Οι δημοσκοπήσεις δεν τα λένε όλα. Συνήθως, όμως, λένε πολλά- αρκεί να ξέρεις να τις διαβάσεις... Και ακόμη πιο ενδιαφέροντα απ΄ όσα λένε, είναι όσα υπονοούν.

Να συνοψίσουμε. Ολες οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου τετραμήνου, ανεξαρτήτως εταιρείας και εβδομάδας, καταλήγουν περίπου στα ίδια συμπεράσματα:

Για ενδεχόμενες βουλευτικές εκλογές το ΠαΣοΚ έχει ένα σταθερό δημοσκοπικό προβάδισμα 3-4 μονάδων με απόκλιση δεκαδικών. Για τις ευρωεκλογές,το ίδιο προβάδισμα είναι 2-2,5 μονάδες.Τέτοιες δημοσκοπικές διαφορές υπέρ του δεύτερου κόμματος των προηγούμενων εκλογώνδεν διασφαλίζουν στην κάλπη όχι την αυτοδυναμία, αλλά ούτε καν την πρωτιά.

Προφανώς είναι καλύτερα για κάποιον να προηγείται στις δημοσκοπήσεις παρά να έπεται. Αν μη τι άλλο, ενισχύεται το ηθικό των στελεχών και των οπαδών του, το οποίο δεν είναι καθόλου αμελητέος παράγοντας. Ακόμη κι έτσι, όμως, οι δημοσκοπήσεις επιδέχονται διπλή ανάγνωση.

Μπορούν, βεβαίως, να γίνουν δεκτές στο ΠαΣοΚ με παλαμάκια και επιφωνήματα. Μπορούν, όμως, να τροφοδοτήσουν και έναν προβληματισμό: για ποιον λόγο ο ελληνικός λαός,παρά την απογοήτευσή του από τη ΝΔ, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το ΠαΣοΚ με δυσπιστία;Για ποιον λόγο, δηλαδή, η σαφής απόρριψη της κυβέρνησης δεν μετατρέπεται σε ευρύτερη αποδοχή της αντιπολίτευσης;

Αντιλαμβάνομαι ότι τα παλαμάκια είναι πιο ευχάριστα. Ο προβληματισμός, όμως, είναι πιο χρήσιμος. Για έναν πολύ πρακτικό λόγο: όσο δεν διαμορφώνεται θετικό πολιτικό ρεύμα, το εκλογικό αποτέλεσμα παραμένει εντελώς ανοιχτό. Η παγκόσμια εκλογική ιστορία είναι γεμάτη από τέτοια προηγούμενα.

Υποθέτω ότι η ηγετική ομάδα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επιλέγει τον προβληματισμό και όχι τα παλαμάκια. Και ότι επιχειρεί να ερμηνεύσει αυτή τη δυσπιστία. Οτι προσπαθεί να καταλάβει για ποιον λόγο, για παράδειγμα, ποσοστά της τάξεως του 65% δεν συμφωνούν με τις εκλογές που προτείνει η αξιωματική αντιπολίτευση και αντίστοιχα ποσοστά θεωρούν ότι το ΠαΣοΚ δεν είναι έτοιμο να κυβερνήσει.

Ακόμη κι έτσι, βεβαίως, το ΠαΣοΚ μπορεί να κερδίσει μια εκλογική νίκη αν οι βασικοί αντίπαλοί του συνεχίσουν να αποδυναμώνονται. Τον Σεπτέμβριο αυτοκτόνησε η ΝΔ, τον Δεκέμβριο ο ΣΥΡΙΖΑ, κάποιος θα κάνει την επόμενη κουταμάρα. Αυτό, όμως, είναι η εύκολη απάντηση.

Διότι, πέραν των εκλογών, το ερώτημα είναι πώς θα οικοδομηθούν οι ευρύτερες συναινέσεις που απαιτούνται για να κυβερνηθεί ο τόπος, με πόσα περιθώρια ανοχής και αντοχής θα ανεβεί το ΠαΣοΚ στην εξουσία. Και το κρίσιμο αυτό ερώτημα, καλώς ή κακώς, δεν απαντάται από τις δημοσκοπήσεις.