από metereologos.gr
Σάββατο 21 Ιουλίου 2018
 
 
Η σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους της εργασίας. Η ανεργία και τα παιχνίδια της εξουσίας στο εργασιακό περιβάλλον. Εγχειρίδια επιβίωσης και καταγραφές κωμικοτραγικών περιπτώσεων.

Η ηθική του γραφείου

Η ηθική του γραφείου
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Η ηθική παρενόχληση, χέρι χέρι με τον φόβο της ανεργίας, είναι μια παγίδα της επαγγελματικής ζωής ή καλύτερα της ζωής γενικά. Για να μη βρεθεί κανείς ανάμεσα στη στρατιά των ανέργων, δέχεται να υποφέρει και να κάνει και τους άλλους να υποφέρουν. Πολλά βιβλία ειδικών κυκλοφόρησαν πρόσφατα στη Γαλλία γύρω από το θέμα, ενώ πριν από μερικούς μήνες το περιοδικό «Nouvel Observateur» δημοσίευσε ολόκληρη έρευνα με τίτλο: «Δούλευε και μη μιλάς!».

Η Σοφία μόλις βγήκε από την κατάθλιψη και ούτε ξέρει πώς έφθασε ως εκεί. Ολα ξεκίνησαν μία ημέρα του '95, με την εμφάνιση ενός νέου προϊσταμένου. Μόλις έφθασε ο κύριος αυτός της ψιθύρισε στο αφτί, φορώντας το ωραιότερο χαμόγελό του, ότι η δουλειά της ως υπεύθυνης επικοινωνίας περιλάμβανε ασαφείς αρμοδιότητες, αφήνοντας να εννοηθεί η αβεβαιότητα της θέσης της. Η Σοφία που δεν το βάζει εύκολα κάτω σκοτώνεται στη δουλειά, προσποιείται ότι δεν άκουσε τίποτε. Ο φόρτος της δουλειάς συνεχίζεται. Ενα βράδυ ακούει σε φιλικότατο τόνο: «Ξέρετε, στην προηγούμενη επιχείρησή μου είχα υπό τις διαταγές μου μια γυναίκα που είχε την ίδια θέση όπως κι εσείς, δυναμική, έξυπνη, πολύ έξυπνη, όπως κι εσείς ­ τόνισε ­ και που την αγαπούσα πολύ ­ δεν προσθέτει όπως κι εσάς, αλλά το αφήνει να εννοηθεί ­ αλλά δυστυχώς ­ εδώ η φωνή γίνεται πνιχτή ­ τέλειωσε η σύμβασή της και βρέθηκε άνεργη. Ωστόσο ­ συνέχισε ­ έστησε μια επιχείρηση ανθρώπινου δυναμικού. Ισως κι εσείς θα κάνετε το ίδιο...». Οι μέρες περνούν. Η Σοφία σκοτώνεται στη δουλειά. Προτείνει ένα διαφημιστικό σχέδιο. Ο άλλος οικειοποιείται τη δική της δουλειά, παρουσιάζει τις ιδέες της σαν δικές του στον διευθυντή. Πολλαπλασιάζει τις κριτικές πίσω από την πλάτη της, ποτέ μπροστά της. Εκείνη μένει άφωνη και αντιλαμβάνεται ότι η συμπεριφορά του διευθυντή της έχει ξαφνικά αλλάξει. Κάθε μέρα τη διαβάλλει λίγο περισσότερο. Η Σοφία στο τέλος επαναστατεί. Ο ανώτερος το παίζει έκπληκτος. Ποιος αυτός; Η φαντασία της είναι ζωηρή και κακοπροαίρετη. Μια μέρα, εξαντλημένη αρνείται να μείνει αργά το βράδυ να τελειώσει ένα σχέδιο. Κακό που τη βρήκε. Ο άλλος περνάει στην ανοιχτή επίθεση. Μιλάει για έλλειψη προθυμίας, για την ποιότητα της δουλειάς της που δεν είναι ικανοποιητική. Στο τέλος εκείνη μπερδεύεται. Δεν ξέρει πια τι στρατηγική να ακολουθήσει. Το σπουδαιότερο, χάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό της. Δεν αισθάνεται πλέον στο ύψος των περιστάσεων. Νιώθει ανίκανη. Γίνεται αυτό ακριβώς που επιθυμεί ο άλλος, και τότε είναι παιχνιδάκι για τον εργοδότη να βρει μια αιτία να την απολύσει.

Ευαίσθητη και κάπως παρανοϊκή αυτή η νεαρή γυναίκα; «Καθόλου» εξηγεί ένας ψυχολόγος «πάντα κάτι τέτοιο λένε σε αυτές τις περιπτώσεις. Αντικειμενικά η γυναίκα αυτή είναι θύμα ηθικής παρενόχλησης».

Το θέμα είναι αρκετά σοβαρό ώστε να πολλαπλασιάζονται τα δοκίμια γύρω από αυτήν την καθημερινή βία λίγο πολύ παντού, αλλά και στη Γαλλία, ενώ ορισμένα, όταν γίνουν επιτυχίες, κυκλοφορούν σε εκδόσεις τσέπης, όπως το βιβλίο της Marie-France Hirigoyen με τίτλο Ηθική παρενόχληση, που εξετάζει τρόπους για να τα βγάλει κανείς πέρα. Δεν είναι καθόλου απλό. Αφενός πώς να διανοηθεί κανείς να υποστηρίξει ότι άνθρωποι που έχουν δουλειά υποφέρουν ενώ εκατομμύρια άλλοι πλήττονται από την ανεργία; Αφετέρου την ώρα που όλοι μιλούν με ενθουσιασμό για οικονομικό πόλεμο, για παγκοσμιοποίηση και για ακραίο ανταγωνισμό, πού να βρεθεί καιρός να ενδιαφερθεί κανείς γι' αυτήν τη συγκαλυμμένη κακοτυχία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί κοινό τόπο για εκατομμύρια ανθρώπους;

Στη Γαλλία, εξηγεί ο Dejours, σε άλλο βιβλίο με τίτλο Souffrance en France, που επανεκδόθηκε πρόσφατα, τον Μάιο του '68 «οι εργάτες επαναστάτησαν εναντίον της αλλοτρίωσης. Οι διεκδικήσεις τους αφορούσαν την ποιότητα και το ζήτημα του νοήματος. Εισέπραξαν ποσοτικές απαντήσεις και αυξήσεις μισθών. Το ραντεβού εκείνο χάθηκε». Αυτά όμως συνέβαιναν το 1968. Μιλάμε για προϊστορική εποχή. Από τότε το φαινόμενο επεκτάθηκε στο σύνολο των εργαζομένων, περιλαμβάνει δε και ανώτερα στελέχη. Εκείνοι που επιβάλλουν αυτήν τη συμπεριφορά υιοθετούν διάφορες αμυντικές στρατηγικές, συλλογικές ή ατομικές. Προσπαθούν να τα βολέψουν με τη συνείδησή τους, να βρουν κάτι να πουν για το γεγονός ότι επιβάλλουν δυστυχία. Αλλιώς θα τρελαίνονταν. Ο καθένας διαθέτει αμυντικούς μηχανισμούς. Ορισμένοι τα βγάζουν πέρα χρησιμοποιώντας τον κυνισμό. Μεγαλοστελέχη διαγκωνίζονται για το «ποιος θα πετύχει τη μεγαλύτερη συμπίεση του προσωπικού». Μερικοί βρίσκουν καταφύγιο στον «ανδρισμό». Πρέπει να είσαι «πολύ» άντρας για να διώχνεις υπαλλήλους. Αλλοι βολεύονται τοποθετώντας διαχωριστικά μέσα στο κεφάλι τους, ανάλογα με τις δραστηριότητές τους. Ακριβώς αυτό είναι το θέμα που πραγματεύεται το βιβλίο του Dejours. Προσπάθησε να κατανοήσει και να αναλύσει «τη διαδικασία που κινητοποιεί» τη μάζα των «καλών» αυτών ανθρώπων στα πλαίσια αυτής της «παλιοδουλειάς», που λειτουργεί ως παγίδα.


Επαμφοτερίζον σύστημα όπου η κοινωνία είναι ταυτόχρονα νέα και αρχαϊκή και όπου ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με την άμεση ιστορία, δίνοντας την εντύπωση επιβάτη πλοίου με τρελούς που πηγαίνει στο ίδιο ταξίδι, ένα ταξίδι δίχως προορισμό, που συνεχώς ξαναρχίζει.

Ας ξαναγεννηθεί λοιπόν ο Ζολά, που τόσο εύστοχα είχε πει στην εποχή του ότι οι άνθρωποι μάχονται ακόμη και με όπλο το περιβάλλον τους.

Η κυρία Κατρίν Βελισσάρη είναι διευθύντρια του Κέντρου Λογοτεχνικής Μετάφρασης (CTL) του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών.



Βιβλία + ιδέες περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (0)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.