Ο τυπογράφος Φίλιππος Βλάχος. Ενα τέλος, μια αρχή
Ποτισμένα με μελάνη
Ηταν από τις μορφές του εκδοτικού ή, καλύτερα, του τυπογραφικού χώρου σε μια εποχή που το να εκδίδεις βιβλία ή, καλύτερα, να φτιάχνεις βιβλία στοιχειοθετούσε αιρετική πράξη (για να μην πούμε επαναστατική). Ο λόγος για τον Φίλιππο Βλάχο, τον Φιλιππόβλαχο, όπως τον έλεγαν οι φίλοι, που από το 1969 ως τον πρόωρο θάνατό του, το 1989, «έφτιαχνε με τα χέρια του βιβλία» στο εργαστήριό του της οδού Μαυρομιχάλη 8. Οσοι έχουν καλή βιβλιοφιλική μνήμη θα θυμούνται τις εκδόσεις του Φίλιππου Βλάχου. Υπό την επωνυμία «Κείμενα», Εκδόσεις «Κείμενα» ή Τυπογραφείο «Κείμενα» στεγάστηκαν σε αυτές χειροποίητα κείμενα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, του κερκυραίου συμπατριώτη του Βλάχου, του Παναγή Λεκατσά, του Δημήτρη Χατζή, του Αρη Αλεξάνδρου και τόσων άλλων, αλλά και άσεμνα, μεγάλη αγάπη του Βλάχου, όπως τα Πριάπεια, το Ανέκδοτο ποίημα του Ανδρέα Λασκαράτου ή τα Γαμοτράγουδα.
Η βιβλιογραφική έκδοση Κείμενα, 1969-1989, Μια στιγμή στην Τυπογραφία, που επιμελήθηκε η Γεωργία Παπαγεωργίου, η οποία έζησε μαζί με τον Φίλιππο αυτή την εικοσάχρονη τυπογραφική στιγμή, στοιχειοθετεί το πορτρέτο αυτού του παθιασμένου ανθρώπου, μέσα από φωτογραφίες, εξαιρετικά κείμενα της Γεωργίας Παπαγεωργίου και της Κλαίρης Μιτσοτάκη αλλά και μέσα από τη φωτογραφική ανασύνθεση της τυπογραφικής διαδικασίας - καλύτερα, λειτουργίας (οι φωτογραφίες είναι του Αγγελου Μίχα). Αυτό το ωραίο πορτρέτο δεν έχει γίνει βέβαια με την τέχνη της τυπογραφίας. Εγινε με τους νέους όρους, τους ηλεκτρονικούς, δείχνοντάς μας έτσι, χωρίς καμία νοσταλγία, ένα τέλος και ταυτόχρονα μιαν αρχή. Γιατί όπως πολύ ωραία γράφει η Γεωργία Παπαγεωργίου «η καινούργια τεχνολογία μπορεί να φτιάξει επίσης σωστά και, ίσως, εξίσου ωραία βιβλία· χάνεται βέβαια η σχέση χαρτιού - μελάνης που έδινε το επίπεδο πιεστήριο, γιατί τα μολυβένια στοιχεία πίεζαν το χαρτί και εισχωρούσαν μέσα του».
Σε αυτό το βιβλίο-μνήμη, που είναι ταυτόχρονα και βιβλίο-γιορτή, η Κλαίρη Μιτσοτάκη, μέσα από το υψηλής ποιότητας κείμενό της «Φίλιππος Βλάχος, Ενας ουμανιστής εκδότης από την Κέρκυρα στη μεταπολιτευτική Αθήνα», μας παραδίδει το πορτρέτο του εκδότη. Του Κερκυραίου που ήρθε στην Αθήνα για να γίνει θεατρίνος αλλά τελικά «εκδόθηκε», με πρώτο βιβλίο το σημαδιακό Η τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. «Ο Φίλιππος με τα "Κείμενα" έγινε ο θεσμός» γράφει η Μιτσοτάκη. «Ενας θεσμός που δεν θεσμοποιήθηκε ποτέ. Διάρκεσε μια γενιά. Δεν μεταλλάχτηκε σε τίποτα άλλο. Πέθανε. Παρήγαγε απογόνους. Εζησε μέσα στη φαντασία των άλλων, αλλά δεν ταυτίστηκε με τη φαντασία κανενός». Και σε μιαν άλλη ωραία αποστροφή της γράφει: «Ηταν ένα πρόσωπο με ιδιαίτερη γοητεία. Σαν νεαρού άντρα μετά τα τριάντα του, ηλικία που για τους γεννημένους πριν από τον πόλεμο και ανδρωνόμενους μέσα στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου συνιστούσε ωριμότητα (ό,τι περίπου σήμερα η ηλικία των πενήντα), και ενώ είχε ένα κέφι, μια ζωτικότητα και μια πίστη σχεδόν παιδιάστικες, η προσωπικότητά του διέθετε κάτι που θα τολμούσα να το ονομάσω δεύτερη ζωή».
Μια σειρά φωτογραφιών, τοποθετημένων σε μαστορική τάξη, διασώζουν την τυπογραφική λειτουργία, σαν ένα φιλμ, σαν ένα ακίνητο ντοκυμαντέρ. Θα μπορούσε να δει κανείς αυτές τις φωτογραφίες σαν ένα δοκίμιο (δοκίμιο, τυπογραφικός όρος), με έξι κεφάλαια. Τα παραθέτω: Στοιχειοθεσία, Δέσιμο σελίδας, Τοποθέτηση της σελίδας στον σελιδοθέτη - Λύσιμο, Διόρθωση - Σελιδοποίηση, Δοκίμια, Διάλυση. Είναι τα στάδια της τυπογραφίας, πώς στοιχειοθετείται ένα κείμενο, πώς τυπώνεται στο χαρτί. Κρατώ μερικές φράσεις από το στάδιο «Διάλυση», οι οποίες νομίζω ότι έχουν μια δραματική χροιά, κάτι σαν το τέλος του παιχνιδιού, που έρχεται όμως χωρίς κλάματα και ολοφυρμούς. «Μετά το τύπωμα, ολόκληρο το βιβλίο, σελίδα σελίδα, αράδα αράδα, επιστρέφει στα κουτάκια της κάσας».
Στη διάρκεια της εικοσάχρονης στιγμής του, ο Φίλιππος Βλάχος και τα «Κείμενά» του στεγάστηκαν στην οδό Μαυρομιχάλη 8. Μετά τον θάνατό του, οι κάσες, τα αναλόγια, τα χιλιάδες μολυβένια στοιχεία βρήκαν φιλόξενο χώρο υποδοχής στη Βικελαία Βιβλιοθήκη του Ηρακλείου Κρήτης, χάρη στις προσπάθειες του φίλου του Βλάχου, διευθυντή της Βικελαίας Νίκου Γιανναδάκη - που και αυτός έφυγε νωρίς. Μένουν όμως τα κείμενα, πειστήρια γενναιοδωρίας και ζωής.
Περιεχόμενα Ενότητας
- Να στηρίξει η ΕΕ την Ελλάδα ζητά ο Αλμούνια
- Ανάκαμψη 4,96% στο Χρηματιστήριο την Τρίτη με οδηγό τις τράπεζες
- Εισοδηματική πολιτική
Πάγωμα μισθών και προσλήψεων-Αύξηση μόνο για συντάξεις μέχρι 2000 ευρώ-Περικοπές επιδομάτων - Πρόεδρος της ΕΚΟ ορίστηκε ο Τάσος Γιαννίτσης
- Κατατέθηκε το νομοσχέδιο
Φωτιά από σήμερα η αμόλυβδη - Η σύγκριση της Πορτογαλίας με την Ελλάδα είναι «υπερβολικά απλοϊκή», εκτιμά η Fitch
- Κατά 7,6% μειώθηκε η βιομηχανική παραγωγή το Δεκέμβριο του 2009
- Μειώθηκε κατά 28,1% η οικοδομική δραστηριότητα το διάστημα Ιανουαρίου - Νοεμβρίου 2009
- Αύξηση 2,4% σημείωσε ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο
- Νέες τιμές στόχους για τις ελληνικές τράπεζες από την Goldman Sachs
- Μεικτές τάσεις στα ευρωπαϊκά Χρηματιστήρια
- Στα στοιχεία για την μεταποιητική δραστηριότητα στις ΗΠΑ το ενδιαφέρον των επενδυτών
- Με πτώση έκλεισε το Χρηματιστήριο του Τόκιο
- Συνάλλαγμα
- Χρυσή Λίρα
- αντιεξουσιαστικά
- «Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας καταδικάζει σε υψηλό χρέος», λένε οι επιχειρηματίες
- Έκτακτη συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο για την οικονομία στην ευρωζώνη
Περισσότερες Ειδήσεις
- Στο 30% του εισοδήματος οι αποδείξεις για το αφορολόγητο όριο [ 15:01 ]
- Πολιτική «φορολογικής ασπίδας» ζητά ο ΛΑΟΣ για τον επαναπατρισμό κεφαλαίων [ 13:44 ]
- Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων «δεν μπορεί να συμμετάσχει σε σχέδια διάσωσης» [ 13:28 ]
- Στο 2,4% το ύψος του πληθωρισμού τον Ιανουάριο [ 13:26 ]
- Μεγάλη ακίνητη περιουσία άνω του 1 εκατ. ευρώ, η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ [ 13:06 ]
- Κλιμακωτές περικοπές επιδομάτων στο Δημόσιο και «πάγωμα» συντάξεων άνω των 1.500 ευρώ [ 09:34 ]
- Yψηλότερα οι ευρωπαϊκές αγορές τη Δευτέρα, υποχώρηση στη Γουόλ Στριτ [ 8/2/2010 ]
- Νέος διαγωνισμός για την εκμίσθωση του λιγνιτωρυχείου Βεύης [ 8/2/2010 ]
- Αποφασίστηκαν σε σύσκεψη στο Μαξίμου τα φορολογικά μέτρα και η εισοδηματική πολιτική
- Κερδισμένοι και χαμένοι από τις αλλαγές στην παρακράτηση
- Ισχυρές πτωτικές τάσεις επικράτησαν στη σημερινή συνεδρίαση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας
- Φουντώνουν τα σενάρια για ευρω-στήριξη των αδύναμων του Νότου της ευρωζώνης
- Νέες τιμές στόχους για τις ελληνικές τράπεζες από την Goldman Sachs
- Τo «πράσινο» Ρrius οδηγεί στο «κόκκινο» την Τοyota
- Δεν υπάρχει κίνδυνος "μετάδοσης" της κρίσης της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας σε άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ, λέει ο πρόεδρος της Fitch
- Εντείνεται η κερδοσκοπία στο ευρώ εν όψει της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ
- Κατατέθηκε το νομοσχέδιο
Φωτιά από σήμερα η αμόλυβδη - «Αδικαιολόγητη» η στάση των αγορών απέναντι στην Ελλάδα εκτιμούν οικονομολόγοι

RSS







