Αρχικά ο Ερρίκος Ιψεν προόριζε το μακροσκελές έμμετρο έπος τουΠέερ Γκυντ όχι για τη σκηνή αλλά για διάβασμα. Ετσι μπορούσε να περιγράψει με άνεση τις απίθανες περιπέτειες οι οποίες οδηγούν τον επίσης απίθανο ήρωά του από τα σκανδιναβικά βουνά στις αφρικανικές ερήμους και από τον χωριάτικο νορβηγικό γάμο σε ένα μαροκινό φρενοκομείο.

Μπορούσε επίσης να παρουσιάσει τους πολυάριθμους ήρωές του, καμιά σαρανταριά συνολικά, και να φιλοτεχνήσει το μείγμα πραγματικότητας και φαντασίας και τις φιλοσοφικές αναζητήσεις που θεωρείται ότι συνιστούν την ουσία του έργου. Κατά τούτο ο Πέερ Γκυνταποτελεί πρόκληση για τους ανθρώπους του θεάτρου.

Ο τελευταίος που δοκίμασε την τύχη του στο δύσκολο εγχείρημα είναι ο σκηνοθέτης Ντόμινικ Χιλ με μια παράσταση που πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκωτία, παιζόταν ως χθες στο λονδρέζικο Βarbican και ήδη ξεκινάει περιοδεία ανά το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι κριτικοί είναι μοιρασμένοι. Αλλοι προτιμούν το πρώτο μέρος του θεάματος, άλλοι το δεύτερο και άλλοι κανένα από τα δύο υποστηρίζοντας ότι η παράσταση, που βασίζεται σε «εκσυγχρονισμένη» διασκευή, δεν ξεπέρασε τις- ανυπέρβλητες άλλωστε, όπως πιστεύουν - αδυναμίες του έργου, η μικρότερη από τις οποίες δεν είναι η τρίωρη διάρκειά του.

Πολλά πάντως και θερμά είναι τα σχόλια για τους εικονιζόμενους δύο πρωταγωνιστές, την Ασλι Σμιθ ως Σόλβεϊγκ και τον Κιθ Φλέμινγκ ως νεαρό Πέερ Γκυντ (στα γεράματά του τον υποδύεται ο Γκέρι Μάλγκριου).

ΡΩΜΗ
ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ

Συνήθως τα καλλιτεχνικά κινήματα πρώτα υπάρχουν εκ των πραγμάτων, χάρη στα λίγα ή πολλά έργα που τα εκφράζουν, και ύστερα θεσπίζονται και βαφτίζονται. Οταν γεννήθηκε ο φουτουρισμός, δεν υπήρχε ούτε καν ένα φουτουριστικό έργο. Απλώς, το 1909, ο ιδρυτής του ποιητής Φιλίπο Τομάσο Μαρινέτι δημοσίευσε το περιώνυμο Μανιφέστο του Φουτουρισμού όπου εξαπέλυε δριμεία επίθεση κατά του παρελθόντος και εξυμνούσε το μέλλον αποφαινόμενος επιπλέον ότι η τέχνη δεν μπορεί παρά να είναι «βιαιότητα, σκληρότητα και αδικία». Τα 100χρονα αυτής της γέννησης τιμούν εφέτος πολλές εκθέσεις σε όλον τον κόσμο με σημαντικότερες, κατά τα δημοσιεύματα του Τύπου, τρεις ιταλικές, όπως άλλωστε ιταλικό ήταν και το κίνημα: μία στη Ρώμη (Πρωτοπορία και πρωτοπορίεςστην Πινακοθήκη Scuderie ως τις 24 Μαΐου) και δύο στο Μιλάνο (Φ.Τ.

Μαρινέτι=Φουτουρισμόςστο Ιδρυμα Stelline καιΦουτουρισμός 1909-2009.

Ταχύτητα+Τέχνη+Δράσηστο Ρalazzo Reale, αμφότερες ως τις 7 Ιουνίου).

Περιορισμένος αρχικά σε στενό κύκλο μυημένων ο φουτουρισμός δεν άργησε να διαδοθεί σε όλον τον κόσμο, με τους εκπροσώπους του, τον Ουμπέρτο Μποτσιόνι, τον Κάρλο Καρά, τον Λουίτζι Ρούσολο, τον Τζιάκομο Μπάλα, τον Τζιοβάνι Σεβερίνι, να εκθέτουν έργα τους σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η ορμή του κινήματος, το οποίο αμαυρώθηκε αργότερα λόγω της σχέσης του με τον φασισμό, ήταν τέτοια ώστε σήμερα να λέγεται ότι δεν υπήρξε καλλιτεχνική πρωτοπορία του 20ού αιώνα στις εικαστικές τέχνες, στο θέατρο, στη μουσική, στον κινηματογράφο, στη λογοτεχνία που να μην όφειλε κάτι στον φουτουρισμό.

ΓΑΝΔΗ
ΣΑΜΨΩΝ ΒΟΜΒΙΣΤΗΣ

Αντί να γκρεμίσει τους κίονες του ναού με τα στιβαρά του μπράτσα, ο Σαμψών στέκεται ζωσμένος μασούρια δυναμίτη έτοιμος να τιναχτεί στον αέρα «μετά των αλλοφύλων». Ετσι παρουσιασμένo το τέλος της όπεραςΣαμψών και Δαλιδάυπήρξε το επίκεντρο των αντεγκλήσεων γύρω από το έργο του Σεν-Σανς όπως παίχτηκε πρόσφατα στην Αμβέρσα για να μεταφερθεί από σήμερα (ως τις 26 Μαΐου) στη Γάνδη: δεν άρεσε σε όλους αυτή η απροκάλυπτη σύνδεση του χεροδύναμου εβραίου ήρωα με τους αυτόχειρες βομβιστές. Και όμως η παράσταση είναι καρπός συνεργασίας δύο σκηνοθετών που εκπροσωπούν τις δύο αντιμαχόμενες κοινότητες της Μέσης Ανατολής: του Παλαιστίνιου Αμίρ Νιζάρ Ζουάμπι και του Ισραηλινού Ομρί Νιτζάν. Κατά τα άλλα, το σκηνοθετικό ζευγάρι δεν ενέδωσε, όπως διαβάζουμε, στις ακρότητες όπου καταφεύγουν άλλοι σκηνοθέτες προκειμένου να φανούν προκλητικοί. Ικανοί, κατά την κριτική, να δημιουργούν συναρπαστικές σκηνικές εικόνες, αν και όχι θεατρική ένταση, οι δύο σκηνοθέτες γειτνιάζουν μερικές φορές με το kitsch. Ως παράδειγμα επί του προκειμένου αναφέρεται μεταξύ άλλων η μεγάλη ερωτική σκηνή όπου οι σκηνοθέτες βάζουν τον Σαμψών και τη Δαλιδά να απειλούνται εκ περιτροπής με ένα πιστόλι ώσπου ο Σαμψών θυμάται ότι αυτό είναι άδειο, του βάζει γεμιστήρα και το ξαναδίνει στη Δαλιδά, και όλα αυτά κατά τη διάρκεια της ωραιότατης και πασίγνωστης άριας «Μon coeur s΄ouvre ta voix».

ΠΑΡΙΣΙ
ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΟΝ ΣΤΑΒΛΟ

Ο Λουδοβίκος-Ερρίκος των Βουρβόνων, έβδομος πρίγκιπας του Κοντέ, πρωθυπουργός του Λουδοβίκου ΙΕ Δ , πίστευε στη μετενσάρκωση και είχε την πεποίθηση ότι μετά τον θάνατό του θα επέστρεφε στη ζωή ως άλογο. Ετσι, στα κτήματά του στο Σαντιγί, καμιά σαρανταριά χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Παρισιού και γνωστό όχι μόνο από την ομώνυμη κρέμα που παρασκεύαζε εκεί ο σεφ του πρίγκιπα του Κοντέ αλλά και από τις ιπποδρομίες του, ο Λουδοβίκος-Ερρίκος ανήγειρε οικοδομικό συγκρότημα που θα μπορούσε να στεγάσει 240 από τους μελλοντικούς συγγενείς του. Με αυτόν τον τρόπο, λέει οFigaroπου παρέχει τις σχετικές πληροφορίες, εξηγεί ο θρύλος την καταγωγή των στάβλων του Σαντιγί που θεωρούνται οι ωραιότεροι του κόσμου. Η ιστορική αλήθεια, διαβάζουμε ακόμη, είναι ότι ο Λουδοβίκος-Ερρίκος έβγαλε πολλά χρήματα χάρη σε οικονομικό σκάνδαλο. Μερικώς ανακαινισμένοι τώρα οι στάβλοι, περικαλλές αρχιτεκτονικό μνημείο του 18ου αιώνα, δίπλα στους ιππικούς αγώνες θα φιλοξενήσουν και μουσικές εκδηλώσεις, οκτώ με δέκα συναυλίες τη σεζόν, όπως υπολογίζεται. Στις 30 Μαΐου θα εμφανιστεί ο κορεάτης πιανίστας Κουν -Βου Παλκ, τον Σεπτέμβριο θα ακολουθήσει συναυλία για τέσσερα πιάνα, για τον Νοέμβριο ετοιμάζεται συναυλία στη μνήμη του μεγάλου βιολοντσελίστα Μστισλάβ Ροστροπόβιτς. Οι εργασίες ανακαίνισης θα ολοκληρωθούν το 2011, οπότε θα αποδοθούν στο κοινό 3.000 τ.μ. με έκθεση του Ιππικού Μουσείου του Σαντιγί. Στην άλλη ζωή του ο έβδομος πρίγκιπας δεν μπορεί παρά να αισθάνεται ικανοποιημένος.