Τα όρια ανάμεσα στη λογική και στον παραλογισμό, στην πραγματικότητα και στη φαντασία, στην αλήθεια και στο ψέμα χάνονται πλήρως ενώ εξελίσσεται το «Νησί των καταραμένων» («Shutter island», ΗΠΑ, 2010), η τελευταία ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε.

Το καλοκαίρι του 1954 δύο ομοσπονδιακοί αστυνομικοί ( Λεονάρντο Ντι Κάπριο και Μαρκ Ράφαλο - μαγνήτες και οι δύο) επισκέπτονται ένα διάσημο ψυχιατρικό νοσοκομείο που στεγάζεται σε ένα ερημικό νησί λίγο έξω από τη Βοστώνη. Διεξάγουν έρευνα για τη μυστηριώδη εξαφάνιση μιας ασθενούς. Η αποστολή τους κάποια στιγμή θα ολοκληρωθεί, ωστόσο το ξέσπασμα μιας επικίνδυνης καταιγίδας θα τους αναγκάσει να παραμείνουν στο νησί.

Δεν θα περάσει πολλή ώρα ώσπου να αναρωτηθείς αν τα όσα βλέπεις ισχύουν ή αν ο Σκορσέζε σού έχει ανοίξει την πόρτα σε έναν εφιάλτη χωρίς καλά καλά να έχεις συνειδητοποιήσει τι έχει συμβεί. Ποιο είναι το μυστικό που κρύβει η ιστορία του ίδιου του προϊσταμένου αστυνομικού (Ντι Κάπριο) σε σχέση με τον θάνατο της γυναίκας του ( Μισέλ Γουίλιαμς ); Πόσο τον έχουν επηρεάσει οι εμπειρίες του στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Ποιος είναι ο περίφημος ασθενής 67, για τον οποίο ο αστυνομικός ισχυρίζεται ότι λείπει από την κλινική; Τι συμβαίνει τελικά σε αυτό το δήθεν τάχα μου διάσημο ψυχιατρικό συγκρότημα, όπου οι γιατροί, με πρώτον και καλύτερο τον διευθυντή τους (άψογος και ο Μπεν Κίνγκλσεϊ ), συμπεριφέρονται πιο παράξενα από ό,τι οι ασθενείς που κουράρουν;

Ερωτήματα που πέφτουν βροχή στην οθόνη την ώρα που ο Σκορσέζε τη γεμίζει με εικόνες απίστευτης ομορφιάς, με παραπομπές στο μισό αμερικανικό σινεμά και κυρίως το αγαπημένο είδος του σκηνοθέτη, το νουάρ («ανάγκασε» τους ηθοποιούς του να δουν ταινίες όπως η «Λάουρα» και το «Οut of the past»). Σε πρώτο επίπεδο, ένα αστυνομικό θρίλερ μυστηρίου που σε ξαφνιάζει γλυκά με την απίστευτη σινεφιλία του.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, όμως, έχεις μια έξυπνη αλληγορία που δεν κρύβει την κριτική της διάθεση απέναντι στην ίδια την Αμερική, η οποία εδώ αντανακλάται στη μικρογραφία της ψυχιατρικής κλινικής. Υπό τη σκιά του Ψυχρού Πολέμου και του μακαρθισμού, με τις λοβοτομές και τους πειραματισμούς στα ανίσχυρα σώματα απροστάτευτων ασθενών, η Αμερική του ΄50 ήταν ένα απέραντο τρελοκομείο. Και ίσως να παραμένει. Στο τέλος νιώθεις την ανάγκη να ξαναδείς την ταινία για να εντοπίσεις πού σε ξεγέλασε (σπάνια πλέον νιώθεις έτσι στο σινεμά). Και καθ΄ ότι πρόκειται για μια ταινία η οποία ουδεμία σχέση έχει με τις προηγούμενες του σκηνοθέτη της, αποδεικνύει περίτρανα ότι ο Μάρτιν Σκορσέζε έχει πολλά ακόμη να προσφέρει και ας πλησιάζει πια τα 70.

Από ένα σπουδαίο βιβλίο
Το «Νησί των καταραμένων» αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Ντένις Λεχέιν που ήδη στην Ελλάδα έχει κυκλοφορήσει σε δεύτερη έκδοση από τις εκδόσεις Βell. Μετά την επιτυχία του «Σκοτεινού ποταμιού» που έγινε ταινία από τον Κλιντ Ιστγουντ, ο Λεχέιν έχει κατακτήσει μια θέση στην πρώτη γραμμή των συγγραφέων μυστηρίου και το έβδομο έως σήμερα μυθιστόρημά του έχουν εκθειάσει εφημερίδες όπως οι «Νew Υork Τimes» και η «Washington Ρost». Το «Ρublishers Weekly» μάλιστα ανέφερε ότι το συνταρακτικό φινάλε του «Νησιού» «θα μείνει στην ιστορία ως μία από τις πιο σωστές αισθητικά λύσεις μυστηρίου που έχουν γραφτεί ποτέ».

ΑΘΗΝΑ, ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
«Χρυσόσκονη»(2009, Ελλάδα)

Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία μυθοπλασίας της Μαργαρίτας Μαντά- βοηθός σκηνοθέτη σε ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου- τρία αδέλφια επανασυνδέονται με αφορμή τη μοίρα του πατρικού τους. Το καθένα έχει διαφορετική άποψη για το ζήτημα. Η μεγάλη αδελφή ( Μάνια Παπαδημητρίου ) δεν θέλει να το δώσει γιατί εκεί βρίσκονται οι αναμνήσεις που φοβάται να χάσει. Ο μικρός αδελφός (Αργύρης Ξάφης ) θέλει να το δώσει γιατί η υπόθεση έχει χρήμα. Η μεσαία αδελφή ( Αννα Μάσχα ) είναι αναποφάσιστη- ό,τι υπήρξε σε όλη της τη ζωή. Η Μαντά έχει τους ηθοποιούς και ένα επίκαιρο θέμα, αλλά η ταινία της είναι τόσο ελκυστική όσο δυσλειτουργική πόλη είναι η Αθήνα. Χρειάζεσαι κότσια για να προσελκύσεις, όταν το μόνο όπλο σου είναι η τρέλα της καθημερινότητας με τα αφόρητα κλάξον, τις βρισιές των ταξιτζήδων, τα κινητά που χτυπούν λυσσαλέα και την αβάσταχτη ταλαιπωρία των πολιτών. Το μόνο πραγματικά ενδιαφέρον στη «Χρυσόσκονη» (από την οποία δεν θυμάμαι ούτε ένα πλάνο ομορφιάς, εκτός από τη σκηνή στο πιάνο των Παπαδημητρίου- Μάσχα) είναι ότι μας υπενθυμίζει πόσο άσχημη πόλη είναι η Αθήνα. Αναρωτιέμαι ποιος ο λόγος να δει κανείς σε μια ταινία τα όσα ζει στον δρόμο κάθε μέρα...

«Ο διαχειριστής»(2009, Ελλάδα)
Αφορμή για την ανάπτυξη της ιστορίας μια αθηναϊκή πολυκατοικία της οποίας αναλαμβάνει τη μερική διαχείριση ένας οικογενειάρχης κοντά στα 50. Τον υποδύεται ο σκηνοθέτης Περικλής Χούρσογλου (ένας άχαρος ρόλος για ένα άχαρο ντεμπούτο στην υποκριτική) δίπλα στην πραγματική σύζυγό του, τη Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, και στα δύο πραγματικά παιδιά τους, τον Ιορδάνη και τον Κωνσταντίνο. Μια ταινία, μια οικογένεια. Με τον σταυρό στο χέρι ο νέος διαχειριστής προσπαθεί να διορθώσει τα λάθη της μητέρας του ( Κατερίνα Γιουλάκη ) που είχε τη διαχείριση. Παλεύει να βρει λύση για την αποχέτευση, την αχίλλειο πτέρνα της πολυκατοικίας, και η κάμερα τον ακολουθεί με υπομονή ακόμη και όταν λούζεται στα κόπρανα αφού ο γερο-υδραυλικός τον «δουλεύει» (υπέροχος ο Κώστας Βουτσάς σε κόντρα ρόλο). Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο διαχειριστής ερωτεύεται και το κορίτσι με τις μπουκαμβίλιες (Ευσταθία Τσαπαρέλη). Συμπέρασμα πρώτο: Αν δεν μπορείτε να διαχειριστείτε τη ζωή σας, μην αναλαμβάνετε τη διαχείριση της πολυκατοικίας σας. Συμπέρασμα δεύτερο: Αν δεν έχετε να πείτε κάτι, πέρα από μικροαστικές κοινοτοπίες, μην αποπειραθείτε τη διαχείριση μιας ολόκληρης ταινίας, πόσο μάλλον όταν δείχνει να αφορά μόνον εσάς και την οικογένειά σας.