Κυριακή 12 Μαΐου 2002
Έντυπη Έκδοση

Το παιχνίδι της λήθης με τη μνήμη

θέατρο

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΓΡΑΜΜΕΛΗ | Κυριακή 12 Μαΐου 2002
Εκτύπωση Αποστολή με Email
Μικρό μέγεθος γραμματοσειράς Μεσαίο μέγεθος γραμματοσειράς Μεγάλο μέγεθος γραμματοσειράς
Προσθήκη στο Delicious Προσθήκη στο Digg Προσθήκη στο Facebook Προσθήκη στο Newsvine Bookmark


Ο χώρος άδειος· δύο μαχαίρια, δύο λευκά φτερά και δύο πρόσωπα στο κέντρο του χώρου συνομιλούν. Η φωνή του ενός είναι αντίλαλος της φωνής του άλλου και η μάσκα του ενός προέκταση της μάσκας του άλλου. Δύο φωνές σαν μία και οι λέξεις να παραδίνονται από τον έναν στον άλλον για να εξοντωθούν. Ο διάλογός τους δεν οδηγεί στην επικοινωνία αλλά στη δημιουργία φαντασιώσεων μέσα στις οποίες αναζητούν καινούργιες καταστάσεις. Μέσα στις οποίες δημιουργείται ένα παιχνίδι εξαιτίας του οποίου αναβάλλεται διαρκώς το επιθυμητό τέλος αλλά και η νέα αρχή. Εικόνες γεννιούνται και πεθαίνουν πυροδοτώντας το διαρκές θανατηφόρο παιχνίδι τους. Ολα αναιρούνται, όλα προσπαθούν να επιστρέψουν στην αιτία τους για να ξαναγεννηθούν και να ξαναπεθάνουν. Ο άντρας δίνει στη γυναίκα εκείνο που αυτή δεν θέλει να πάρει και η γυναίκα ζητάει από τον άντρα αυτό που εκείνος δεν έχει να της δώσει.

Ηττα, Μνήμη, Μετάνοια, Τέχνη και Λήθη. Μονόλογοι οι οποίοι συνετέθησαν σκηνικά σε μία παράσταση, τη «Λήθη» του Δημήτρη Δημητριάδη, μέσα από την οποία ο Θόδωρος Τερζόπουλος συνεχίζει τη σπουδή πάνω στην παρουσία - απουσία της αρσενικής και θηλυκής ύπαρξης, που άρχισε πριν από αρκετά χρόνια με το «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μύλερ.

Το ενδιαφέρον του σκηνοθέτη για το σύνολο του έργου του Δημήτρη Δημητριάδη έχει αρχίσει εδώ και αρκετά χρόνια. «Εκτιμώ τη δουλειά του στο σύνολό της και παρακολουθώ τις σκηνικές αποδόσεις, και πάντα είχα ένα ερωτηματικό για το τι γίνεται και τι δεν γίνεται ως προς την ερμηνεία αυτών των έργων. Διάλεξα αυτά τα κείμενα τα οποία κάποιες στιγμές φαίνεται να έχουν μεγάλη σχέση με τον συγγραφέα, ωστόσο αυτό δεν ισχύει γιατί όταν ένας δημιουργός αυτοβιογραφείται κάνει μέτριο έργο, προχωράει στην άρση του σκηνικού του ζητήματος. Ο Δημητριάδης δεν το κάνει αυτό». Η σκηνική απόδοση των αποσπασμάτων της «Λήθης» ακολούθησε μια πορεία με κύριο χαρακτηριστικό την έρευνα. «Θέλησα να δω την αιτία του λόγου του, να καταλάβω τον ίδιο. Εντόπισα όλα τα αυτοβιογραφικά του στοιχεία και επικοινωνούσα συνέχεια μαζί του. Προσπάθησα να εντοπίσω από πού απορρέει αυτό το παραλήρημα. Θα μπορούσες κάποιες φράσεις να τις ακούς από ένα διπλανό διαμέρισμα ή από έναν κλοσάρ στον δρόμο. Εχω προβληματιστεί όσο ποτέ άλλοτε, σαν να ανέβαζα Αισχύλο. Διαβάζοντάς το ως αναλόγιο γινόταν έμμεσο, απευθυνόταν σε λίγους. Οταν ερμηνευόταν μέσα από μια θερμοκρασία αυτόματα αποκτούσε ένα μέγεθος και γινόταν άμεσο, αφορούσε περισσότερο κόσμο. Φαίνεται πως τα κείμενα του Δημητριάδη μπορούν πολλές φορές, επειδή είναι αινιγματικά, να μπερδέψουν τον δημιουργό. Δηλαδή, αν καθήσεις και πάρεις τη φράση γράμμα γράμμα και εντοπίσεις τον χαρακτήρα πάνω στον οποίο μπορείς να δράσεις ως σκηνοθέτης και ηθοποιός, απέτυχες» επισημαίνει ο Θ. Τερζόπουλος.

Σύμφωνα πάντα με τον σκηνοθέτη, το έργο του Δημητριάδη «δεν έχει χαρακτήρες, έχει πρόσωπα, και πολλές φορές ούτε πρόσωπα. Είναι ένα υλικό αινιγματικό. Μπορεί να υπονομεύσει τον αναδημιουργό αλλά μπορεί να αποδειχθεί και ιδιαίτερα γενναιόδωρο. Εγώ πάτησα στην κατάσταση. Και αυτό γιατί χωρίς να εντοπίσεις το γονιμοποιό υπέδαφος δεν δημιουργείς άμεση έκφραση αλλά έμμεση και ένα εγκεφαλικό κατασκεύασμα».

Κλειδί στην ανεύρεση της λύσης για την παράσταση στάθηκε η δυνατότητα πολλαπλής ανάγνωσης. «Το διάβασα με τριάντα τρόπους. Οσο περισσότερο αγνοείς το διανοητικό του περίγραμμα και πας μέσα στην κατάσταση σαφώς βρίσκεις την έξοδο. Υπάρχει σε πολλά σημεία εμμονή σε ένα ζήτημα όπου και στροβιλίζεται ο λόγος. Ο θεατής παίρνοντας ένα θραύσμα και επαναλαμβάνοντάς το μπορεί να πάει στον δικό του πυρήνα. Ενας χορογράφος μπορεί να πάρει τρεις γραμμές και να κάνει μια χορογραφία. Ενας εικαστικός αντίστοιχα μπορεί να δημιουργήσει μια εικαστική παράσταση. Εχει εκπληκτικό ρυθμό το κείμενο. Ενα τέτοιο κείμενο δεν πρέπει να μας βάζει σε σκέψεις γιατί έτσι αποθεωρητικοποιείται η σχέση του θεατή με το δρώμενο».

Στην παράσταση, η οποία ανέβηκε την περασμένη Παρασκευή στο θέατρο Αττις, υπάρχει ένα διαρκές φλερτ με τον θάνατο, ένα ατέρμονο παιχνίδι της λήθης με τη μνήμη. «Ο Δημητριάδης θέτει ζητήματα που εμείς τα λέμε χαμένο χρόνο αλλά είναι τα διαμάντια της ζωής. Κάναμε μια προσπάθεια όλα αυτά να τα αντιληφθούμε θεατρικά, πλαισιωμένα από πορτογαλική μουσική. Κάναμε ένα μεσογειακό ερωτικό δράμα» κατέληξε ο σκηνοθέτης.

Το έργο του Δημήτρη Δημητριάδη «Λήθη» παρουσιάζεται στο θέατρο Αττις (Λεωνίδου 7, Μεταξουργείο, τηλ. 010 5226.260) καθημερινά, εκτός Δευτέρας και Τρίτης, στις 21.00. Σκηνοθετεί ο Θόδωρος Τερζόπουλος και πρωταγωνιστούν ο Τάσος Δήμας και η Σοφία Χιλλ. Οι παραστάσεις θα ολοκληρωθούν στις 16 Ιουνίου.

Η Σοφία Χιλλ και ο Τάσος Δήμας σε στιγμιότυπο από την παράσταση
Η Σοφία Χιλλ και ο Τάσος Δήμας σε στιγμιότυπο από την παράσταση