Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2014
 

Μάνος Χατζιδάκις: Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι

Ενα κείμενο του μεγάλου συνθέτη που γράφτηκε τον Φεβρουάριο του 1993
Μάνος Χατζιδάκις: Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Τον Φεβρουάριο του 1993, λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, ο Μάνος Χατζιδάκις αφιέρωσε την συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Βάιλ, Λιστ και Μπάρτον εναντίον του Νεοναζισμού. Κατέγραψε τις σκέψεις και τις ανησυχίες του στο κείμενο που ακολουθεί και προοριζόταν για το πρόγραμμα της συναυλίας, αλλά σε μια προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας δημοσιεύτηκε και στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία.

«Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενυσχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του. 

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται. 

Ενώ τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις». 

Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες. 

Πρόσφατη περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ’ αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει. 

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητου σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους. 

(Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης). 

Δεν θέλω να επεκταθώ. Φοβάμαι πως δεν έχω τα εφόδια για μια θεωρητική ανάπτυξη, ούτε την κατάλληλη γλώσσα για τις απαιτήσεις του όλου θέματος. Όμως το θέμα με καίει. Και πριν πολλά χρόνια επιχείρησα να το αποσαφηνίσω μέσα μου. Σήμερα ξέρω πως διέβλεπα με την ευαισθησία μου τις εξελίξεις και την επανεμφάνιση του τέρατος. Και δεν εννοούσα να συνηθίσω την ολοένα αυξανόμενη παρουσία του. Πάντα εννοώ να τρομάζω. 

Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι. Οι μισητοί δολοφόνοι, που βρίσκουν όμως κατανόηση από τις διωκτικές αρχές λόγω μιας περίεργης αλλά όχι και ανεξήγητης συγγενικής ομοιότητος. Που τους έχουν συνηθίσει οι αρχές και οι κυβερνήσεις σαν μια πολιτική προέκτασή τους ή σαν μια επιτρεπτή αντίθεση, δίχως ιδιαίτερη σημασία που να προκαλεί ανησυχία. (Τελευταία διάβασα πως στην Πάτρα, απέναντι στο αστυνομικό τμήμα άνοιξε τα γραφεία του ένα νεοναζιστικό κόμμα. Καμιά ανησυχία ούτε για τους φασίστες, ούτε για τους αστυνομικούς. Ούτε φυσικά για τους περιοίκους). 

Ο εθνικισμός είναι κι αυτός νεοναζισμός. Τα κουρεμένα κεφάλια των στρατιωτών, έστω και παρά τη θέλησή τους, ευνοούν την έξοδο της σκέψης και της κρίσης, ώστε να υποτάσσονται και να γίνονται κατάλληλοι για την αποδοχή διαταγών και κατευθύνσεων προς κάποιο θάνατο. Δικόν τους ή των άλλων. 

Η εμπειρία μου διδάσκει πως η αληθινή σκέψη, ο προβληματισμός οφείλει κάπου να σταματά. Δεν συμφέρει. Γι’ αυτό και σταματώ. Ο ερασιτεχνισμός μου στην επικέντρωση κι ανάπτυξη του θέματος κινδυνεύει να γίνει ευάλωτος από τους εχθρούς. Όμως οφείλω να διακηρύξω το πάθος μου για μια πραγματική κι απρόσκοπτη ανθρώπινη ελευθερία. 

Ο φασισμός στις μέρες μας φανερώνεται με δυο μορφές. Ή προκλητικός, με το πρόσχημα αντιδράσεως σε πολιτικά ή κοινωνικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή τους ή παθητικός μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Ανοχή και παθητικότητα λοιπόν. Κι έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Προτιμότερο αργός και σιωπηλός θάνατος από την αντίδραση του ζωντανού και ευαίσθητου οργανισμού που περιέχουμε. 

Το φάντασμα του κτήνους παρουσιάζεται ιδιαιτέρως έντονα στους νέους. Εκεί επιδρά και το marketing. Η επιρροή από τα Μ.Μ.Ε. ενός τρόπου ζωής που ευνοεί το εμπόριο. Κι όπως η εμπορία ναρκωτικών ευνοεί τη διάδοσή τους στους νέους, έτσι και η μουσική, οι ιδέες, ο χορός και όσα σχετίζονται με τον τρόπο ζωής τους έχουν δημιουργήσει βιομηχανία και τεράστια κι αφάνταστα οικονομικά ενδιαφέρονται.

Και μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους. Προσέξτε το χορό τους με τις ομοιόμορφες στρατιωτικές κινήσεις, μακρά από κάθε διάθεση επαφής και επικοινωνίας. Το τραγούδι τους με τις συνθηματικές επαναλαμβανόμενες λέξεις, η απουσία του βιβλίου και της σκέψης από τη συμπεριφορά τους και ο στόχος για μια άνετη σταδιοδρομία κέρδους και εύκολης επιτυχίας. 

Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε. 

Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια. 

Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος.»



Πολιτισμός περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (20)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    ΠΟΣΟ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ! | 22/09/2013 02:16
    ΕΙΧΕΣ ΤΟΣΟ ΔΙΚΙΟ ΜΟΝΑΔΙΚΕ ΜΑΣ ΜΑΝΟ!ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΟΥ ΦΙΔΙΟΥ ΕΧΕΙ ΔΩΣΕΙ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΚΑΡΠΟ ΤΟΥ ΑΦΟΥ Η ΑΓΝΟΙΑ,Η ΕΓΩΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ ΝΙΚΟΥΝ ΚΑΤΑ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΝ ΑΛΤΡΟΥΙΣΜΟ,ΤΟ ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΙ! ΓΕΜΙΣΑΜΕ ΑΠΟ ΟΠΑΔΟΥΣ ΤΟΥ ΕΥΤΕΛΟΥΣ,ΠΟΛΕΜΙΟΥΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΦΩΤΟΥ!ΕΤΣΙ ''Η ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΒΓΕΙ ΣΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ''
    Fotis
    απάντηση20
     
     
    Μεγας !!! | 19/09/2013 15:31
    Μανος ο Μεγας....τι θαυμαστη νοητικη σαφηνεια και καθαροτητα... Παιδεια Μανο και παλι παιδεια...ορθη, διαυγης, ελληνικη.... Οχι αυτη των αριστερων υπογειων, ουτε της χρυσαυγητικης στρουγγας, ουτε του κατηχητικου καθε τυπου....
    Αγγελος
    απάντηση104
     
     
    Προφητικό άρθρο.. | 19/09/2013 09:03
    Λες και γράφτηκε σήμερα, για πολλά από αυτά που ζούμε στις μέρες μας.Το πρόβλημα δεν βρίσκοται σε αυτούς που έχουν τα όποια κομματικά μορφώματα, αλλά στο πως αντιδρούμε όταν τα προβλήματα κανουν δύσκολη τη ζωή μας...Βγάζουμε το άγριο κομμάτι μας, γιατί δεν αντέχουμε;Δεν πάμε σε άλλες επιλογές γιατί δεν πείθουν;Ή ΄΄ο σώζων εαυτόν σωθήτω΄΄αποτελεί πρώτη προτεραιότητα όταν βουλιάζει το καράβι;
    Γιώργος Ιγνατίου
    απάντηση150
     
     
    Οταν ο ανθρωπος διαθετει Χατζηδακι,ο ναζι ξερναει...καιαδα! | 19/09/2013 03:03
    Χθες το εγραψε;Διαχρονικο!
    Γερμανοβιων.
    απάντηση191
     
     
    ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΚΑΙ ΑΥΡΙΑΝΙΣΜΟΣ....ΒΑΘΥ ΠΑΣΟΚ... | 18/09/2013 23:50
    Όταν ο Μάνος πέθανε, η Φινλανδική τηλεόραση και το ραδιόφωνο έπαιζαν ταινίες και μουσικές ΜΟΝΟ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ...στην Ελλάδα του Αντρέα, η Αυριανή τον αποκαλούσε κύναιδο...ουστ ρε μαλάκες που θα μιλήσετε για τον Μάνο. ΠΡΑΣΙΝΟΦΡΟΥΡΟΙ. Η φράση "Αυριανισμός" ήταν του Μάνου...γελοίοι "έλληνες" υποκριτές. Τώρα ξαφνικά μιλάτε για το Μάνο. Τυμβωρύχοι! ΚΑΤΩ ΤΑ ΞΕΡΑ ΣΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ.
    Τί να λέμε;
    απάντηση311
     
     
    Αριστερά και Δεξιά | 18/09/2013 21:49
    Να φανταστείτε ότι οι ´αριστεροί´ έλεγαν τότε το ΜΑΝΟ ´δεξιό´
    gat
    απάντηση243
     
     
    Poli Kalo | 18/09/2013 20:58
    Bravo
    Spyroa
    απάντηση280
     
     
    À lire | 18/09/2013 20:49
    Yes
    Spyros
    απάντηση220
     
     
    ΣΦΥΡΟΔΡΕΠΑΝΟ = ΣΒΑΣΤΙΚΑ | 18/09/2013 20:28
    Αφιερωμένο εξαιρετικά στα φιλαράκια Κομμουνιστές και Ναζιστές: http://www.google.gr/search?q=molotov ribbentrop pact
    Τί να λέμε;
    απάντηση2324
     
     
    Όντως είναι αργά... | 18/09/2013 19:45
    ...γιατί το θεριό έχει μπει στη βουλή εδώ και δεκαετίες. Απλά τώρα έχει μπει ακόμα ένα θεριό, της άλλης πλευράς. Κι’ όπως πάτε, με το μίσος σας και τις ακρότητες σας, θα ανεβάσετε το θεριό και πάνω από το 20%. Γιατί για τόσα χρόνια όπου είχαμε δεκάδες νεκρούς και καταστροφές από αριστερές τρομοκρατικές οργανώσεις ή αναρχοαριστερούς δεν παραπονέθηκε κανείς. Γιατί όταν μας κορόιδευαν Ευρωπαίοι και Αμερικανοί ότι παράγουμε περισσότερες αριστερές τρομοκρατικές οργανώσεις από προϊόντα, γι’ αυτό και φαλιρίσαμε, καμιά αριστερο-«προοδευτική» εφημερίδα δεν αφιέρωσε 10 άρθρα σε μια και μόνο μέρα. Γιατί η δεξιά βία θεωρείται κακή ενώ η αριστερή, καλή.
    Φώτης
    απάντηση3536
     
     
    Μοναδικός | 18/09/2013 19:34
    Ίσως ο μεγαλύτερος Έλληνας του 20ού αιώνα....
    Ανώνυμος / η
    απάντηση614
     
     
    Επίκαιρος όσο ποτέ! | 18/09/2013 17:30
    Τι διορατικό κείμενο, αλήθεια...
    Αναγνώστης
    απάντηση834
     
     
     
    δυστυχώς είναι αργά.. | 18/09/2013 16:56
    ..Τα κόμματα εξουσίας άφησαν το θεριό να μπει στη βουλή είτε γιατί τους βόλευε είτε γιατί φοβήθηκαν το πολιτικό κόστος......δεν άκουσαν τον Μάνο...
    mourelatos babis
    απάντηση787
    Απαντήσεις  1 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: ΕΕ = ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ | 18/09/2013 16:56
    Καλά αυτά που γράφεις για το Μάνο, αλλά ο Μάνος είχε κανει και αυτή τη δήλωση για την ΕΕ: http://www.youtube.com/watch?v=7ZrjwsUyavw Να τα λέμε όλα... Και μία συμβουλή προς τους ακροδεξιούς: του κομμουνισέες στο Γράμμο ρεμάλια της ΧΑ, δεν τους νίκησε η δεξιά Ο Γεώργιος ΠΑπανδ΄ρεου και ο φιλελεύεθρος Σοφούλης τους νίκησαν. Όπως και τα Δεκεμβριανά: ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν το '44 πρωθυπουργός. Άρα μη το παίζετε εσείς της ΧΑ αντικομμουνιστές. ΣΦΥΡΟΔΡΕΠΑΝΟ = ΣΒΑΣΤΙΚΑ (ΣΥΜΦΩΝΟ ΜΟΛΟΤΟΦ-ΡΙΜΠΕΡΝΤΡΟΠ) Αν κηρυχθεί παράνομη η ΧΑ, τότε αυτόματα να κηρυχθεί παράνομο και το ΚΚΕ... Ειδάλλως....
    Τί να λέμε;
    απάντηση3173
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
-