Τον Φεβρουάριο του 2001 ο κ. Μ. Αποστόλου, αν είχε τη δυνατότητα, σίγουρα θα τον είχε διαγράψει από τη μνήμη του. Μία από τις ημέρες αυτού του μήνα με τη μεσολάβηση ενός κοινού γνωστού συναντάται με τον κ. Γαληνό Λαουτάρη στο γραφείο του, στη λεωφόρο Βουλιαγμένης. Ηταν η πρώτη συνάντηση των δύο επιχειρηματιών ύστερα από την επεισοδιακή και εν μέσω αντεγκλήσεων διάλυση του προμηθευτικού οργανισμού Ελληνική Συνεργασία ΣΠΕ - στον οποίον ήταν και οι δύο πρωταγωνιστές - τέσσερα χρόνια ενωρίτερα. Το 2001 είναι μια χρονιά που η αγορά προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές του χρηματιστηριακού «κραχ» - η Ατλάντικ ΑΕ μόλις που πρόλαβε να εισαχθεί στο Χρηματιστήριο Αθηνών προτού αυτό καταρρεύσει με εκκωφαντικό θόρυβο, χάνοντας ωστόσο το «χρυσό» 1999 -, συνεχίζει, ωστόσο, να αναπτύσσεται αν και με χαμηλότερους ρυθμούς. Και η Ατλάντικ εξακολουθεί να μαζεύει τζίρο, φροντίζοντας όμως πλέον και την κερδοφορία της. Η είσοδος της Carrefour στην ελληνική αγορά σε συνεργασία με τον όμιλο Μαρινόπουλου, η απόκτηση της Τροφό από την ΑΒ Βασιλόπουλος και η απόκτηση της Πανεμπορικής ΑΕ από τον όμιλο Βερόπουλου, αλλά και η ταχύτατη ανάπτυξη των discount αλυσίδων έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό ανταγωνιστικό πλαίσιο.

Ενας κοινός γνωστός μεταφέρει στον κ. Εμμ. Αποστόλου την επιθυμία του κ. Γ. Λαουτάρη να τον συναντήσει γιατί σκόπευε να του προτείνει κάποια επιχειρηματική συνεργασία που είχε κατά νου. Η συνάντηση γίνεται και εκεί ο ευβοιώτης επιχειρηματίας του προτείνει τη συγχώνευση των δύο επιχειρήσεων, ενώ ο κ. Αποστόλου του αντιπροτείνει την εξαγορά της τοπικής αλυσίδας που διέθετε ο κ. Λαουτάρης. Ο κ. Λαουτάρης βλέπει τη συμμετοχή του στην Ατλάντκ ΑΕ ως μοναδική επιλογή. Εν κατακλείδι, η συμφωνία έγινε. Η εταιρεία Γαληνός Λουτάρης ΑΕ απορροφάται από την Ατλάντικ ΑΕ και η ομώνυμη οικογένεια αποκτά έναν σεβαστό αριθμό μετοχών στην Ατλάντικ ΑΕ. Είναι ίσως ενδεικτικό το γεγονός ότι ο ως τότε συνέταιρος του κ. Λαουτάρη - η αλυσίδα Μπαλής από τα Τρίκαλα - «έριξε κανόνι», μια ένδειξη του πλαισίου που άρχισε να διαμορφώνεται στην αγορά. Μάλιστα στη συνέντευξη Τύπου που διοργανώθηκε για να ανακοινωθεί η μετοχική συνεργασία των δύο πλευρών ο κ. Λαουτάρης, αφού αναφέρθηκε με κολακευτικά λόγια στον κ. Εμμ. Αποστόλου, έσπευσε να κάνει δημόσια την «αυτοκριτική» του για τη διάλυση της Ελληνικής Συνεργασίας ΣΠΕ το 1997.

* Η αποδοχή της πρότασης

Ο χρόνος, βεβαίως, δεν γυρίζει πίσω. Αλλά τα δύο τελευταία χρόνια, όπως λένε φίλοι του κ. Αποστόλου, αν για κάτι έχει μετανιώσει είναι ότι αποδέχτηκε πριν από 6,5 χρόνια μια πρόταση η οποία τελικώς του έχει προσθέσει περισσότερα προβλήματα απ' ότι... τζίρο!

Οι δύο οικογένειες, Αποστόλου και Λαουτάρη, εδώ και καιρό βρίσκονται σε μια «εμφύλια διαμάχη» τα επεισόδια της οποίας είναι καταγεγραμμένα στις... ανακοινώσεις του Χρηματιστηρίου. Ποιο είναι το επίδικο; Λέγεται ότι η οικογένεια Λαουτάρη έχει εγκαταλείψει τα σχέδια του 2001 κι αυτό που την ενδιαφέρει είναι να πωλήσει τη συμμετοχή της, η οποία δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητη. Η οικογένεια Λαουτάρη κατέχει περίπου το 30% των μετοχών της Ατλάντικ ΑΕ. Η διαφορά όμως είναι στην τιμή. Κατά καιρούς δίνει και παίρνει η φημολογία πως η Carrefour σκοπεύει ή ενδιαφέρεται να την αγοράσει και πάει λέγοντας. Η φημολογία αυτή κάθε φορά είναι συνδεδεμένη με τον όνομα της οικογένειας Λαουτάρη.

Οπως λένε πηγές της αγοράς, η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο μετόχων άρχισε όταν η πλευρά Αποστόλου αρνήθηκε να εξαγοράσει το ποσοστό που κατείχε η πλευρά Λαουτάρη. Λέγεται μάλιστα πως η δεύτερη πλευρά ζητούσε 3,5 ευρώ ανά μετοχή. Ζητούσαν συγκεκριμένα περί τα 30 εκατ. ευρώ, τα οποία η οικογένεια Αποστόλου δεν έκρινε σκόπιμο να δώσει. Μάλιστα οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι οι ευβοιώτες επιχειρηματίες βρίσκονται ήδη σε προχωρημένες συζητήσεις με ενδιαφερόμενο ευρωπαϊκό όμιλο σουπερμάρκετ και πιθανολογούν ότι πρόκειται για την Carrefour. Κάτι που ωστόσο είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί, δεδομένου ότι η οικογένεια Λαουτάρη κρατά κλειστά τα χαρτιά της. Μάλιστα, σε σχετική ανακοίνωση που έστειλε η διοίκηση της εταιρείας στο ΧΑ, αναφέρεται ότι «σε σχέση με την ύπαρξη ενδιαφέροντος για την εξαγορά της Ατλάντικ καμία μορφοποιημένη πρόταση δεν έχει εκδηλωθεί προς την εταιρεία». Είναι εμφανής η ασάφεια του συγκεκριμένου σημείου, ενώ προστίθεται ότι «δεν υπάρχει σχετική ενημέρωση από την πλευρά των βασικών μετόχων».

* Πώληση όχι χαμηλότερα από 5 ευρώ

Η πλευρά Αποστόλου, απ' ό,τι λένε άνθρωποι που μιλούν μαζί της - οι ίδιοι αρνούνται να δηλώσουν το παραμικρό - δεν φέρεται διατεθειμένη να πουλήσει, αλλά κι αν αυτό συμβεί, δεν μπορεί να γίνει σε επίπεδα χαμηλότερα των 4-5 ευρώ ανά μετοχή. Μία λεπτομέρεια, ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία. Ανθρωποι που είναι σε θέση να γνωρίζουν ισχυρίζονται ότι τον προσεχή Φεβρουάριο λήγει η συμφωνία μεταξύ των δύο οικογενειών, σύμφωνα με την οποία η πλευρά Λαουτάρη συμμετέχει στη διοίκηση της εταιρείας - σήμερα οι κυρίες Βαρβάρα και Μαρία Λαουτάρη είναι Α´ διευθύνουσα σύμβουλος και αντιπρόεδρος αντίστοιχα, ενώ κατέχουν πέντε θέσεις στο διοικητικό συμβούλιο. Λέγεται μάλιστα ότι η πλευρά Αποστόλου δεν σκοπεύει να ανανεώσει τη συμφωνία που αφορά τη συνδιοίκηση της εταιρείας. Η κατάσταση μεταξύ των δύο μερών είναι όντως οριακή. Και η αντιπαράθεση στην παρούσα φάση γίνεται κρίσιμη.

Στην τελευταία της ανακοίνωση η κυρία Βαρβάρα Λαουτάρη με την ιδιότητα της Α´ διευθύνουσας συμβούλου αμφισβητεί την αξιοπιστία του οικονομικού διευθυντή της εταιρείας, θεωρεί υπερβολικό το ύψος των αποθεμάτων της, αμφισβητεί τους ελέγχους που έγιναν και κάνει λόγο για «καταβαράθρωση της οικονομικής δραστηριότητας και μετατροπή της εταιρείας σε οργανισμό παραγωγής ζημιών». Αξίζει να σημειωθεί ότι η εταιρεία στο πρώτο εξάμηνο του 2007 εμφάνισε ζημιές και, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται να εμφανίσει ζημιές και στο εννεάμηνο. Εν τω μεταξύ, έχει ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι την ίδια στιγμή η διοίκηση της εταιρείας έχει δείξει ενδιαφέρον για την απόκτηση του δικτύου καταστημάτων Plus. Πρόκειται για 33 καταστήματα ανά την Ελλάδα. Κίνηση σκοπιμότητας ή πραγματικό ενδιαφέρον; Σε κάθε περίπτωση είναι εντυπωσιακό, πόσο μάλλον που η Ατλάντικ είναι ίσως η εταιρεία που έκανε τις περισσότερες εξαγορές μικρότερων επιχειρήσεων στον κλάδο στο διάστημα των δύο τελευταίων δεκαετιών.

* Ενας ιδιότυπος κλεφτοπόλεμος

Πριν όμως από την ανοικτή αντιπαράθεση, οι μέτοχοι, το επενδυτικό κοινό, αλλά και γενικότερα η αγορά έγιναν θεατές ενός ιδιότυπου «κλεφτοπόλεμου» μεταξύ των δύο οικογενειών. Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά την απορρόφηση της Λαουτάρης ΑΕ και τη μετονομασία των καταστημάτων της σε Ατλάντικ, ο κ. Λαουτάρης δημιούργησε την εταιρεία ΕΜΠΡΟ ΑΕ, τα καταστήματα της οποίας ύστερα από ένα ορισμένο διάστημα που λειτούργησαν αυτόνομα εντάχθηκαν στο δίκτυο franchising της Ατλάντικ ΑΕ. Λίγο αργότερα όμως αποχώρησε και σήμερα συνεργάζεται με τον μεγαλύτερο λιανέμπορο της αγοράς, την Carrefour - Μαρινόπουλος ΑΕ και τα καταστήματα της ΕΜΠΡΟ ΑΕ μετονομάζονται σε 5´ Μαρινόπουλος - πρόκειται για ένα concept μικρών καταστημάτων του ελληνογαλλικού ομίλου.

Αυτή η κίνηση σίγουρα δεν ήταν ευχάριστη για τον κ. Αποστόλου. Δοθείσης μάλιστα ευκαιρίας, ο κ. Εμμ. Αποστόλου επαίρεται για το περίφημο δίκτυο χονδρικής πώλησης Αριστα που διαθέτει.

Παράλληλα, όμως, η κίνηση του κ. Λαουτάρη ήταν αρκετή για να αναζωπυρωθούν για ακόμη μία φορά τα περίφημα σενάρια περί επικείμενης εξαγοράς της Ατλάντικ από τον όμιλο της Carrefour. Και οι φήμες οργίασαν, σύμφωνα με τις οποίες τα εν λόγω καταστήματα τυγχάνουν προνομιακής συμμετοχής από τον ανταγωνιστικό προς την Ατλάντικ όμιλο, γίνεται λόγος για μυστικές συναντήσεις, για ενδεχόμενα επιθετικής εξαγοράς και πάει λέγοντας. Αν και εκ πρώτης όψεως μια τέτοια φήμη εμφανίζεται ως τιμητική για την υπό εξαγορά εταιρεία, όχι μόνο δεν είναι, αλλά αντιθέτως είναι καταστροφική. Και τούτο διότι περιορίζει την «γαλαντομία» των προμηθευτών σε παροχές. Είναι γνωστό ότι το κέρδος των αλυσίδων σουπερμάρκετ προκύπτει από το ύψος των παροχών. Και το τελευταίο δίμηνο του χρόνου είναι το «φιλέτο» της ετήσιας αγοράς. Οι αλυσίδες σουπερμάρκετ πραγματοποιούν τις περισσότερες πωλήσεις τους από οποιοδήποτε άλλο δίμηνο.
Το ναυάγιο μιας συνεργασίας

Ο κ. Λαουτάρης, βλέποντας την ανάπτυξη των αθηναϊκών αλυσίδων και θεωρώντας θέμα χρόνου την είσοδό τους στην Εύβοια, φρόντισε και στα επόμενα χρόνια σε όλη τη νότια περιοχή του νησιού να δημιουργήσει μικρά ή μεγάλα καταστήματα. Στην πρόβλεψή του είχε δίκιο. Σήμερα εκτός από τα καταστήματα Ατλάντικ υπάρχουν, μεταξύ των άλλων, καταστήματα Βασιλόπουλος και Champion, αλλά και Lidl και Dia. Παράλληλα, όμως, φρόντισε να προστατευθεί κάτω από την «ομπρέλα» του προμηθευτικού συνεταιρισμού Κυψέλη ΣΠΕ και εν συνεχεία συμμετείχε στην ίδρυση του ΕΛΟΜΑΣ.

Το 1997, τέσσερα χρόνια προτού συναντηθούν επιχειρηματικά οι δρόμοι των Γαληνού Λαουτάρη και Μανώλη Αποστόλου, σε ορισμένους κύκλους λιανεμπόρων κερδίζει έδαφος η ιδέα για τη δημιουργία ενός τεράστιου προμηθευτικού ομίλου με εντυπωσιακό όγκο αγορών. Ο λόγος είναι προφανής. Οι μικρές και μεσαίου μεγέθους αλυσίδες, αλλά και ορισμένες μεγάλες, αντιμετώπιζαν τις συνέπειες ενός ξέφρενου ανταγωνισμού στην αγορά. Και η μόνη δυνατότητα επιβίωσης ήταν η ένταξή τους σε έναν θηριώδη προμηθευτικό συνεταιρισμό. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε η Ελληνική Συνεργασία ΣΠΕ με πρόεδρο τον κ. Αποστόλου. Βασικοί παράγοντες ήταν η Κυψέλη ΣΠΕ και ο ΕΛΟΜΑΣ. Προμηθευτές υποστηρίζουν ότι η εμπειρία αυτής της χρονιάς ήταν τραγική. Ευτυχώς για τους ίδιους κράτησε λίγο. Οι καβγάδες μεταξύ των εταίρων έγραψαν τη δική τους ιστορία.
Μια παλιά ιστορία από το 1994

Το 1994 ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα χρονιά για το ελληνικό λιανεμπόριο - όπως άλλωστε και τα περισσότερα χρόνια της δεκαετίας του 1990. Τότε που ο ανταγωνισμός μεταξύ των λιανεμπόρων γνώριζε συνεχώς καινούργια «ιστορικά υψηλά» σε μια αγορά που άλλαζε με ταχείς ρυθμούς και από την παρατεταμένη «εφηβεία» των προηγούμενων δεκαετιών οδηγούνταν ταχύτατα στην ενηλικίωσή της. Και φυσικά η αδρεναλίνη των επιχειρηματιών του κλάδου παρέμενε σταθερά σε υψηλά επίπεδα.

Οι δύο μεγάλοι ανταγωνιστές της εποχής, οι όμιλοι Μαρινόπουλου και Βερόπουλου, είχαν αποδυθεί σε έναν εντυπωσιακό αγώνα δρόμου ανά την Ελλάδα για το ποιος θα αποκτήσει τα περισσότερα ακίνητα σε καλύτερες περιοχές έναντι του άλλου. Η ανάπτυξη ενός πανεθνικού δικτύου σημείων πώλησης ήταν το βασικό μέλημα, εκτός των άλλων, των δύο ομίλων.

Το 1994 φαίνεται όμως ότι ήταν η χρονιά του ομίλου Βερόπουλου. Ξαφνικά ανακοινώνει δύο εντυπωσιακές κινήσεις: πρώτον, αποκτά την αλυσίδα καταστημάτων Αθηνά, που ανήκε σε έναν συνεταιρισμό παντοπωλών - η αντιπαράθεση επί παντός επιστητού που αφορούσε τον κλάδο μεταξύ του προέδρου του συνεταιρισμού κ. Ι. Μαυρομάτη, ενός παραδοσιακού και πανέξυπνου μπακάλη της παλιάς εποχής στην Ακαδημία Πλάτωνος με τον Κώστα Βερόπουλο είχε αφήσει εποχή - και δεύτερον, την εξαγορά της πανίσχυρης στην περιοχή της Εύβοιας τοπικής Αλυσίδας του κ. Γαληνού Λαουτάρη. Λίγες εβδομάδες, όμως, αργότερα ο όμιλος Βερόπουλου ακυρώνει σιωπηρά τη δεύτερη εξαγορά. Αρκετοί υπέθεσαν διάφορα, αλλά ο Κ. Βερόπουλος αρνήθηκε τότε οποιαδήποτε δημόσια εξήγηση.