Σε μήλον της Εριδος για τα εγχώρια τραπεζικά ιδρύματα έχουν εξελιχθεί τα 170 δισ. ευρώ των αποταμιεύσεων των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε μια περίοδο που το κόστος χρήματος και ο βαθμός δυσκολίας άντλησης ρευστότητας από το εξωτερικό έχουν αυξηθεί σημαντικά λόγω της πιστωτικής κρίσης. Το γεγονός αυτό λειτουργεί προς όφελος όσων κατέχουν σήμερα «χρήματα στην άκρη» καθώς ο ανταγωνισμός που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των τραπεζών για τη διεκδίκηση μεγαλύτερων μεριδίων στον τομέα των καταθέσεων έχει οδηγήσει στη σημαντική άνοδο των επιτοκίων. Τόσο στους λογαριασμούς Ταμιευτηρίου όσο και στις προθεσμιακές καταθέσεις οι αποδόσεις βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά στη μετά ευρώ εποχή, ενώ οι τράπεζες σχεδόν κάθε εβδομάδα ανακοινώνουν νέες προσφορές. Παράλληλα τα αρμόδια τμήματα των πιστωτικών ιδρυμάτων προχωρούν στο λανσάρισμα νέων επενδυτικών προϊόντων που παρέχουν το μέγιστο δυνατό επίπεδο ασφάλειας για το αρχικό κεφάλαιο του επενδυτή. Βασικό χαρακτηριστικό πάντως των τελευταίων μηνών είναι η σημαντική μετακίνηση κεφαλαίων από τράπεζα σε τράπεζα και από προϊόν σε προϊόν, σε μια προσπάθεια των καταθετών να επιτύχουν την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απόδοση για τα διαθέσιμά τους. Τα υπόλοιπα των λογαριασμών προθεσμίας κατά τη διάρκεια του 2007 αυξήθηκαν κατά 12 δισ. ευρώ, στα 74 δισ. ευρώ, ενώ την ίδια περίοδο οι αποταμιεύσεις στο Ταμιευτήριο μειώθηκαν κατά 7 δισ. ευρώ, στα 69 δισ. ευρώ. Τα νοικοκυριά έχουν αντιληφθεί το πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζουν στην τρέχουσα συγκυρία τα πιστωτικά ιδρύματα και σπεύδουν να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες.

Ο μέσος έλληνας καταθέτης καλείται να μετεξελιχθεί σε επενδυτή κατανέμοντας τα κεφάλαιά του σε προϊόντα διαφορετικού κινδύνου, με στάθμιση ανάλογη του προφίλ του. Στο πλαίσιο αυτό τα τμήματα μάρκετινγκ των τραπεζών, σε συνεργασία με διεθνείς επενδυτικούς οίκους, σκοπεύουν να τυποποιήσουν χαρτοφυλάκια διαφορετικών επιπέδων κινδύνου μέσω των οποίων θα επιτυγχάνεται διαφοροποίηση, απλή ή γεωγραφική, παρέχοντας στον ιδιώτη επενδυτή πρόσβαση στην επαγγελματική διαχείριση και δίνοντάς του τη δυνατότητα να επιλέξει την επένδυση που ταιριάζει καλύτερα στο προφίλ του με σχετικά χαμηλό κόστος και χωρίς να απαιτείται υψηλό αρχικό κεφάλαιο.

Προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται και τα αμοιβαία κεφάλαια πολλαπλής διαχείρισης μέσω των οποίων επιτυγχάνεται ο προσδιορισμός του κατάλληλου συνδυασμού επενδύσεων για λογαριασμό των επενδυτών, σε μακροπρόθεσμη βάση, καθώς και τα αμοιβαία κεφάλαια με προστασία στο αρχικό επενδεδυμένο κεφάλαιο. Συγχρόνως διατίθενται στην αγορά αμοιβαία τα οποία προσφέρουν υπεραξίες τόσο με την πτώση όσο και με την άνοδο των αγορών στις οποίες επενδύουν.

Οι επιλογές των επενδυτών έχουν πολλαπλασιαστεί σε σχέση με ό,τι ίσχυε λίγα χρόνια νωρίτερα. Σήμερα οι μικροεπενδυτές έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ μιας ευρείας γκάμας προγραμμάτων ώστε οι τοποθετήσεις τους να ταιριάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο στις προσδοκίες τους αλλά και στο επενδυτικό τους προφίλ. Συγκεκριμένα:

1. Προθεσμιακές καταθέσεις Πρόκειται για το πιο δημοφιλές προϊόν της αγοράς, οι αποδόσεις του οποίου έχουν ακολουθήσει την ανοδική πορεία του επιτοκίου του ευρώ, καθώς και των διατραπεζικών επιτοκίων, προσελκύοντας σημαντικό ύψος κεφαλαίων. Η εξήγηση είναι απλή: σε αντίθεση με τα επιτόκια των παραδοσιακών λογαριασμών, τα οποία παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, παρά τις επί μέρους προσφορές, τα επιτόκια των αποκαλούμενων «κλειστών» καταθέσεων ακολούθησαν την πορεία του κόστους δανεισμού στην ευρωζώνη. Οι ετησιοποιημένες προ φόρων αποδόσεις των προθεσμιακών λογαριασμών για ποσά ως και 20.000 ευρώ κινούνται σε ορισμένες περιπτώσεις σε επίπεδα ακόμη και πάνω από το 5%, όταν το βασικό επιτόκιο του ευρώ βρίσκεται στο 4% και το Euribor 3 μηνών κινείται περί το 4,7%.

2. Λογαριασμοί Ταμιευτηρίου Σημαντική βελτίωση των αποδόσεων έχει σημειωθεί στη συγκεκριμένη κατηγορία κατάθεσης. Την περασμένη εβδομάδα η HSBC ανακοίνωσε ότι προσφέρει επιτόκιο 4% από το πρώτο ευρώ, ενώ από πέρυσι η Eurobank δίνει επιτόκιο 3% και η Τράπεζα Αττικής 3,25%. Πρόκειται για παραδοσιακούς λογαριασμούς Ταμιευτηρίου οι οποίοι δίνουν τη δυνατότητα πραγματοποίησης ενός συγκεκριμένου αριθμού αναλήψεων κάθε μήνα χωρίς επιβάρυνση.

3. Καταθέσεις συνδεδεμένες με τη χρηματαγορά Πρόκειται για καταθετικούς λογαριασμούς οι αποδόσεις των οποίων είναι συνδεδεμένες με το επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή με το διατραπεζικό επιτόκιο Euribor. Με τα προϊόντα αυτά ο καταθέτης εξασφαλίζει ότι το επιτόκιό του θα αυξηθεί κατά το ποσοστό αναπροσαρμογής των επιτοκίων στην ευρωζώνη. Ετσι μια αύξηση του επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης θα αυξήσει την απόδοση της κατάθεσής του κατά 0,25%. Στην παρούσα φάση πάντως κερδισμένοι είναι όσοι έχουν επιλέξει πρόγραμμα συνδεδεμένο με το Euribor, το οποίο έχει αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, σε αντίθεση με το βασικό επιτόκιο του ευρώ, το οποίο έχει μείνει στάσιμο.

4. Προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου Οι τελευταίες εξελίξεις στις χρηματαγορές οδήγησαν τις εμπορικές τράπεζες στη σημαντική βελτίωση των όρων των προϊόντων εγγυημένου κεφαλαίου αλλά και στην ανανέωση βασικών χαρακτηριστικών τους προκειμένου να τα καταστήσουν ελκυστικότερα. Τα συγκεκριμένα προγράμματα απευθύνονται σε συντηρητικούς επενδυτές και ως εκ τούτου η ζήτηση για αυτά μειώνεται όταν αυξάνονται οι αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων και γενικότερα των λογαριασμών με εξασφαλισμένη την τελική απόδοση. Τα νέα χαρακτηριστικά τα οποία προστέθηκαν στην εν λόγω μορφή επένδυσης αφορούν τόσο τις αξίες αναφοράς, από την πορεία των οποίων εξαρτάται η επιτυχία του στοιχήματος, όσο και τους τρόπους υπολογισμού της απόδοσης.

Επιπλέον μέσα από ορισμένα προϊόντα μπορεί να επιτευχθεί σημαντική γεωγραφική διασπορά του επενδυομένου κεφαλαίου, καθώς η τελική απόδοση της επένδυσης μπορεί να εξαρτάται από την πορεία όχι ενός αλλά πολλών δεικτών ή μετοχών από διαφορετικές χώρες.

5. Σύγχρονα αμοιβαία κεφάλαια Τη νέα μόδα στην αγορά των συλλογικών μορφών επένδυσης αποτελούν τα καλάθια αμοιβαίων κεφαλαίων, τα αποκαλούμενα «funds of funds», τα αμοιβαία κεφάλαια πολλαπλής διαχείρισης, καθώς και τα αμοιβαία με νέα χαρακτηριστικά, όπως η προστασία του αρχικού κεφαλαίου και η δυνατότητα αποκόμισης κερδών τόσο από την πτώση όσο και από την άνοδο των αξιών στις οποίες επενδύουν. Το βασικό χαρακτηριστικό των funds of funds είναι ότι οι επενδυτές με την αγορά μεριδίων ενός αμοιβαίου κεφαλαίου τοποθετούνται σε ένα χαρτοφυλάκιο πολλών αμοιβαίων κεφαλαίων, τα οποία με τη σειρά τους επενδύουν σε διαφορετικές κατηγορίες αξιογράφων και σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν εξασφαλίζουν στις περισσότερες περιπτώσεις την προστασία του αρχικού κεφαλαίου, εκτός αν υπάρχει ειδικός όρος διακράτησής τους από τον πελάτη για ένα συγκεκριμένο διάστημα.
Τι προσφέρουν τα σύνθετα επενδυτικά προγράμματα

Στον εμπλουτισμό των επενδυτικών προϊόντων τους προχωρούν οι εμπορικές τράπεζες με τη βοήθεια των θυγατρικών τους ΑΕΔΑΚ με στόχο να προσελκύσουν κυρίως τους συντηρητικούς επενδυτές. Στο πλαίσιο αυτό προσφέρουν σύνθετα επενδυτικά προγράμματα, τα βασικά χαρακτηριστικά των οποίων είναι η προκαθορισμένη ελάχιστη διάρκεια ζωής και η κατανομή του αρχικού κεφαλαίου μεταξύ μιας ασφαλούς κατάθεσης με υψηλή απόδοση και ενός προϊόντος μικρού, μέσου ή υψηλού κινδύνου, ανάλογα με το προφίλ του καταθέτη. Ο κανόνας είναι ότι όσο πιο μεγάλο είναι το ποσοστό του κεφαλαίου που τοποθετείται σε αμοιβαία κεφάλαια τόσο υψηλότερο είναι το επιτόκιο της προθεσμιακής κατάθεσης. Τα συγκεκριμένα προγράμματα διατίθενται εδώ και περίπου τρία χρόνια από ορισμένες τράπεζες αποτελώντας μια αξιόπιστη εναλλακτική επιλογή στην εποχή των χαμηλών επιτοκίων του ευρώ για επενδυτές που δεν θέλουν να αναλάβουν μεγάλο ρίσκο. Αναλυτικότερα τα προϊόντα που προσφέρονται ανά τράπεζα είναι τα εξής:

* Η Alpha Bank προσφέρει το Alpha Plus!, το οποίο συνδυάζει προθεσμιακή κατάθεση με επιτόκιο ως 12% και επένδυση σε Alpha Αμοιβαία Κεφάλαια. Υπάρχουν εναλλακτικές διάρκειες τρίμηνης ή εξάμηνης προθεσμιακής κατάθεσης, ενώ τα αμοιβαία κεφάλαια είναι της σειράς «Αμυντικής Στρατηγικής», τα οποία στοχεύουν στη συνεχή προστασία τουλάχιστον του 85% του κεφαλαίου και των κερδών. Το ελάχιστο ύψος της συνολικής επένδυσης φτάνει τις 30.000 ευρώ.

* Η Aspis Bank διαθέτει το Aspis Invest, το οποίο συνδυάζει τη νέα προθεσμιακή κατάθεση και τα αμοιβαία κεφάλαια ΑΑΑΒ και ΑΒΝ-AMRO. Διατίθεται τόσο σε ευρώ όσο και σε δολάρια, με ελάχιστο ποσό επένδυσης τις 15.000 και για τα δύο νομίσματα. Η διάρκεια της προθεσμιακής κατάθεσης κυμαίνεται από έναν ως 12 μήνες και το επιτόκιό της φτάνει ως και 12% σε ευρώ και 10% σε δολάρια.

* Η Eurobank προσφέρει το προϊόν Geosmart, το οποίο αποτελεί συνδυασμό τοποθέτησης σε προθεσμιακή κατάθεση σε ποσοστό 30%-90% και επένδυσης του υπολοίπου του κεφαλαίου σε ένα ή περισσότερα από τα αμοιβαία κεφάλαια της ομπρέλας (LF) ή (LF) Fund of Funds με μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα. Οι προθεσμιακές καταθέσεις έχουν επιτόκια που φθάνουν ως και 7%, ενώ τα αμοιβαία κεφάλαια επενδύουν σε Αμερική, Ευρώπη, αναδυόμενη Ευρώπη και χώρες BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Το ελάχιστο ποσό συμμετοχής είναι 20.000 ευρώ.

* Η HSBC διαθέτει το επενδυτικό προϊόν Profit Select, με το οποίο το 80% του κεφαλαίου κατατίθεται σε τρίμηνη προθεσμιακή κατάθεση σε ευρώ με 5,50% επιτόκιο και το υπόλοιπο 20% του κεφαλαίου επενδύεται σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια ή στο HSBC Balanced Strategy Fund of Funds Μεικτό της HSBC ΑΕΔΑΚ. Το ελάχιστο ποσό συμμετοχής είναι 12.500 ευρώ.

* Η Marfin Egnatia παρέχει το Dual Factor 1 - Υποδομές. Εξασφαλίζει εγγυημένη ετήσια μεικτή απόδοση 6,00% για το 50% του κεφαλαίου,ενώ προθεσμιακής κατάθεσης ενός έτους και δυνατότητα μεικτής απόδοσης ως και 12% για το υπόλοιπο 50% του κεφαλαίου σε ετήσια βάση, για τέσσερα έτη. Υπάρχει 100% εγγύηση κεφαλαίου στη λήξη του προϊόντος. Το ελάχιστο ποσό συμμετοχής είναι 3.000 ευρώ.

* Η Millennium προσφέρει τις Συνδυαστικές Επενδύσεις, οι οποίες παρέχουν διασφαλισμένο επιτόκιο για την προθεσμιακή κατάθεση που μπορεί να φτάσει ως και 12%, ανάλογα με τη διάρκειά της και την κατηγορία αμοιβαίων κεφαλαίων που επιλέγει ο πελάτης. Το ελάχιστο ποσό συμμετοχής στην προθεσμιακή κατάθεση είναι 5.000 ευρώ.

* Η Geniki Bank διαθέτει το Geniki Πολλαπλώς, το οποίο αποτελεί συνδυασμό τοποθέτησης μέρους του κεφαλαίου σε τρίμηνη προθεσμιακή κατάθεση και επένδυσης του υπολοίπου κεφαλαίου σε ένα ή περισσότερα αμοιβαία κεφάλαια των χρηματοοικονομικών οίκων SGAM και Alpha Trust, πλην των αμοιβαίων κεφαλαίων διαχείρισης διαθεσίμων. Το επιτόκιο της προθεσμιακής κατάθεσης φτάνει ως και το 20%, ενώ το ελάχιστο ποσό συμμετοχής είναι 6.000 ευρώ.

* Η Ελληνική Τράπεζα προσφέρει το επενδυτικό προϊόν Ελληνική Επένδυση, που αποτελεί συνδυασμό κατάθεσης του 70% του κεφαλαίου σε λογαριασμό προθεσμίας διάρκειας τριών, έξι ή 12 μηνών και επένδυσης του υπολοίπου 30% του κεφαλαίου σε αμοιβαία κεφάλαια της τράπεζας (ομολογιακό ΑΚ, μεικτό ΑΚ ή μετοχικό ΑΚ) ή συνδυασμό αυτών. Το επιτόκιο της προθεσμιακής κατάθεσης μπορεί να φτάσει ως και το 4,60%, ενώ το ελάχιστο ποσό συμμετοχής είναι 10.000 ευρώ.

* Η Emporiki διαθέτει τα σύνθετα επενδυτικά προϊόντα Emporiki Advantage, μέσω των οποίων ένα μέρος του αρχικού κεφαλαίου τοποθετείται σε προθεσμιακή κατάθεση συγκεκριμένης διάρκειας, με επιτόκιο που φτάνει ως και 14%, και ένα μέρος τοποθετείται σε συγκεκριμένο αμοιβαίο κεφάλαιο της Emporiki Asset Management ΑΕΔΑΚ. Η τοποθέτηση στην προθεσμιακή κατάθεση λήγει σε προκαθορισμένη ημερομηνία, ενώ η τοποθέτηση στο αμοιβαίο κεφάλαιο εξακολουθεί μέχρι εξαγοράς της από τον επενδυτή.

* Η Attica Bank διαθέτει το Choice Profit, το οποίο αποτελεί έναν συνδυασμό προθεσμιακής κατάθεσης και τοποθέτησης σε αμοιβαίο κεφάλαιο. Το συνολικό ποσό του πελάτη χωρίζεται σε δύο μέρη: το ένα μέρος του συνολικού κεφαλαίου τοποθετείται σε προθεσμιακή κατάθεση διάρκειας δύο, τριών, έξι ή 12 μηνών, με επιτόκιο ως και 15%. Το υπόλοιπο μέρος επενδύεται σε αμοιβαίο κεφάλαιο της Αττικής ΑΕΔΑΚ και συγκεκριμένα ή σε μεικτό εσωτερικού είτε σε μεικτό εξωτερικού είτε σε μετοχικό εσωτερικού. Το ελάχιστο ποσό συνολικής κατάθεσης είναι 10.000 ευρώ.

* Η Τράπεζα Κύπρου προσφέρει τον λογαριασμό Sky Limit σε ευρώ και σε δολάρια. Υπάρχει δυνατότητα επιλογής του τρόπου κατανομής του κεφαλαίου από 90% ως 10% μεταξύ προθεσμιακής κατάθεσης και αμοιβαίων κεφαλαίων.

* Η Τράπεζα Πειραιώς διαθέτει το πρόγραμμα Πειραιώς ΜΕΓΑΣ, μέσω του οποίου τοποθετείται το 50% του κεφαλαίου σε εξάμηνη προθεσμιακή κατάθεση με επιτόκιο 6,10% το υπόλοιπο 50% σε αμοιβαία κεφάλαια Fund of Funds που διαχειρίζεται η εταιρεία Πειραιώς Asset Management ΑΕΔΑΚ. Το ελάχιστο ποσό επένδυσης ανέρχεται σε 6.000 ευρώ.