρχαιοελληνικό και μαρτυρείται σε προχριστιανικές επιγραφές, συνεπώς ουδεμία σχέση μπορεί να έχει με τον Ιησού Χριστό. Αλλά και σε μεταχριστιανικές πηγές η ορθογραφία Χρήστος επιβεβαιώνεται με το περίφημο λογοπαίγνιο του ελληνομαθούς λατίνου ποιητού Αυσονίου (4ος αι. μ.X.) για τους αδελφούς Χρήστο και Ακίνδυνο, που σκώπτονται ως αποδειχθέντες ο ένας άχρηστος και ο άλλος επικίνδυνος.

Το όνομα παράγεται από το αρχαιοελληνικό επίθετο χρηστός (=χρήσιμος, ωφέλιμος ή ευπρεπής, έντιμος) και σχηματίζεται σύμφωνα με τον κανόνα, κατά τον οποίο τα εξ επιθέτων ή προσηγορικών κύρια ονόματα ανεβάζουν τον τόνο, όπως Γλαύκος (γλαυκός), Φαίδρος (φαιδρός), Ευμένης (ευμενής), Νικήτας (νικητής) και εκατοντάδες άλλα παρόμοια, αρχαία και νεότερα.

Αντίθετα προς τους Καθολικούς, η Ορθόδοξη Εκκλησία ουδέποτε ανέχθηκε να βαφτίζονται παιδιά με του Θεανθρώπου το όνομα (Ιησούς) ή το επώνυμο (Χριστός = κεχρισμένος δι' ελαίου της ιεράς λυχνίας, εβραϊστί Μεσσίας). Και ο ορθόδοξος ιερεύς, εκτός αν είναι παντελώς αγράμματος, δεν πρόκειται βέβαια ποτέ να βαφτίσει ένα κακόμοιρο παιδάκι με το όνομα... Μεσσίας.

Στη νεοελληνική πρακτική, οσάκις το όνομα βρίσκεται ορθογραφημένο με ιώτα, Χρίστος, πρόκειται ασφαλώς για κατά συγκοπήν υποκοριστικό των συνθέτων Χριστόφορος ή Χριστόδουλος, και μόνον τότε δικαιολογείται η τοιαύτη ορθογραφία.

Χρήστος A. Γεωργίου

Συνταξιούχος φιλόλογος, Παγκράτι



Γνώμες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ:

Οι νέες παράμετροι των αγορών

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (1)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Χρήστος ή Χρίστος | 06/09/2012 01:13
    Δεν δικαιολογείται με τίποτα το υποκοριστικό Χρίστος σαν να προερχόταν από το Χριστόφορος, απλώς επειδή υπάρχει ήδη το όνομα Χρήστος. Ούτε και η Θεοπίστη και η Θεοδώρα γίνονται υποκοριστικα Θεά ούτε Θέα, ακόμα ούτε και η Δωροθέα γίνεται Θεά ούτε Θέα υποκοριστικά. Γιατί τότε να γίνεται το Χριστός να γίνεται Χρίστος; Όταν ο Χριστόφορος και ο Χριστόδουλος θέλουν να λέγονται υποκοριστικά "Χρήστος", τότε εννοούν το όνομα Χρήστος και όχι το όνομα Χριστός. Άρα γίνεται μια σημασιολογική μεταφορά και συνεπώς το "Χρίστος" απλώς δεν αποτελεί υποκοριστικό ούτε αποκτά τέτοια έννοια. Ακόμα το Χρήστος δεν σχετίζεται με το Χριστός και το Χρίστος είναι καθαρή αερολογία ατόμων που δεν ακριβολογούν.
    Γιώργος
    απάντηση22