• Αναζήτηση
  • Και σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό οι κινήσεις το 2003 οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικές

    Η ευάλωτη αγορά

    Και σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό οι κινήσεις το 2003 οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικές Η ευάλωτη αγορά Για την επόμενη χρονιά τα στοιχεία είναι απαισιόδοξα Ν. Γ. ΧΑΡΙΤΑΚΗΣ Ας αναζητήσουμε την πιο χαρακτηριστική διάσταση του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι στη νέα χρονιά. Ανεπιφύλακτα το 2003 θα είναι για την οικονομική ζωή της Ευρώπης η χρονιά όπου θα τεθούν οι βάσεις για τη μεγαλύτερη διαρθρωτική αλλαγή στην

    Η ευάλωτη αγορά | tovima.gr

    Ας αναζητήσουμε την πιο χαρακτηριστική διάσταση του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι στη νέα χρονιά. Ανεπιφύλακτα το 2003 θα είναι για την οικονομική ζωή της Ευρώπης η χρονιά όπου θα τεθούν οι βάσεις για τη μεγαλύτερη διαρθρωτική αλλαγή στην πρόσφατη οικονομική ιστορία της ανθρωπότητας. Προσωπικά θεωρώ ότι από άποψη δυσκολιών το εγχείρημα της διεύρυνσης, συγκρινόμενο με την αλλαγή της Σοβιετικής Ενωσης, είναι και μεγαλύτερο και δυσκολότερο. Η φυσική επιστήμη άλλωστε διδάσκει ότι η τήξη είναι πιο δύσκολη διαδικασία από τη σχάση. Γι’ αυτό και η ενέργεια που εκπέμπεται είναι και μεγαλύτερη και δύσκολα ελεγχόμενη.


    Καμία διαδικασία διαρθρωτικής παρέμβασης δεν είναι ουδέτερη οικονομικά. Αρα, ανεξάρτητα από το πώς οι εξελίξεις στον διεθνή ανταγωνισμό θα μορφοποιήσουν τα βασικά μεγέθη, όπως ανάπτυξη, τιμές και απασχόληση, η ευρωπαϊκή οικονομία οφείλει να μεθοδεύσει κατάλληλα και το δυνατόν ανώδυνα τη διαδικασία ενοποίησής της. Τα οφέλη από τη διεύρυνση θα είναι πολλά και ουσιαστικότερα από τη μονοσήμαντη διάσταση των οικονομικών αντιλήψεων. Αλλά το κόστος είναι άμεσο και τα οφέλη θα πραγματοποιηθούν σε προοπτική χρόνου.


    Οι εξελίξεις προσδιορίζονται πάντοτε από το σημείο εκκίνησης τη χρονική στιγμή μηδέν, δηλαδή την 1.1.2003, και από τη διαδρομή που ακολουθούν οι οικονομίες τη στιγμή που τις παρατηρούμε. Οι εξελίξεις ελέγχονται από τις αποφάσεις της Κοπεγχάγης και από την εφαρμογή της σε μέσα πολιτικής, αλλά οι οικονομίες θα οδηγηθούν από την αυτόνομη δράση των ευρωπαίων πολιτών. Αν κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν, εύκολα πείθουμε ότι σε μεγάλο βαθμό στην ενοποίηση της Γερμανίας τον ουσιαστικό ρόλο τον έπαιξε η βούληση των πολιτών και δευτερογενώς η άσκηση της πολιτικής. Σε αντίστοιχη θέση είναι λοιπόν σήμερα και η ΕΕ.


    Κατά τη γνώμη μου, επιβάλλεται να γνωρίζουμε αν θέλουμε να κρίνουμε τα μεγέθη στο σημείο εκκίνησης καθώς όσο πιο αισιόδοξα θα είναι τόσο μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και αντοχή θα επιδείξουν οι πολίτες στο κόστος των διαρθρωτικών αλλαγών.


    Μακροοικονομικά η θέση της ΕΕ δεν είναι ισχυρή. Η ανάπτυξη είναι χαμηλή αφού εκτιμάται μάλλον αισιόδοξα στο 1,9%. Η ανεργία δείχνει σημεία επιδείνωσης στα υψηλά επίπεδα του 7,8% και ο πληθωρισμός παραμένει σταθερός με πιθανή επιδείνωση στο 1,3%.


    * Οι αβεβαιότητες


    Σε επίπεδο προοπτικών για τη χρονιά που εξετάζουμε τα στοιχεία δεν είναι ενθαρρυντικά. Η ανησυχία γεννάται από το ότι ισχυρές οικονομίες της ΕΕ, που δημιουργούν και τη δυναμική του συστήματος, δεν δείχνουν σημάδια ανάκαμψης. Μια πιθανή μάλιστα αποσταθεροποίηση σε συγκεκριμένες περιοχές της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα στη Γερμανία, είναι δυνατόν να επηρεάσει αρνητικά το σύνολο των εξελίξεων.


    Οι αβεβαιότητες όμως δεν περιορίζονται στα στενά ευρωπαϊκά πλαίσια. Μια αποσταθεροποίηση στην παγκόσμια οικονομία, που θα προέρχεται από κρίσεις σε ευαίσθητες περιοχές της Ασίας, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί πώς θα επηρεάσει την ευρωπαϊκή οικονομία. Στο παρελθόν η προσαρμοστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας ήταν εντυπωσιακή. Οι εξελίξεις όμως δεν επαναλαμβάνονται με ιστορική συνέπεια.


    Στα πλαίσια αυτά η οικονομία της χώρας αναπτύσσεται αλλά δεν παύει να διατηρεί σε σημαντικό βαθμό τα χαρακτηριστικά μιας ευάλωτης στις διεθνείς διαταραχές αγοράς. Η ανάπτυξη θα είναι ισχυρότερη από τη μέση της ΕΕ, αλλά η προσαρμοστικότητά μας σε κρίσεις δεν είναι η καλύτερη. Το ότι αναγκαστικά το ενδιαφέρον των ενεργειών λόγω προεδρίας θα στοχεύει το πρώτο εξάμηνο που είναι και το πιο παραγωγικό στην ΕΕ δεν βοηθάει.


    Για τους λόγους αυτούς συνάγεται το συμπέρασμα ότι και σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό οι κινήσεις το 2003 οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικές. Τα μελλοντικά οφέλη της διεύρυνσης θα πρέπει να πληρωθούν με άμεσο κόστος και είναι σκόπιμο να ελαχιστοποιηθούν με δεδομένο το επίπεδο εκκίνησης. Οι χειρισμοί και οι απαιτήσεις της προεδρίας δεν πρέπει να υποκαταστήσουν το ενδιαφέρον μας για τα καθημερινά προβλήματα του τόπου.


    Ως κατάληξη, είναι αναγκαίο με κάθε μέσο να προσπαθήσουμε η βελτίωση της παραγωγικότητας του 2002 να συνεχιστεί και το 2003.


    Ο κ. Νίκος Γ. Χαριτάκης είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

    Archive