6 Ιουλίου 2008: η 11χρονη Ολυμπία Νέλσον, που ζει στη Μελβούρνη, ανοίγει την τηλεόραση και βλέπει τον αυστραλό πρωθυπουργό Κέβιν Ραντ να χαρακτηρίζει τη φωτογραφία που της είχε τραβήξει η μητέρα της Πολυξένη Παπαπέτρου πριν από πέντε χρόνια «αηδιαστική». Η Παπαπέτρου, χρησιμοποιώντας ως μοντέλο την εξάχρονη τότε κόρη της, αναπαρήγαγε τη φωτογραφία ενός γυμνού κοριτσιού που είχε ποζάρει στα μέσα του 19ου αιώνα για τον Λούις Κάρολ, συγγραφέα του διάσημου βιβλίου «Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» και παθιασμένο φωτογράφο. Η ομοιότητα ανάμεσα στις δύο εικόνες: και οι δύο μικρές κάθονται χωρίς ρούχα σε ένα επιζωγραφισμένο σκηνικό που παραπέμπει σε θαλασσινό τοπίο με περίτεχνα κύματα και βράχια. Η διαφορά: το κορίτσι της βικτωριανής περιόδου κοιτά στο πλάι, ενώ εκείνο της σύγχρονης Αυστραλίας αντιμετωπίζει τον φακό κατάματα. Η κατάληξη: και οι δύο φωτογράφοι κατηγορήθηκαν ότι προωθούν την παιδική πορνογραφία.

Τέχνη ή πορνογραφία;

Η Πολυξένη Παπαπέτρου, Ελληνίδα δεύτερης γενιάς, επέλεξε να κάνει το διδακτορικό της στη φωτογραφική δουλειά του Κάρολ, γοητευμένη από τη θεατρικότητα που είχαν οι εικόνες του. Και ενώ στο αρχείο του υπάρχουν εκατοντάδες πόζες παιδιών με κοστούμια και εκφράσεις κάθε λογής, οι μελετητές του επιμένουν να αναλύουν μέχρι τελικής πτώσεως εκείνα τα επτά παιδικά γυμνά. «Τη ζημιά την έκανε ο Φρόιντ» λέει η καλλιτέχνις μεταξύ αστείου και σοβαρού «καθώς ήταν ο πρώτος που είπε ότι κάτι που εκ πρώτης όψεως μπορεί να μοιάζει αθώο κρύβει συχνά ένοχες προθέσεις». Τι κι αν όταν πρωτοπαρουσιάστηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία με την εξάχρονη τότε κόρη της σε μεγάλη γκαλερί της Μελβούρνης οι κριτικές ήταν διθυραμβικές και μεγάλη τράπεζα της Αυστραλίας έφτασε στο σημείο να την τυπώσει και να τη χρησιμοποιήσει ως ευχετήρια κάρτα; Οταν το έγκριτο περιοδικό «Art Monthly» κυκλοφόρησε προ ολίγων ημερών έχοντάς την ως εξώφυλλο με σκοπό να ανοίξει συζήτηση για τη λογοκρισία στην τέχνη, η κοινή γνώμη στην Αυστραλία εναντιώθηκε στην Παπαπέτρου.

Η δήλωση-κατακραυγή του πρωθυπουργού παιζόταν επί ημέρες ως πρώτη είδηση στα δελτία ειδήσεων, οι δαιμόνιοι ρεπόρτερ είχαν κατασκηνώσει στην αυλή του σπιτιού της, οι εφημερίδες γέμισαν με άρθρα που αγωνιούσαν να απαντήσουν στο ερώτημα «τέχνη ή πορνογραφία;». «Η διάθεση της κοινωνίας άλλαξε ξαφνικά. Η Αυστραλία είναι μια βαθιά συντηρητική χώρα, με ράθυμους πνευματικά πολίτες, ίσως επειδή ζούσαν πάντα στο θερμοκήπιο, δεν έχουν περάσει ούτε έναν πόλεμο, δεν χρειάστηκε ποτέ να παλέψουν για την ελευθερία έκφρασης και αυτό τους κρατά κοιμισμένους. Δεν πίστευα στα μάτια μου όταν είδα τον ίδιο τον πρωθυπουργό να στρέφεται ενάντια σε έναν καλλιτέχνη και σε ένα ενδεκάχρονο κοριτσάκι. Και πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο που προτού εκλεγεί είχε ζητήσει δημόσια συγγνώμη επειδή όταν ζούσε στη Νέα Υόρκη είχε μεθύσει τόσο πολύ ένα βράδυ σε ένα στριπτιζάδικο που δεν θυμόταν τι είχε κάνει. Και τώρα καλλιεργεί το ίματζ του βαθιά θρησκευόμενου, με τις κάμερες να τον ακολουθούν κάθε Κυριακή στην εκκλησία κρατώντας τη Βίβλο» δεν διστάζει να πει.

Το «κυνήγι μαγισσών», όπως το χαρακτηρίζει, είχε αρχίσει στην Αυστραλία από τον Μάιο, όταν κατασχέθηκαν φωτογραφίες γυμνών κοριτσιών από γκαλερί του Σίδνεϊ τις οποίες υπέγραφε κάποιος Μπιλ Χένσον. Οι αστυνομικές αρχές τις επέστρεψαν δύο εβδομάδες αργότερα στον χώρο της έκθεσης καθώς δεν βρήκαν στοιχεία εις βάρος του και ο Χένσον έγινε διάσημος εν μια νυκτί. Ο ίδιος, πάντως, όταν ξέσπασε η λαϊκή κατακραυγή κατά της Παπαπέτρου, έσπευσε να διαχωρίσει τη θέση του χαρακτηρίζοντας την ιδέα του εξωφύλλου «κίνηση εντυπωσιασμού». Δύσκολο να τα βάλεις με τον ίδιο τον πρωθυπουργό όταν από τον Μάιο σε κυνηγά η στάμπα του παιδεραστή...

Η «γλωσσού» Ολυμπία

Μη αντέχοντας να βλέπει τον διασυρμό της μητέρας της, η Ολυμπία αποφάσισε να μιλήσει στους δημοσιογράφους λέγοντας ότι δεν καταλαβαίνει γιατί δημιουργείται τόση φασαρία αφού η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι η πιο αγαπημένη της «από όλες όσες με έχει τραβήξει η μαμά μου». Οι οργανώσεις που υποστηρίζουν τα δικαιώματα των παιδιών έσπευσαν να σχολιάσουν ότι το κορίτσι είχε υποστεί πλύση εγκεφάλου από τους γονείς του, ενώ ένας παιδοψυχολόγος (Μάικλ Καρ
-Γκρεγκ) που έχει γράψει βιβλίο με τον καθ' όλα πρωτότυπο τίτλο «Το σύνδρομο της πριγκίπισσας-σκύλας» («The Princess bitch-face syndrome») χαρακτήρισε την Ολυμπία «γλωσσού». «Στην πραγματικότητα κανένας δεν θέλει να ακούσει τι έχει να πει ένα παιδί. Οι μεγάλοι επιβάλλουν τους φόβους τους στα παιδιά τους, γίνονται υπερπροστατευτικοί. Στην Αυστραλία κανένα παιδί δεν περπατά χωρίς συνοδό ως το σχολείο αν δεν έχει κλείσει τα 15 του και αυτή η τρομολαγνεία πέρασε το κατώφλι και της τέχνης» τονίζει η «πέτρα του σκανδάλου», η οποία λόγω του ελληνικού της ονόματος δεν άκουσε να προφέρεται ούτε μία φορά σωστά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. «Προτιμούν να αναφέρονται σε εμένα ως "η φωτογράφος που έβγαλε γυμνή την κόρη της" κτλ., λες και είμαι κάποιος δαίμονας που αν το όνομά μου ακουστεί δυνατά αυτό θα έχει τρομακτικές συνέπειες σε όλη την κοινωνία».

Τι μέλλει γενέσθαι λοιπόν; Υπάρχει ήδη ένα κίνημα στην Αυστραλία που σκοπό έχει να απαγορεύσει τη φωτογράφιση γυμνών παιδιών στην τέχνη, ενώ επιτροπές έχουν συσταθεί για να θέσουν νέα δεοντολογία σχετικά με τη χρήση των παιδιών σε έργα. Η δημιουργός ετοιμάζεται να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη με σκοπό να παρουσιάσει τη νέα της δουλειά και να αναπνεύσει «λίγο φιλελεύθερο αέρα». Δεν γνωρίζει αν ο χρόνος θα τη δικαιώσει, ξέρει όμως με σιγουριά ότι οι συμπατριώτες της θα την περιμένουν στη γωνία: «Θέλουν να μας βάλουν κανόνες για το πώς θα φωτογραφίζουμε. Μα πώς μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο; Μελετώντας παλιές φωτογραφίες καταλαβαίνουμε πώς σκέπτονταν οι καλλιτέχνες τότε, πώς ήταν η εποχή κατά την οποία δημιούργησαν. Αν υπερισχύσει λογοκρισία, τι θα σκεφθούν οι επόμενες γενιές για εμάς;».