ΤΡΙΑΝΤΑ χρόνια μετά την εκθρόνιση του Σάχη και τον θρίαμβο της ισλαμικής επανάστασης του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, έχοντας επιζήσει από έναν καταστρεπτικό πόλεμο με το Ιράκ και από τον ασφυκτικό βρόχο των διεθνών κυρώσεων, το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης αντιμετωπίζει τα τελευταία 24ωρα τη μεγαλύτερη πρόκληση στην ιστορία του- μια πρόκληση διπλά επικίνδυνη, αφού, όπως θα δούμε παρακάτω, προέρχεται από την «καρδιά» του συστήματος. Εκατομμύρια υποστηρικτές του μεγάλου χαμένου (;) των εκλογών της προπερασμένης Παρασκευής, του Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, όχι μόνο αρνούνται να αποδεχθούν το «μαγειρεμένο», κατά τη γνώμη τους, αποτέλεσμα, αλλά δεν διστάζουν να εκφράσουν δημόσια την οργή τους, με μαχητικές διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Το καθεστώς, με τα γνωστά απολυταρχικά
ανακλαστικά του, κατέφυγε αμέσως στη βίαιη καταστολή, σκοτώνοντας με την παρακρατική του εθελοντική αστυνομία, την «Μπασίτζι»- ένα είδος... περσών Ταλιμπάν, που στρατολογούνται κυρίως από τα θρησκευτικά σχολεία-, τουλάχιστον επτά διαδηλωτές και συλλαμβάνοντας και ξυλοκοπώντας εκατοντάδες άλλους. Οταν όμως ο ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος από την πρώτη στιγμή στήριξε ολόψυχα τη νίκη του εκλεκτού του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, χαρακτηρίζοντάς τη «θεία κρίση», διαπίστωσε ότι το «πράσινο» κίνημα του Μουσαβί ήταν πολύ πιο ανθεκτικό και βαθιά ριζωμένο στις ανάγκες και στις επιθυμίες (μιας μερίδας έστω) του ιρανικού λαού, αναγκάστηκε να αλλάξει στάση- κερδίζοντας χρόνο με την αποδοχή της μερικής επανακαταμέτρησης των ψήφων σε μερικές εκατοντάδες «ύποπτα» για νοθεία εκλογικά τμήματα και κάνοντας διαδοχικές εκκλήσεις για εθνική ενότητα και ομοψυχία.

Στη βαρυσήμαντη προχθεσινή ομιλία του στη μεγάλη αίθουσα του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια της προσευχής της Παρασκευής ο πνευματικός ηγέτης του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ υπερασπίστηκε τον Αχμαντινετζάντ ως νόμιμο νικητή των προεδρικών εκλογών και απαίτησε τον τερματισμό των διαδηλώσεων, προειδοποιώντας ότι δεν θα υποχωρήσει, ενώ αρνήθηκε κάθε πιθανότητα νόθευσης του εκλογικού αποτελέσματος. «Τα αποτελέσματα των εκλογών προέρχονται από την κάλπη, όχι από τον δρόμο» δήλωσε ο ανώτατος ηγέτης. «Οι εκλογές έδειξαν την εμπιστοσύνη του λαού στο ισλαμικό καθεστώς», χάρη σε μια θεαματική συμμετοχή του 85% των εκλογέων στην ψηφοφορία, είπετονίζοντας ότι ο Αχμαντινετζάντ εξελέγη με 24 εκατομμύρια ψήφους.

Ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης του Ιράν καταδίκασε επίσης τη στάση των δυτικών κυβερνήσεων και δήλωσε ότι αμφισβητώντας τα αποτελέσματα των εκλογών μέσα από αγγλικά και αμερικανικά ΜΜΕ που «ανήκουν στους σιωνιστές (...), που δεν θέλουν το καλό του έθνους μας», οι εχθροί του Ιράν αμφισβητούν τη νομιμότητα του ισλαμικού καθεστώτος. Ηταν ένας κλασικός οργουελικός ελιγμός του γηραιού ιερωμένου: χάρη στην ταραχώδη νεότερη ιστορία του Ιράν, η απόδοση των ευθυνών για όλα τα δεινά της χώρας στον πανταχού παρόντα «ξένο δάκτυλο» έχει επανειλημμένα στο παρελθόν προστατεύσει το καθεστώς από μικρές και μεγάλες εξεγέρσεις- και φαίνεται ότι και αυτή τη φορά το τέχνασμα του Αγιατολάχ θα πετύχει τον στόχο του και το θεοκρατικό καθεστώς θα επιζήσει, έστω και με τραυματισμένη την αξιοπιστία του.

Η απόφαση του ίδιου του Μουσαβί να «συμμαζέψει» τρόπον τινά τους πιο θερμόαιμους υποστηρικτές του, οι οποίοι ετοιμάζονταν την περασμένη Τετάρτη για νέα σύγκρουση με τους ροπαλοφόρους «Μπασίτζι» στους δρόμους της Τεχεράνης, απαγορεύοντας ουσιαστικά την τελευταία στιγμή την

προγραμματισμένη συγκέντρωση στην πλατεία, αποτέλεσε τρόπον τινά το «κύκνειο άσμα» της πολυήμερης εξέγερσης- η οποία βέβαια ούτε επανάσταση ήταν ούτε, πολύ περισσότερο, αντεπανάσταση.

Κανένας βέβαια δεν μπορεί να αποκλείσει νέες κοινωνικές εκρήξεις, σε μια χώρα που ασφυκτιά από την οικονομική κρίση και τους αμέτρητους κοινωνικούς και θρησκευτικούς περιορισμούς. Μπορεί άλλωστε ο Μουσαβί και ο έτερος μεταρρυθμιστής υποψήφιος Μεχντί Καρουμπί να έχασαν τη μάχη της κάλπης, αλλά με τη σθεναρή παρουσία τους- και με την έμπρακτη αμφισβήτηση του νικητήέδειξαν ξεκάθαρα στην ιεραρχία ότι αποτελούν μια νέα ισχυρή πολιτική δύναμη στο Ιράν. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν μάλιστα ότι ο Μουσαβί, ο οποίος βέβαια- ως πρώην πρωθυπουργός του Χομεϊνί- είναι «σάρκα εκ της σαρκός» του ισλαμικού καθεστώτος, έχει ήδη έρθει σε «συνεννόηση» με τον Χαμενεΐ και το πανίσχυρο «Συμβούλιο των Φρουρών», ώστε οι (έτσι κι αλλιώς περιορισμένες) εξουσίες του Αχμαντινετζάντ, ιδίως όσον αφορά την οικονομία, να «ελεγχθούν» ακόμη περισσότερο από τους πραγματικούς κυβερνήτες της χώρας.

Η αντίθεση στη «λαϊκίστικη» οικονομική πολιτική του Αχμαντινετζάντ, η οποία με το μοίρασμα επιδομάτων και έκτακτων επιδοτήσεων στην πεινασμένη φτωχολογιά, αλλά και τη γιγάντωση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της «Φρουράς της Επανάστασης», έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα της «βολεμένης» ιρανικής μεσαίας τάξης, αποτελεί άλλωστε την «κολυμπήθρα» μέσα στην οποία ζυμώθηκε και βαπτίστηκε το πράσινο κίνημα του Μουσαβί, γύρω από το οποίο συνασπίστηκαν τα πλέον ετερόκλητα τμήματα της περσικής κοινωνίας. Στην προσπάθειά τους να παρουσιάσουν τον Μουσαβί ως... πρωταθλητή της δημοκρατίας και ελπίδα της χώρας, σε μανιχαϊκή αντίστιξη με τον «δικτάτορα» Αχμαντινετζάντ, τα περισσότερα δυτικά ΜΜΕ «ξέχασαν» εντελώς το γεγονός ότι ο πρώην πρωθυπουργός αποτελεί και ο ίδιος προϊόν του ίδιου καθεστώτος που (υποτίθεται πως) επιθυμεί να ανατρέψει.

«Ξέχασαν» ότι ο Μουσαβί, ως πρωθυπουργός μεταξύ 1981 και 1988, διηύθυνε προσωπικά ένα από τα σκληρότερα «πογκρόμ» αντικαθεστωτικών, φυλακίζοντας- και ενίοτε δολοφονώντας- εκατοντάδες αριστερούς συνδικαλιστές και διανοούμενους. Ξέχασαν επίσης ότι ευθυνόταν προσωπικά για την πολιτική «ολομέτωπης επίθεσης» ανεκπαίδευτων και άσχημα οπλισμένων στα πεδία των μαχών, που οδήγησε σε τρομακτικές απώλειες- περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους: πολλά από τα παιδιά που σήμερα διαδηλώνουν υπέρ του είναι ορφανά του οκταετούς πολέμου, καρποί του ιρανικού «μπέιμπι-μπουμ» Το σημαντικότερο; Αγνόησαν προκλητικά το γεγονός ότι ο αζερικής καταγωγής Μουσαβί χρωστά μεγάλο μέρος της δημοτικότητάς του στην υποστήριξη δύο πρώην προέδρων- του μετριοπαθούς Μοχάμαντ Χατάμι και, κυρίως, του μεγάλου αντιπάλου του Χαμενεΐ Ακμπάρ Χασεμί Ραφσατζανί , ο οποίος- εκτός από «πατριάρχης» μιας από τις πλουσιότερες και σύμφωνα με τον Αχμαντινετζάντ πιο διεφθαρμένες οικογένειες του Ιράν- θεωρείται ο κύριος εκφραστής των συμφερόντων της περσικής ελίτ. Ο Ραφσατζανί έχασε εύκολα τις εκλογές του 2005, κόντρα σε έναν παντελώς άπειρο και ετερόφωτο Αχμαντινετζάντ- ο οποίος, όλως τυχαίως, πήρε και τότε το ίδιο σχεδόν ποσοστό, 63%, έστω και στον δεύτερο γύρο: εφέτος ο Ραφσατζανί ποντάρισε τα ρέστα του στον νεότερο και, κυρίως, προσωπικά ακηλίδωτο Μουσαβί. Και ίσως θα κέρδιζε την παρτίδα, αν δεν είχε απέναντι του τον Χαμενεΐ και το πανίσχυρο «βαθύ κράτος» της χώρας.

Τα συμφέροντα αυτά δεν θέλουν σε καμία περίπτωση την κατάρρευση του καθεστώτος, αφού κάτι τέτοιο θα σήμαινε την κατάρρευση και των δικών τους μονοπωλιακών ή, στην καλύτερη περίπτωση, ολιγοπωλιακών μηχανισμών πλουτισμού τους: ούτε φυσικά επιθυμούν την άνευ όρων διαπραγμάτευση με τη Δύση ή τη διακοπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Για την ακρίβεια, ο Μουσαβί ξεκαθάρισε από την πρώτη στιγμή ότι θα συνεχίσει με αμείωτη ένταση τον εμπλουτισμό ουρανίου: το μόνο που υποσχέθηκε είναι ότι θα προσπαθήσει να πείσει Αμερικανούς και Ευρωπαίους για τις ειρηνικές προθέσεις του προγράμματος- το ίδιο δηλαδή που κάνει εδώ και τέσσερα χρόνια ο «κακός» Αχμαντινετζάντ...

Οσοι παρακολούθησαν, έστω και μέσα από τα πρακτικά του, το τελικό «ντιμπέιτ» μεταξύ Αχμαντινετζάντ και Μουσαβί, το οποίο κατά γενική ομολογία έγειρε την πλάστιγγα υπέρ του πρώτου, τουλάχιστον μεταξύ των εκατομμυρίων φτωχών αγροτών στην επαρχία, σίγουρα παρατήρησαν ότι βασική στρατηγική του σκληροπυρηνικού προέδρου ήταν να χτυπήσει όχι τον ίδιο τον Μουσαβί αλλά τον Ραφσατζανί και τους άλλους αφανείς πλούσιους «σπόνσορές» του. Χρησιμοποιώντας σκληρότατες εκφράσεις, ο Αχμαντινετζάντ έκανε λόγο για «πρόσωπα-σύμβολα μιας διεφθαρμένης τάξης (...) που εξαργύρωσαν τις παλιές υπηρεσίες τους προς την επανάσταση για να συγκεντρώσουν πλούτη και προνόμια σε βάρος των φτωχών πιστών» στην επαρχία και στις φτωχογειτονιές των πόλεων.