από metereologos.gr
Τετάρτη 23 Μαΐου 2018
 

Βαρουφάκης: Ο Μαρξ προέβλεψε την παρούσα κρίση και μας δείχνει την έξοδο

Μια προσαρμογή από την εισαγωγή που έγραψε ο πρώην υπουργός Οικονομικών για νέα έκδοση του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου»
Βαρουφάκης: Ο Μαρξ προέβλεψε την παρούσα κρίση και μας δείχνει την έξοδο
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Με τίτλο «Ο Μαρξ προέβλεψε την παρούσα κρίση - και μας δείχνει την έξοδο», η εφημερίδα The Guardian δημοσιεύει εκτενές άρθρο του Γιάνη Βαρουφάκη. Πρόκειται για προσαρμογή από την εισαγωγή που έγραψε ο πρώην υπουργός Οικονομικών για νέα έκδοση του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 26 Απριλίου στη Βρετανία (εκδ. Vintage Classics).

«Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο προέβλεψε τον επιθετικό και πολωμένο παγκόσμιο καπιταλισμό του 21ου αιώνα. Αλλά ο Μαρξ και ο Ένγκελς μας έδειξαν επίσης ότι έχουμε τη δύναμη να δημιουργήσουμε έναν καλύτερο κόσμο», γράφει ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο οποίος κάνει προς το τέλος του άρθρου και μια σύντομη αναφορά στην κυβερνητική θητεία του. Ακολουθούν αποσπάσματα από το δημοσίευμα του Guardian:

«Για να πετύχει ένα μανιφέστο, πρέπει να μιλήσει στις καρδιές μας σαν ένα ποίημα, να στοιχειώσει το μυαλό μας με εικόνες και ιδέες εκθαμβωτικά νέες. Πρέπει να έχει τη δύναμη μιας συμφωνίας του Μπετόβεν, προτρέποντάς μας να δράσουμε για ένα μέλλον που θα τερματίσει τον περιττό μαζικό πόνο και θα εμπνεύσει την ανθρωπότητα να πραγματοποιήσει τις δυνατότητές της για αυθεντική ελευθερία.

Κανένα μανιφέστο δεν το κατάφερε καλύτερα από αυτό που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 1848 στην οδό Λίβερπουλ 46 του Λονδίνου. Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο (ή το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος, όπως κυκλοφόρησε για πρώτη φορά) το έγραψαν δύο νεαροί Γερμανοί - ο Καρλ Μαρξ, ένας 29χρονος φιλόσοφος, και ο Φρίντριχ Ενγκελς, 28χρονος κληρονόμος ενός μύλου στο Μάντσεστερ.

Ως έργο πολιτικής λογοτεχνίας, το μανιφέστο παραμένει αξεπέραστο. Οι πιο διαβόητες φράσεις του, συμπεριλαμβανομένης και της εισαγωγής («Ενα φάντασμα πλανιέται στην Ευρώπη - το φάντασμα του κομμουνισμού») έχουν μια σαιξπηρική ποιότητα.

Για το άμεσο αναγνωστικό κοινό του Μαρξ και του Έγκελς, το μανιφέστο τους ήταν ένα κάλεσμα για δράση που συχνά σήμαινε δίωξη, ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μακρά φυλάκιση. Σήμερα, οι νέοι είναι αντιμέτωποι με ένα παρόμοιο δίλημμα: να συμμορφωθούν σε μια κατεστημένη τάξη που καταρρέει και είναι ανίκανη να αναπαραχθεί ή να της αντιταχθούν με σημαντικό προσωπικό κόστος, αναζητώντας νέους τρόπους εργασίας, παιχνιδιού και διαβίωσης με τους άλλους; Παρόλο που τα κομμουνιστικά κόμματα έχουν εξαφανιστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου από την πολιτική σκηνή, το πνεύμα του κομμουνισμού που καθοδηγεί το μανιφέστο αποδεικνύεται δύσκολο να σιωπήσει.

Όπως αποδείχθηκε, το μανιφέστο ήταν σωστό, αν και με καθυστέρηση. Χρειάστηκε η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και η ένταξη δύο δισεκατομμυρίων Κινέζων και Ινδών εργατών στην καπιταλιστική αγορά εργασίας για να δικαιωθεί η πρόβλεψή του. Πράγματι, για να μπορέσει να παγκοσμιοποιηθεί πλήρως το κεφάλαιο, έπρεπε πρώτα να καταρρεύσουν τα καθεστώτα που υποσχέθηκαν υπακοή στο μανιφέστο.

Οποιος διαβάσει το μανιφέστο σήμερα θα ανακαλύψει με έκπληξη την εικόνα ενός κόσμου σαν τον δικό μας, που παραπαίει με φόβο στην άκρη της τεχνολογικής καινοτομίας. Στην εποχή του μανιφέστου, ήταν η ατμομηχανή που αποτελούσε τη μεγαλύτερη πρόκληση για τους ρυθμούς και τις ρουτίνες της φεουδαρχικής ζωής.

Αλλά για τον Μαρξ και τον Ένγκελς, αυτή η διαταραχή είναι ευπρόσδεκτη. Λειτουργεί ως καταλύτης για την τελική ώθηση που χρειάζεται η ανθρωπότητα για να καταργήσει τις εναπομείνασες προκαταλήψεις μας που στηρίζουν το μεγάλο χάσμα μεταξύ εκείνων που κατέχουν τα μηχανήματα και εκείνων που τα σχεδιάζουν, τα χειρίζονται και εργάζονται μαζί τους. Σήμερα, το βλέπουμε αυτό στις συζητήσεις για τα δεινά της παγκοσμιοποίησης. Ενώ χαιρετίζουν τον τρόπο με τον οποίο η παγκοσμιοποίηση έχει βγάλει δισεκατομμύρια ανθρώπους από την απόλυτη ανέχεια στη σχετική φτώχεια, σεβάσμιες δυτικές εφημερίδες, προσωπικότητες του Χόλιγουντ, επιχειρηματίες της Silicon Valley, επίσκοποι, ακόμα και πολυδισεκατομμυριούχοι χρηματιστές, όλοι θρηνούν για μερικές από τις λιγότερο επιθυμητές επιπτώσεις της: ανυπόφορη ανισότητα, άγρια απληστία, κλιματική αλλαγή και την ομηρία των κοινοβουλευτικών δημοκρατιών μας από τραπεζίτες και τους υπερ-πλούσιους.

Τίποτα από αυτά δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη στον  αναγνώστη του μανιφέστου. Εάν το μανιφέστο έχει την ίδια δύναμη να διεγείρει, να ενθουσιάζει και να μας ντροπιάζει όπως το 1848, είναι επειδή η πάλη των κοινωνικών τάξεων είναι τόσο παλαιά όσο ο ίδιος ο χρόνος. Ο Μαρξ και ο Ένγκελς το συνόψισαν σε λίγες τολμηρές λέξεις: «Η ιστορία όλων των μέχρι σήμερα υπαρχουσών κοινωνιών είναι η ιστορία των ταξικών αγώνων».

Αυτή είναι η δεινή κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα. Παρόλο που χρωστάμε στον καπιταλισμό επειδή μείωσε όλες τις ταξικές διακρίσεις στο χάσμα ανάμεσα στους έχοντες και στους μη έχοντες, ο Μαρξ και ο Ένγκελς θέλουν να συνειδητοποιήσουμε ότι ο καπιταλισμός δεν αναπτύσσεται επαρκώς για να επιβιώσει από τις τεχνολογίες που ο ίδιος δημιουργεί. Είναι καθήκον μας να αποσύρουμε την παλιά έννοια των ιδιωτικών μέσων παραγωγής και να επιβάλλουμε μια μεταμόρφωση, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει την κοινωνική ιδιοκτησία μηχανημάτων, γης και πόρων.

Ο Μαρξ και ο Ένγκελς δεν κατάφεραν να εκτιμήσουν τον αντίκτυπο του έργου τους στον ίδιο τον καπιταλισμό. Στον βαθμό που το μανιφέστο βοήθησε στη διαμόρφωση της Σοβιετικής Ένωσης, των δορυφόρων της Ανατολικής Ευρώπης, της Κούβας του Κάστρο, της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο και αρκετών σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων στη Δύση, δεν θα έπρεπε οι εξελίξεις αυτές να προκαλέσουν μια αλυσιδωτή αντίδραση που θα κατέστρεφε τις προβλέψεις και τις αναλύσεις του μανιφέστου; Μετά τη ρωσική επανάσταση και στη συνέχεια τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο φόβος του κομμουνισμού ανάγκασε τα καπιταλιστικά καθεστώτα να υιοθετήσουν συνταξιοδοτικά συστήματα, εθνικές υπηρεσίες Υγείας, ακόμη και την ιδέα να πληρώνουν οι πλούσιοι για τους φτωχούς και τους μικροαστούς φοιτητές για να σπουδάζουν σε φιλελεύθερα πανεπιστήμια.

Αλλά αυτό που καθιστά το μανιφέστο πραγματικά εμπνευσμένο σήμερα είναι η πρότασή του για εμάς, εδώ και τώρα.

Αν ο καπιταλισμός φαίνεται άδικος είναι επειδή υποδουλώνει τους πάντες, πλούσιους και φτωχούς, σπαταλώντας ανθρώπινους και φυσικούς πόρους. Η ίδια «γραμμή παραγωγής» που παράγει άφθονο πλούτο παράγει επίσης βαθιά δυστυχία και δυσαρέσκεια σε βιομηχανική κλίμακα. Επομένως, το πρώτο μας καθήκον - σύμφωνα με το μανιφέστο - είναι να αναγνωρίσουμε την τάση αυτής της «κατακλυσμικής ενέργειας» να υπονομεύει τον εαυτό της.

Όταν δημοσιογράφοι με ρωτάνε ποιος ή τι είναι η μεγαλύτερη απειλή για τον καπιταλισμό σήμερα, αψηφώ τις προσδοκίες τους απαντώντας: το κεφάλαιο! Φυσικά, αυτή είναι μια ιδέα που έχω κλέψει εδώ και δεκαετίες από το μανιφέστο. Δεδομένου ότι δεν είναι ούτε δυνατό ούτε επιθυμητό να ακυρωθεί η «ενέργεια» του καπιταλισμού, η σύσταση του μανιφέστου είναι να ωθήσουμε το κεφάλαιο μέχρι τα όριά του, περιορίζοντας τις συνέπειές του και προετοιμάζοντας την κοινωνικοποίησή του.

Πρέπει να οργανωθούμε πολιτικά για να υπερασπιστούμε τους αδύναμους, να ενδυναμώσουμε τους πολλούς και να προετοιμάσουμε το έδαφος για την αναστροφή των παραλογισμών του καπιταλισμού.

Πριν από μερικά χρόνια, χαρακτήρισα τον εαυτό μου ασταθή, ελευθεριακό μαρξιστή και δέχθηκα εξίσου άγρια επίθεση από μη μαρξιστές και μαρξιστές. Λίγο αργότερα, βρέθηκα σε μια πολιτική θέση κάποιας σημασίας, σε μια περίοδο έντονων συγκρούσεων μεταξύ της τότε ελληνικής κυβέρνησης και μερικών από τους ισχυρότερους παράγοντες του καπιταλισμού. Η νέα ανάγνωση του μανιφέστου για τους σκοπούς της σύνταξης αυτής της εισαγωγής ήταν λίγο σαν να καλούσα τα φαντάσματα του Μαρξ και του Ένγκελς να φωνάξουν ένα μείγμα μομφής και υποστήριξης στο αυτί μου.

Το βιβλίο «Ανίκητοι Ηττημένοι», τα απομνημονεύματά  μου από την εποχή που υπηρέτησα ως υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας το 2015, λέει την ιστορία της συντριβής της ελληνικής άνοιξης μέσα από έναν συνδυασμό ωμής δύναμης (εκ μέρους των πιστωτών της Ελλάδας) και ενός διχασμένου μετώπου εντός της δικής μου κυβέρνησης. Η περιγραφή είναι όσο πιο ειλικρινής και ακριβής μπορούσα».



Οικονομία περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (12)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    μάλιστα | 22/04/2018 14:13
    Όλα μαζί σε ένα υπέροχο κατσαρόλα- ισταλέσιο με τη συνδρομή της Danae, ΜΑΡΧ- ΕΝΓΕΛΣ- ΓΙΑΝΗ, και στο τέλος πάρε πάρε, κάθε χρόνο και από ένα βιβλίο.
    Nakos
    απάντηση10
     
     
    O Μαρξ όλα τα προέβλεψε | 21/04/2018 11:56
    με εργαλείο αλάνθαστο τον διαλεκτικό υλισμό του Hegel και την προσωπική δαιμόνια αναλυτική και συνθετική ιδιοφυία που τον διέκρινε. Τα απανταχού golden boys του καπιταλισμού κοιμούνται και ξυπνάνε με το Κεφάλαιο στο πλάι τους για να έχουν την πιο έγκυρη ανάλυση πολιτικής οικονομίας που υπάρχει. Εκείνοι όμως που επέβαλαν καθεστώτα και κυβέρνησαν , δήθεν με βάση τις αρχές του, δεν θα μπορούσαν να έχουν στρεβλώσει περισσότερο το άκρο άωτο της ανθρωπιστικής φιλοσοφίας των νεότερων χρόνων.
    A.K.
    απάντηση10
     
     
    αν είχε η γυναικα μου ένα εκατομμύριο!!!!!!!! Ευρώπουλα σε ΤΡΕΧΟΥΜΕΝΟ λογαριασμο,μπορεί να γινόμουν και εγώ μαρξιστής.... | 21/04/2018 01:56
    Μπορεί ,δεν λέω σίγουρα,γιατί έχω και μια υπόληψη,όχι σαν τον λεγαμανο!
    Δημήτρης Χατζησάββας-Κιλκίς
    απάντηση20
     
     
    Μονοπάτια που χάραξαν Πλάτωνας και Αριστοτέλης . | 21/04/2018 01:08
    Αξεπέραστο Πολιτικό Κείμενο, απαράμιλλο διανοητικό δημιούργημα, κ. Βαρουφάκη , είναι η "ΠΟΛΙΤΕΙΑ" του Πλατωνα, " Οι Ιστορίες Θουκυδίδου" και όλα τα Αθάνατα Ιερά Κείμεν, όπως λέει και ο αείμνηστος Λιαντίνης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει αξία το "περί ου ο λόγος", Μανιφέστο . Άλλωστε δεν μπορεί, παρά να γνωρίζετε, ότι η διδακτορική Διατριβή του Μαρξ, στον προσωκρατικό Δημόκριτο αναφερόταν. Όλα τα σπουδαία "κανάλια" σκέψης από εκεί "αρδεύτηκαν" . Ελάχιστοι σπουδαίοι μπόρεσαν να κατανοήσουν και να αποδώσουν τα υψηλά νοήματα της παρακαταθήκης των. Ο Μαρξιστής Βιγκότσκι, πατέρας της ιστορικοπολιτισμικής θεωρίας δηλώνει ότι τα επόμενα 2.500 χρόνια η σκέψη μας θα πορεύεται σε ...
    Έκτωρ
    απάντηση00
     
     
    Κάθε μέρα και μια επιβεβαίωση | 21/04/2018 00:50
    μπαρούφας νόημα και πράμα
    Idiot buster
    απάντηση00
     
     
    kyriakos | 20/04/2018 18:19
    Τρελός με δυνατά πιστεύω! Από την πολλή τρέλα η οποία προέρχεται από την κατανόηση της καταστροφής που έφερε σε όλο το έθνος, προσπαθεί να πείσει το εαυτό του κι εμάς ακόμα περισσότερο και με μεγαλύτερες αυταπάτες ότι είχε δίκιο. Ψυχοπαθής και πονηρό κατακάθι που προσπαθεί να αυτοαθωωθει. Πίσσα πούπουλα και λούτσα μέχρι να αυτοκτονήσει.
    kyriakos
    απάντηση20
     
     
    Πλακα μας κανει | 20/04/2018 17:31
    Και ποτε εμαθε μαρξισμο ο Μπαρουφας; Εδω δεν ξερει τα νεοκλασσικα οικονομικα.
    τωρα μαλιστα!
    απάντηση01
     
     
    Μόνο ο Μαρξ; | 20/04/2018 16:01
    Μόνο ο Μαρξ προέβλεψε την παρούσα κρίση και μας δείχνει την έξοδο; και ο Νοστραντάμους και ο Γέροντας Παΐσιος :-) αχ, να ναι καλλα με έκανε και γέλασα ο μπαρούφας.
    X.M.
    απάντηση4317
     
     
     
    Καταστροφική ασάφεια | 20/04/2018 15:52
    Το κομμουνιστικό σύστημα κατέρρευσε, γιατί από τη αρχή της οικοδόμησης του συστήματος, συνυπήρχαν τα στοιχεία της αποτυχίας του: στηρίχθηκε στην ωμή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (δημοκρατικών, συνδικαλιστικών, εθνικών, δικαιωμάτων σκέψης, λόγου, Τύπου, διακίνησης ιδεών). Επιπλέον, είναι μια "παρά φύσιν" πρόταση μιας και οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι/ίσοι - ούτε δια-ταξικά αλλά ούτε ενδο-ταξικά.
    Φαλακρό παγώνι
    απάντηση4012
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    Καλός ο νάρκισσος! | 20/04/2018 15:30
    Παρόλο πού δεν πολυσυμπαθώ τον ναρκισσισμό τού Βαρουφάκη εν τούτοις μού αρέσει η σκέψη του παρότι, σαν μαρξιστής, δεν συμφωνώ απόλυτα και σε όλα. Από τον φιλοτομαριστή και αμόρφωτο Τσίπρα χίλιες φορές καλύτερος
    Rainbow
    απάντηση2923
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
-