H οικογένεια Κολιού, γνωστή από τη δραστηριότητά της στην αγορά των τυροκομικών προϊόντων, κατάφερε την περασμένη εβδομάδα να ταράξει τα νερά της ούτως ή άλλως «φλεγόμενης» αγοράς γάλακτος. Με μια συμφωνία που υπέγραψε με την εταιρεία Dia Hellas ΑΕ, παρήγαγε το πρώτο «ανώνυμο» γάλα στην Ελλάδα. H προσπάθεια για τη δημιουργία παστεριωμένου γάλακτος «ιδιωτικής ετικέτας» δεν είναι καινούργια. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 η τότε εταιρεία Νίκη AE, ναυαρχίδα των εμπορικών δραστηριοτήτων της οικογένειας Μαρινόπουλου, βρισκόταν σε πολύμηνες συζητήσεις με τη διοίκηση της γαλακτοβιομηχανίας Μεβγάλ AE για να τοποθετήσει στα ψυγεία των καταστημάτων της το πρώτο γάλα «ιδιωτικής ετικέτας». Λίγο προτού ολοκληρωθεί η συμφωνία, οι συζητήσεις σταμάτησαν και το σχέδιο παραπέμφθηκε στο μέλλον.

H Dia Hellas ΑΕ, εταιρεία που προέκυψε από τη συνεργασία των ομίλων Carrefour και Μαρινόπουλου, τοποθέτησε παστεριωμένο γάλα «ιδιωτικής ετικέτας» με την επωνυμία Dia - το παράγει για λογαριασμό της η γαλακτοβιομηχανία Αγνό - στα ψυγεία της στην τιμή των 0,88 ευρώ το λίτρο. Με αποτέλεσμα σε διάστημα μόλις δύο εβδομάδων, σύμφωνα με όσα λέγουν τα στελέχη της, να κερδίσει τη δεύτερη θέση στις πωλήσεις παστεριωμένου γάλακτος στα καταστήματα Dia. Από τα 360 καταστήματα που διαθέτει η Dia Hellas AE το συγκεκριμένο προϊόν διατίθεται στα 200 εξ αυτών. Τα στελέχη της υποστηρίζουν ότι σε ετήσια βάση θα δώσουν στην Αγνό μερίδιο 2% - 2,5% σε πανελλαδική βάση.

* Ολοι αναζητούν τον γαλατά τους

Δεν είναι πλέον υπερβολή αυτό που λέγεται στην αγορά, πως δηλαδή «όλοι σχεδόν οι λιανέμποροι αναζητούν κι από έναν γαλατά». H αρχή έγινε ουσιαστικά από τον περασμένο Ιανουάριο, όταν ο όμιλος Βερόπουλου κλείνοντας μια προνομιακή συμφωνία με τη γαλακτοβιομηχανία Αγνό, που ανήκει πλέον στην ιδιοκτησία της οικογένειας Κολιού, τοποθέτησε στα ψυγεία του το παστεριωμένο γάλα Αγνό στην τιμή των 0,89 ευρώ το λίτρο. Προσφάτως μάλιστα ανανέωσε τη συμφωνία μαζί της ως το τέλος του 2006 στην ίδια τιμή, με τη διαφορά όμως ότι το συγκεκριμένο προϊόν διατίθεται μόνο από τα καταστήματα του ομίλου στην αγορά της Αττικής. Επειτα από εννέα μήνες το συγκεκριμένο προϊόν κατέχει την τρίτη θέση στις πωλήσεις παστεριωμένου γάλακτος της αλυσίδας με μερίδιο 23%.

Πριν από μερικές εβδομάδες η γερμανική εταιρεία Lidl (με καταστήματα hard discount σε ολόκληρη την Ελλάδα) έκλεισε συμφωνία και διανέμει ήδη παστεριωμένο γάλα «ιδιωτικής ετικέτας» σε 50 καταστήματά της που βρίσκονται στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με την ακριτική Εβροφάρμα AE. Ετσι, η παλαιότερη συμφωνία, άτυπη αλλά ουσιαστική που υπήρχε μεταξύ των γαλακτοβιομηχανιών στο πλαίσιο της προστασίας του επώνυμου παστεριωμένου γάλακτος - δηλαδή να μην παράγουν παστεριωμένο γάλα «ιδιωτικής ετικέτας» - πλέον δεν υφίσταται.

Επ' αυτού είναι χαρακτηριστικά τα όσα ανέφερε υψηλόβαθμο στέλεχος της Μεβγάλ AE προς «Το Βήμα». Είπε συγκεκριμένα πως «παλαιότερα ήμασταν σαφώς αντίθετοι στην προοπτική να παράγουμε παστεριωμένο γάλα για λογαριασμό των αλυσίδων σουπερμάρκετ. Τώρα πλέον τα πράγματα έχουν αλλάξει, όπως και η δομή της αγοράς. Θα συζητούσαμε το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συνεργασίας, υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι θα ήταν αμοιβαία επωφελής». Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μεβγάλ, μία από τις πιο σημαντικές εταιρείες του κλάδου, παράγει γαλακτοκομικά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας για αλυσίδες σουπερμάρκετ σε άλλες χώρες της Ευρώπης, στις οποίες επίσης τοποθετεί και τα δικά της επώνυμα προϊόντα.

* Αλλάζει η δομή της αγοράς

Οπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, ούτε το μεγάλο ενδιαφέρον των αλυσίδων να αποκτήσουν δικό τους παστεριωμένο γάλα είναι ανεξήγητο αλλά ούτε και η ως τώρα αντίδραση των γαλακτοβιομηχανιών να προστατέψουν τα δικά τους επώνυμα προϊόντα. Τονίζουν χαρακτηριστικά ότι οι πωλήσεις του παστεριωμένου γάλακτος ενός σουπερμάρκετ αντιστοιχούν στο περίπου 3,5% των συνολικών πωλήσεων του καταστήματος και αν συνυπολογιστεί όλη η κατηγορία του γάλακτος (δηλαδή όλων των τύπων), το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 7%. Πρόκειται για την κατηγορία με τις μεγαλύτερες πωλήσεις. Και προσθέτουν λέγοντας ότι μία-δύο γαλακτοβιομηχανίες περιλαμβάνονται στους πέντε σημαντικότερους προμηθευτές μιας αλυσίδας σουπερμάρκετ.

* H ιδιωτική ετικέτα

Είναι γεγονός ωστόσο ότι η παραγωγή παστεριωμένου γάλακτος «ιδιωτικής ετικέτας» δεν είναι εύκολη υπόθεση. H επιτυχία της είναι συνάρτηση αρκετών παραγόντων. Πρωτίστως πρέπει η γαλακτοβιομηχανία να διαθέτει την απαιτούμενη παραγωγική δυνατότητα για να εξυπηρετήσει μια μεγάλη λιανεμπορική επιχείρηση. Λέγεται χαρακτηριστικά ότι τόσο η Αγνό όσο και η Εβροφάρμα έχουν την παραγωγική δυνατότητα να καλύψουν τις ανάγκες δύο ακόμη αλυσίδων. Το πρόβλημα όμως που εμφανίζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση αφορά τη διανομή. Δεδομένου ότι πρόκειται για μικρές γαλακτοβιομηχανίες, ιδιαίτερα η Εβροφάρμα, που επίσης είναι απομονωμένη γεωγραφικά - βρίσκεται στα όρια του Νομού Εβρου - δεν διαθέτουν την κατάλληλη υποδομή για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των αλυσίδων. Ετσι, στις συζητήσεις μεταξύ των λιανεμπόρων και των «γαλατάδων» επανέρχεται το θέμα της κεντρικής αποθήκης, αν δηλαδή οι παραδόσεις των προϊόντων θα γίνονται σε κεντρική αποθήκη της αλυσίδας, η οποία εν συνεχεία θα αναλαμβάνει τη διανομή. Επίσης ένα άλλο θέμα τριβής είναι ποιος χρεώνεται τις επιστροφές των προϊόντων, ο παραγωγός ή ο λιανέμπορος. Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι οι επιστροφές του προϊόντος - υπολογίζονται στην καλύτερη περίπτωση στο 3% του όγκου των πωλήσεων - αποτελούν στοιχείο κόστους και κάποιος από τους δύο εν δυνάμει εταίρους πρέπει να το επωμισθεί. Βεβαίως υπάρχουν αρκετές γαλακτοβιομηχανίες οι οποίες είτε βολιδοσκοπούνται είτε συζητούν με λιανεμπόρους το ενδεχόμενο αυτής της συνεργασίας και η περίοδος των επόμενων μηνών θα είναι καθοριστική.

Εν τω μεταξύ η πίεση που αρχίζει να ασκείται από το λιανεμπόριο στη γαλακτοβιομηχανία στο θέμα της τιμής είναι πολύ μεγάλη, δεδομένου ότι η τιμή των 0,88 - 0,89 ευρώ το λίτρο διαμόρφωσαν ένα συγκεκριμένο επίπεδο ανταγωνισμού και όποιος λιανέμπορος από εδώ και πέρα σκοπεύει ή συζητεί να προχωρήσει σε παραγωγή παστεριωμένου γάλακτος «ιδιωτικής ετικέτας» το λαμβάνει ως αφετηριακό σημείο του σχεδιασμού του.