ΣΤΙΣ 8 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ο κ. Ι. Παπαθανασίου ανέλαβε το υπουργείο Οικονομίας και παρέλαβε μια βόμβα. Μια βόμβα που είχε ετοιμάσει ο απερχόμενος την ίδια ημέρα προκάτοχός του, κ. Γ. Αλογοσκούφης. Εξι μήνες αργότερα, ο πρώην υπουργός παρουσίασε στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία» το βιβλίο του με τίτλο «Η Ελλάδα μετά την κρίση», άσκησε αυστηρή κριτική στην πολιτική που ακολουθεί ο κ. Παπαθανασίου, κατελόγισε μεγάλες προσωπικές αδυναμίες στον Πρωθυπουργό- τις οποίες στη συνέχεια «μάζεψε» λέγοντας ότι δεν εννοεί τον κ. Καραμανλή- και μας εξήγησε (στον ελληνικό λαό) πώς θα έπρεπε κανονικά να ασκείται η οικονομική πολιτική.
Ενας άλλος συνάδελφός του, καθηγητής Οικονομικών, μουρμούριζε στον διάδρομο του ξενοδοχείου φεύγοντας από την παρουσίαση:
«Θα μας τρελάνει ο Αλογοσκούφης. Τι θράσος είναι αυτό». Αυτός είναι και ο αυθόρμητος χαρακτηρισμός των κομματικών στελεχών της ΝΔ, όταν ακούνε ότι ο Αλογοσκούφης, ο οποίος θεωρείται ο αποκλειστικός υπεύθυνος για την κατάρρευση της οικονομίας ακόμη και από τους συναδέλφους του βουλευτές της ΝΔ, κάνει κριτική στην οικονομική πολιτική του διαδόχου του.
Ο ΓιάννηςΠαπαθανασίου από την άλλη, δεν θέλησε να σχολιάσει δημοσίως τις δηλώσεις του ΓιώργουΑλογοσκούφη. «Δεν του απαντώ, δεν δηλώνω τίποτα, δεν σχολιάζω τίποτα για τον Αλογοσκούφη» λέει ο ίδιος, αλλά το φιλικό περιβάλλον του είναι μάλλον πιο ομιλητικό:
«Ο υπουργός (Παπαθανασίου) παρέλαβε χάος και προσπαθεί να βάλει μια τάξη. Ο κ. Αλογοσκούφης δεν επιτρέπεται να του κάνει κριτική. Ας ασχολιόταν με άλλα θέματα, με τον πολιτισμό, με την εξωτερική πολιτική, όχι με την οικονομία. Τώρα θυμίζει στον κόσμο τα κακά που ο ίδιος έκανε και τελικά βλάπτει το εαυτό του». Ιδιωτικώς βεβαίως ο κ. Παπαθανασίου σχολιάζει και μάλιστα με μεγάλη οργή και πίκρα τις κατηγορίες Αλογοσκούφη.
«Φταίω εγώ που τον κάλυψα» λέει, σύμφωνα με στενούς φίλους του.
Τι ακριβώς κάλυψε ο κ. Παπαθανασίου; Οτι παρέλαβε μια οικονομία στα πρόθυρα της πτώχευσης. Οτι παρέλαβε και ανέλαβε να εκτελέσει έναν προϋπολογισμό κουρελόχαρτο το οποίο ώσπου να ψηφιστεί, είχε αλλάξει τέσσερις φορές, ένα δημόσιο χρέος στα 250 δισ. ευρώ, ένα έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών στα 31 δισ. ευρώ, το δημοσιονομικό έλλειμμα σε επίπεδο υψηλότερο του 5% του ΑΕΠ, έναν ΣΔΟΕ που στο άκουσμά του γελάνε οι φοροφυγάδες.
Αντίθετα με αυτά που παρέδωσε ο κ. Αλογοσκούφης, ο ίδιος παρέλαβε το 2004, οπότε ανέλαβε το πόστο του υπουργού, μια οικονομία στην καλύτερή της κατάσταση και μέσα σε ένα γενικότερο αναπτυξιακό διεθνές περιβάλλον. Το έλλειμμα στο τέλος του 2003 ήταν στο 4% του ΑΕΠ (παρ΄ όλο που είχε επιβαρυνθεί με τις δαπάνες των Ολυμπιακών Αγώνων), το χρέος ήταν 168 δισ. ευρώ και το έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών μόνο 8 δισ. ευρώ. O ΣΔΟΕ τότε ήταν το φόβητρο της αγοράς και ένας θεσμός που έχαιρε ακόμη κάποιας εμπιστοσύνης.

Πώς τα κατάφερε ο Γιώργος Αλογοσκούφης και μετέτρεψε μια υγιή και δυναμική οικονομία σε βόμβα την οποία παρέδωσε στον Γιάννη Παπαθανασίου; Ηταν δύσκολο αλλά το πέτυχε ξεκινώντας με την «απογραφή». Αλλαξε τον τρόπο μέτρησης του ελλείμματος για να το παρουσιάσει αυξημένο και να ισχυριστεί ότι παρέλαβε χάος. Οι Βρυξέλλες αντιστάθηκαν σθεναρά στην «αυτοκτονία της ελληνικής οικονομίας» όπως τη χαρακτήρισε τότε ο ξένος Τύπος, αλλά δεν είχαν δικαίωμα να αρνηθούν τις επιλογές του έλληνα υπουργού. Ετσι ο κ. Αλογοσκούφης μας έθεσε υπό ευρωπαϊκή επιτήρηση και ταυτόχρονα ξεκινούσε την καριέρα του από ένα πολύ υψηλό έλλειμμα το οποίο ο ίδιος θα μείωνε εύκολα. Και το μείωσε λογιστικά αυξάνοντας στη συνέχεια το ΑΕΠ και επαναφέροντας τον τρόπο μέτρησης του ελλείμματος στο παλιό σύστημα που ο ίδιος είχε καταργήσει. Ετσι μπορούσε να καμαρώνει ότι μείωσε το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠλογιστικά, φυσικά, και αφού πρώτα, πάλι λογιστικά, το είχε αυξήσει. Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο κόλπο του κ. Αλογοσκούφη.

? Η διάλυση του ΣΔΟΕ
Το δεύτερο ήταν η πλήρης διάλυση του ΣΔΟΕ και των εφοριών. Τόσο μεγάλη ήταν η διάλυση που ο νέος υπουργός κ. Παπαθανασίου αναγκάστηκε αμέσως μόλις ανέλαβε, να αλλάξει όλους τους επικεφαλής των εφοριών και των ελεγκτικών μηχανισμών, και να μπορεί τώρα να επαίρεται ότι «μπορεί τα έσοδα ακόμη να μην έχουν εισπραχθεί,αλλά τουλάχιστον έχουν αυξηθεί κατά 40% οι βεβαιωμένες παραβάσεις. Δηλαδή έλεγχοι γίνονται πλέον και αποδίδουν». Αυτά τα ολίγα περί του πώς ο κ. Αλογοσκούφης κατασκεύασε τη βόμβα που παρέδωσε στον αντικαταστάτη του, ο οποίος σήμερα όταν τον ρωτάς «τι κάνεις;», σου απαντάει «τρώω ξύλο». Πράγματι ο κ. Παπαθανσίου δέχεται τα πυρά της αντιπολίτευσης και αναλαμβάνει το πολιτικό κόστος του συμμαζέματος μιας διαλυμένης οικονομίας. Ο ίδιος ο κ. Παπαθανασίου δεν είναι ενθουσιασμένος από τα μέτρα που πήρε και για τα οποία δέχτηκε την κριτική όλων, και του Αλογοσκούφη: «Κάνω ό,τι μπορώ, πρέπει να μαζέψω την κατάσταση,δεν λύνονται εύκολα τα προβλήματα» λέει.

Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Παπαθανασίου πήρε κάποια σκληρά και άδικα μέτρα. Είναι εισπρακτικά μέτρα που θίγουν όλους τους φορολογούμενους, δεν αγγίζουν τους φοροφυγάδες και ενδεχομένως να επιδράσουν αρνητικά στον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, είναι λιγότερο επώδυνα από ό,τι θα ήταν μια διαφαινόμενη παύση πληρωμών του Δημοσίου.

Και εδώ ο κ. Αλογοσκούφης έχει δίκαιο που λέει ότι χρειάζεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός στην οικονομία και όχι πυροσβεστικά μέτρα. Δίκαιο μέχρις ενός σημείου, βεβαίως, αφού για να αποφύγεις τα πυροσβεστικά μέτρα πρέπει να έχεις ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και υγιή οικονομία, πράγματα τα οποία είχε και δεν αξιοποίησε ο κ. Αλογοσκούφης, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είχε ο κ. Παπαθανασίου. Και αυτό είναι που χαρακτηρίζεται θράσος και αντιμετωπίζεται με εκνευρισμό στους κόλπους του κυβερνητικού επιτελείου.

Ολοι μέσα στη Νέα Δημοκρατία μιλάνε για την κριτική Αλογοσκούφη στην οικονομική πολιτική, αλλά κανείς δεν θέλει να μιλήσει επώνυμα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Ευ. Αντώναρος έδωσε τη «γραμμή» για το πώς πρέπει να αντιδράσουν τα στελέχη της ΝΔ στις απόψεις Αλογοσκούφη με μια ξεκάθαρα απαξιωτική δήλωση: «Δεν σχολιάζω θέσεις ή απόψεις βουλευτών και πολύ περισσότερο παρουσιάσεις ή περιεχόμενα βιβλίων» δήλωσε. Ενώ ο βουλευτής της ΝΔ κ. Β. Μιχαλολιάκος είπε: «Ο κ. Αλογοσκούφης είναι ένας καλός επιστήμων, ο οποίος μπήκε στο πολιτικό σύστημα με ευεργεσίες και του Μ. Εβερτ και του Κ. Καραμανλή», υπογραμμίζοντας την αχαριστία την οποία πολλοί στη ΝΔ καταλογίζουν στον πρώην υπουργό.

Αντίθετα με τα αισθήματα που τρέφουν για τον κ. Αλογοσκούφη, οι νεοδημοκράτες μάλλον συμπαθούν περισσότερο τον κ. Παπαθανασίου παρ΄ όλο που αυξάνει τους φόρους.

? Η «χαμηλή πολιτική»

«Ο Γιάννης Παπαθανασίουδεν είναι ο μεγάλος οικονομολόγος, ο στρατηγικός υπουργός Οικονομίας, αλλά τουλάχιστον είναι αποτελεσματικός και πολύ ικανότερος από τον Αλογοσκούφη » λέει υψηλό κομματικό στέλεχος του τραπεζικού τομέα. «Ο Αλογοσκούφης θεωρούσε την καθημερινότητα “χαμηλή πολιτική”. Δεν είναι όμως χαμηλή πολιτική να πιέζεις τους εφοριακούς κάθε μέρα να μαζεύουν τα έσοδα του κράτους και να περιορίζεις τις σπατάλες του Δημοσίου. Είναι η βασική δουλειά του υπουργού Οικονομίας» λέει το ίδιο στέλεχος.

Στην ουσία οι δύο υπουργοί διαφέρουν όσο η μέρα με τη νύχτα και οι πολιτικές που ακολουθούν το ίδιο. Και μπορεί ο Πρωθυπουργός να είχε αμέριστη εμπιστοσύνη και υποστήριξη για τον αλαζονικό «τσάρο» της Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφη, αλλά την απέσυρε έστω και την υστάτη στιγμή όταν επιτέλους αντελήφθη ότι οδεύουμε προς την καταστροφή. Την εμπιστοσύνη του Πρωθυπουργού απολαμβάνει τώρα ο πολύ ταπεινότερος Γιάννης Παπαθανασίου, στον οποίο ο κ. Κ. Καραμανλής έχει εναποθέσει τις ελπίδες του για την αποφυγή της χρεοκοπίας.

Βίοι αντίθετοι
Η οικονομική θεωρία και τα πόμολα
Oκαθηγητής Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης με τον έμπορο ειδών κιγκαλερίας Γιάννη Παπαθανασίου καμία σχέση δεν έχουν.

Ο καθηγητής Αλογοσκούφης γεννήθηκε το 1955 και σπούδασε Οικονομικά στην Ελλάδα και στην Αγγλία όπου πήρε το διδακτορικό του από το London School of Εconomics το 1984 και στη συνέχεια εργάστηκε ως λέκτορας. Καθηγητής έγινε στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 1990. Διετέλεσε πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας (1992-1993) καθώς και σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το 1996 εξελέγη βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας. Το 2000 και το 2004 εξελέγη βουλευτής Α΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας και τον Μάρτιο του 2004 ανέλαβε υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών.

Οσο τα έκανε όλα αυτά o κ. Αλογοσκούφης, ο Γιάννης Παπαθανασίου πουλούσε πόμολα. Εναν χρόνο μεγαλύτερος και απόφοιτος του Πολυτεχνείου, ο κ. Παπαθανασίου άνοιξε μια επιχείρηση- την Ι.Δ. Παπαθανασίου ΑΕ Εμπορία Τεχνολογικού Εξοπλισμού Κτιρίων- που εμπορευόταν είδη κιγκαλερίας. Εξελέγη βουλευτής Επικρατείας το 2000 και έκτοτε εκλέγεται βουλευτής. Με λίγα λόγια η βασική διαφορά των δύο είναι ότι ο ένας είναι θεωρητικός και ο άλλος άνθρωπος της πιάτσας. Η διαφορά αυτή στην πολιτική μεταφράζεται ως εξής:

Ο Αλογοσκούφης «χαράζει πολιτική», ο Παπαθανασίου παίρνει φορολογικά μέτρα. Ο Αλογοσκούφης «σχεδιάζει την ανάπτυξη», ο Παπαθανασίου υλοποιεί μια επένδυση 180 εκατ. ευρώ για την παραγωγή φωτοβολταϊκών στην Τρίπολη. Ο Αλογοσκούφης μιλάει με τον Αλμούνια, ο Παπαθανασίου τσακώνεται με τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και τους «σκαφάτους» επειδή τους φορολογεί. Ο Αλογοσκούφης μας λέει πώς διοικείται η οικονομία, ο Παπαθανασίου μας ρωτάει αν έχουμε καμιά καλή ιδέα. Ποιος είναι καλύτερος; Η νεκροψία της ελληνικής οικονομίας θα δείξει.