Εφιαλτικά σενάρια για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων βρίσκονται στο τραπέζι της συζήτησης για το Ασφαλιστικό, εν όψει ανακοινώσεων στις οποίες θα προβεί ο υπουργός Εργασίας κ. Α. Λοβέρδος τις προσεχείς ημέρες.

Η επεξεργασία του σχεδίου ξεκινά από σήμερα και θα συνεχιστεί καθ΄ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, καθώς η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας ανέμενε τον Πρωθυπουργό να επιστρέψει από την Ινδία, προκειμένου να ξεκαθαριστεί τι ακριβώς θα σημάνει η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης την οποία προανήγγειλε ο κ. Γ. Παπανδρέου , χωρίς να γνωρίζει κανείς μέχρι στιγμής τι ακριβώς εννοούσε.

Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί είναι ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας αποφεύγει τις τελευταίες ημέρες να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει σενάρια και λέει ότι όλα βρίσκονται υπό μελέτη. Δεν αρνούνται όμως ότι υπάρχουν κάποια δεδομένα, ως βασικές αρχές για τις αλλαγές που θα γίνουν. Οταν ερωτώνται για τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας περιορίζονται να πουν ότι το μέτρο «δεν είναι για άμεση εφαρμογή» , υπονοώντας έτσι ότι η σκέψη υπάρχει και ότι αναζητείται φόρμουλα ώστε να περάσει με τις λιγότερες δυνατές αντιδράσεις. Από το αρμόδιο υπουργείο διαψεύδεται πάντως το ενδεχόμενο ενοποίησης Ταμείων σε αυτή τη φάση, ενώ το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να έλθει προς ψήφιση τον ερχόμενο Απρίλιο.

Ε να από τα δεδομένα που υπάρχουν είναι ότι θα υπάρξει παράταση του εργασιακού βίου για κατηγορίες εργαζομένων που δεν έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικά δικαιώματα. Κατά πάσα πιθανότητα η κυβέρνηση θα τολμήσει να αγγίξει για πρώτη φορά το «ταμπού» της 35ετίας θεσπίζοντας 40ετία για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας (σήμερα απαιτούνται για τη συνταξιοδότηση 35ετία ή 37ετία χωρίς όριο ηλικίας). Από το υπουργείο Εργασίας αλλά κυρίως από το Μέγαρο Μαξίμου το σενάριο αυτό δεν διαψεύδεται, επιχειρείται όμως η υποβάθμισή του, στο πλαίσιο της απόπειρας να καθησυχαστούν οι πολίτες εν όψει των ανακοινώσεων.

Χωρίς να απορρίπτεται, ακούγεται και το σενάριο της αύξησης του ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης στα 67 έτη, αν και υπογραμμίζεται ότι η σχετική απόφαση θα πρέπει να ληφθεί κεντρικά και να υποστηριχθεί από το σύνολο σχεδόν του κυβερνητικού μηχανισμού. Πρόκειται για μια εκδοχή που, σύμφωνα με το επιτελείο συνεργατών του Πρωθυπουργού, θα στέλνει προς την Ευρώπη μια σημαντική ένδειξη των διαθέσεων της κυβέρνησης, καθώς παρόμοιες λύσεις υιοθετούνται σταδιακά από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Σύμφωνα με τα μηνύματα που μεταφέρουν στελέχη του υπουργείου Εργασίας, αν προκριθούν αυτά τα σενάρια, δεν θα αφορούν σε καμία περίπτωση όσους έχουν «ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα» και κατά πάσα πιθανότητα ούτε όσους έχουν εισέλθει στην αγορά εργασίας πριν από το 1993. Είναι σχεδόν βέβαιο όμως ότι η ρύθμιση αυτή θα ισχύσει για τους νεοπροσληφθέντες στο Δημόσιο, αλλά και στον ιδιωτικό τομέα.

Ε ν αναμονή των ανακοινώσεων για το Ασφαλιστικό, στο Μέγαρο Μαξίμου μελετούν και τις δυνατότητες πολιτικής διαχείρισης. Οι περισσότεροι θυμούνται τις εντάσεις που πυροδότησε η αντίστοιχη απόπειρα του 2000, ενώ άλλοι επιμένουν ότι πολύ χειρότερη ήταν η άτακτη υποχώρηση τότε της κυβέρνησης Σημίτη, υπό την πίεση συνδικάτων και εσωκομματικών αντιδράσεων. Εχοντας υπόψη αυτά, οι στενοί συνεργάτες του Πρωθυπουργού επιχειρούν να συμπεριλάβουν στην επιχειρηματολο- γία τους την κρισιμότητα της οικονομικής κατάστασης στη χώρα με τη λογική μιας γενναίας αλλά μακράς πνοής μεταρρύθμισης στο Ασφαλιστικό. Σύμφωνα με τη λογική που θα επιχειρήσουν να επιβάλουν, μόνιμες αλλαγές και συνταγές δεν υπάρχουν, αλλά τα δημογραφικά δεδομένα της χώρας δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για συνεχή ημίμετρα και απαιτείται μια όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη παρέμβαση.

Σε αυτό το πλαίσιο επιχειρεί να προσαρμόσει την επιχειρηματολογία του και ο υπουργός Εργασίας κ. Λοβέρδος, ο οποίος καλείται να υλοποιήσει μια πρωθυπουργική εξαγγελία, χωρίς μέχρι στιγμής να γνωρίζει τις ακριβώς είχε υπόψη του ο κ. Παπανδρέου όταν έκανε τις ανακοινώσεις της προηγούμενης Τρίτης. Εδώ και πολύ καιρό ο υπουργός Εργασίας έλεγε σε κατ΄ ιδίαν συζητήσεις ότι, όταν ανοίξει η συζήτηση για το Ασφαλιστικό, θέλει στο πλευρό του τον υπουργό Οικονομικών. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα διεκδικήσει την κοινή αυτή παρουσία χωρίς να είναι βέβαιον ότι θα επιτύχει στην επιδίωξή του, ενώ το κρίσιμο γι΄ αυτόν ζήτημα αφορά την κεντρική στήριξη που θα του παρασχεθεί από το Μέγαρο Μαξίμου.

Τι θα γίνει με τα όρια ηλικίας των γυναικών

Το επόμενο υπό εξέταση από την κυβέρνηση σχέδιο αφορά την εφαρμογή της απόφασης για εξίσωση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών στο Δημόσιο. Παρά την αρχική πληροφόρηση από το Μέγαρο Μαξίμου, σύμφωνα με την οποία θα εξαλειφόταν η μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή του μέτρου, από το υπουργείο Εργασίας αφήνεται σήμερα να εννοηθεί ότι καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να υπάρξει μια λογική μεταβατική περίοδος- πιθανώς διετίας- ούτως ώστε να δοθούν κάποια περιθώρια προσαρμογής σε γυναίκες που πλήττονται άμεσα.

Η γενική αρχή που θα επιχειρήσει να εφαρμόσει η κυβέρνηση θα είναι, σύμφωνα με τις ενδείξεις, η παροχή κινήτρων για την παράταση του εργασιακού βίου, μέσω π.χ. της διασφάλισης υψηλότερης σύνταξης. Στο ίδιο «κεφάλαιο» μεταρρύθμισης αναμένεται ότι θα ενταχθούν και οι προβλέψεις για την κατάργηση ή τον δραστικό περιορισμό των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και των «εθελουσίων» εξόδων από την εργασία.

Σε αυτό το πλαίσιο θα ενταχθούν οι αλλαγές που αναμένεται να γίνουν στο συνταξιοδοτικό των υπηρετούντων στα Σώματα Ασφαλείας. Με εξαιρέσεις ή ειδικές ρυθμίσεις για κάποιες κατηγορίες, π.χ. ιπτάμενους της ΠΑ κ.ά., τα υπουργεία Αμυνας και Προστασίας του Πολίτη μελετούν πυρετωδώς τα σχέδια ώστε να καταθέσουν τις εισηγήσεις τους. Με κάποια μεταβατική περίοδο και σε αυτές τις περιπτώσεις, αναμένεται ότι θα εκλείψει το φαινόμενο της συνταξιοδότησης με 25ετή υπηρεσία (που για τους περισσότερους στρατιωτικούς σημαίνει ότι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στην ηλικία των 43-45 ετών και να συνεχίσουν να εργάζονται είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες είτε- σπανιότερα- ως στελέχη επιχειρήσεων).