Σοβαρές ελλείψεις στην υποδομή του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων του Οργανισμού Λιμένoς Πειραιώς (ΟΛΠ) διαπιστώνουν οι χρήστες του, με αποτέλεσμα ένα σημαντικό μέρος των εργασιών που πραγματοποιούνται σήμερα στο πρώτο λιμάνι της χώρας να κινδυνεύει να χαθεί, με την Τουρκία να διεκδικεί δυναμικά ένα μερίδιο αυτού του φορτίου.

Ο ΟΛΠ κατά καιρούς δέχεται - την τελευταία περίοδο εντονότερα - τα παράπονα των χρηστών για την αδυναμία του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων να απορροφήσει και να διαχειριστεί τον ήδη υπάρχοντα όγκο φορτίων που διακινούνται μέσω αυτού. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τα παράπονα συνδέονταν με τη συμφωνία αποκλειστικής συνεργασίας της εταιρείας ΟΛΠ AE με την ελβετική εταιρεία τακτικών διά θαλάσσης μεταφορών Mediterranean Shipping Company, βάσει της οποίας προβλέπεται ότι η δεύτερη θα χρησιμοποιεί τον Πειραιά ως διαμετακομιστικό κέντρο στη Μεσόγειο.

H συνεργασία αυτή, αν και δημιούργησε ποικίλα σχόλια και αντιδράσεις, απέφερε ωστόσο στον ΟΛΠ κέρδη ύψους 150 εκατ. ευρώ περίπου από το 1997 που άρχισε μέχρι σήμερα.

Παρατηρητές της αγοράς πιστεύουν ότι αν ένα μέρος των κερδών αυτών είχε επενδυθεί στη δημιουργία νέων υποδομών στον σταθμό εμπορευματοκιβωτίων, τότε θα είχε εξισορροπηθεί ομαλά και δίχως προβλήματα η προκύπτουσα από τη σύμβαση ισχυρή παρουσία της MSC στο λιμάνι του Πειραιά και παράλληλα θα είχαν καλυφθεί και οι ανάγκες όλων των άλλων εταιρειών του κλάδου.

Οι επενδύσεις αυτές εκτιμάται ότι θα επέτρεπαν στην ΟΛΠ AE να καλύψει αποτελεσματικά τόσο τις συμβατικές της υποχρεώσεις προς την ελβετική εταιρεία όσο και τις ανάγκες του συνόλου των εταιρειών, πλοία των οποίων καταπλέουν στον Πειραιά.

* H Τουρκία είναι έτοιμη

Αντιθέτως σήμερα η MSC διαμαρτύρεται ότι ο ΟΛΠ δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωση που είχε αναλάβει απέναντί της για συνεχή εκσυγχρονισμό των υποδομών του. Αλλά και άλλες εταιρείες του κλάδου διαμαρτύρονται επίσης ότι, λόγω των εγγενών ελλείψεων του σταθμού εμπορευματοκιβωτίων, το λιμάνι του Πειραιά έχει γίνει αφιλόξενο.

Το χειρότερο από όλα είναι πως την ίδια ώρα που το λιμάνι του Πειραιά σηκώνει τα χέρια ψηλά σε αιτήματα για αύξηση του διαμετακομιστικού εμπορίου, τα λιμάνια της Τουρκίας δίνουν «γη και ύδωρ» για να δουν ένα μεγάλο μέρος των φορτίων του να μετακομίζει στη γείτονα και, καθώς ο ανταγωνισμός αυξάνεται διαρκώς, ουδείς γνωρίζει αν το επόμενο εξάμηνο δεν θα έχουν σημειωθεί σοβαρές απώλειες φορτίων. Και τούτο διότι αρκετά λιμάνια της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου εμφανίζονται έτοιμα να διεκδικήσουν με αξιώσεις μεγάλους όγκους φορτίων τα οποία αδυνατεί πλέον να απορροφήσει ο Πειραιάς, όπως για παράδειγμα οι 200.000 εμπορευματοκιβώτια που επιθυμεί να διακινεί επιπλέον η ελβετική εταιρεία σε ετήσια βάση.

Δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο το γεγονός πως η MSC μόλις πρόσφατα προσπάθησε να έλθει σε συμφωνία με το λιμάνι του Ηρακλείου της Κρήτης προκειμένου να το χρησιμοποιήσει ως συμπληρωματικό μεταφορτωτικό κέντρο του Πειραιά. Δυστυχώς όμως τεχνικά προβλήματα δεν επέτρεψαν την επίτευξη μιας τέτοιας συμφωνίας, αν και η ελβετική εταιρεία δεσμεύθηκε προς τη διοίκηση του λιμένα ότι, εφόσον αυτά ξεπεραστούν, θα εξετάσει εκ νέου την προοπτική μιας στενότερης συνεργασίας που θα εκτείνεται πέραν της εξυπηρέτησης του τοπικού φορτίου όπως συμβαίνει σήμερα.

Οπως μάλιστα αναφέρεται σε ανακοίνωση της εταιρείας, «γνωρίζει καλά την επιθυμία του κρητικού λαού για ανάδειξη του Ηρακλείου σε λιμένα διεθνούς σημασίας, και για τον λόγο αυτόν θα παρακολουθεί τις εξελίξεις που αφορούν τον εκσυγχρονισμό του και την ενίσχυση της υποδομής του, με την ελπίδα ότι ανάλογες ευκαιρίες συνεργασίας θα υπάρξουν και στο μέλλον».

Από την πλευρά της η διοίκηση του λιμένος δεν κρύβει την ικανοποίησή της για την απόφαση της MSC να «αφήσει την πόρτα ανοικτή» εκτιμώντας ότι η άρση των τεχνικών εμποδίων του λιμένος θα σημάνει νέες δυνατότητες συνεργασίας με την παραπάνω εταιρεία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανάδειξη του Ηρακλείου σε μείζονος σημασίας διαμετακομιστικού κέντρου στη Μεσόγειο.

* H ιστορία του σταθμού

Από το 1985, όταν λειτούργησε για πρώτη φορά Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων στο κεντρικό τότε λιμάνι, ως σήμερα περίπου 5 εκατ. εμπορευματοκιβώτια έχουν διακινηθεί μέσω του Πειραιά προς μεταφόρτωση. Το 1987 το έργο της εξυπηρέτησης των εμπορευματοκιβωτίων συγκεντρώθηκε στον Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων του N. Ικονίου, όπου σήμερα εξυπηρετείται το σύνολο των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που προσεγγίζουν στον Πειραιά.

H περίοδος μεταξύ 1985 και 1996 κάθε άλλο παρά ικανοποιητική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί για τον Πειραιά, αφού κινήθηκαν συνολικά μόλις 1.120.000 εμπορευματοκιβώτια, δηλαδή κατά μέσον όρο περίπου 95.000 εμπορευματοκιβώτια ανά έτος, με καλύτερη χρονιά το 1995, όταν η κίνηση ξεπέρασε τις 146.000 εμπορευματοκιβώτια για να μειωθεί όμως κατά 25% περίπου το επόμενο έτος λόγω της αποχώρησης κάποιων ναυτιλιακών εταιρειών.

Το 1997 ο ΟΛΠ ήλθε για πρώτη φορά σε συμφωνία με την ελβετική εταιρεία τακτικών μεταφορών MSC (Mediterranean Shipping Company), τη δεύτερη σήμερα σε μέγεθος ναυτιλιακή εταιρεία αυτού του είδους στον κόσμο. H συμφωνία αυτή προέβλεπε ότι η ελβετική εταιρεία θα χρησιμοποιούσε το λιμάνι ως κύριο μεταφορτωτικό κέντρο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μέσω της συμφωνίας αυτής ο Πειραιάς αύξησε θεαματικά τη μεταφορτωτική του κίνηση, με αποτέλεσμα το 2000 να βρεθεί για πρώτη φορά στη λίστα των 50 μεγαλύτερων container terminals του κόσμου.

Από το 1997 ως τον Δεκέμβριο του 2003 η MSC διακίνησε συνολικά μέσω του Πειραιά πρόσθετο φορτίο μεταφόρτωσης το οποίο ξεπέρασε τα 3.100.000 εμπορευματοκιβώτια, δηλαδή όγκο τριπλάσιο από το σύνολο της κίνησης του λιμανιού την περίοδο 1985-1996.